Dầu vượt 90 USD và khả năng Fed tăng lãi suất: Chiến lược phòng thủ của Cramer và bài học cho nhà đầu tư

Sức ép kép từ dầu và lãi suất

Giá dầu WTI đã tăng 5% lên trên 90 USD/thùng sau khi quân đội Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào các mục tiêu Iran gần eo biển Hormuz, tiếp nối các vụ tấn công vào tàu chở dầu. Diễn biến này đẩy chi phí năng lượng tăng cao, tạo áp lực trực tiếp lên lạm phát thông qua giá xăng dầu và chi phí vận chuyển. Trong khi đó, Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát tín hiệu tại Jackson Hole rằng ông lo ngại lạm phát hơn là tăng trưởng chậm lại, khiến thị trường nâng xác suất Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp ngày 15-16/9 lên 66%, từ mức khoảng 1/3 trước đó.

Cả hai yếu tố này đều tác động đến định giá cổ phiếu qua cùng một kênh: chiết khấu dòng tiền tương lai. Lãi suất cao hơn làm tăng tỷ lệ chiết khấu, trong khi dầu tăng làm giảm biên lợi nhuận doanh nghiệp và sức mua của người tiêu dùng. Đây là lý do Jim Cramer, người dẫn chương trình Mad Money của CNBC, quyết định chuyển sang chiến lược phòng thủ.

Ba động thái phòng thủ của Cramer

Động thái đầu tiên là nâng tỷ trọng tiền mặt của danh mục Charitable Trust lên 15%, mức mà ông gọi là "cực kỳ cao". Khoản đệm này vừa bảo vệ danh mục khi thị trường điều chỉnh, vừa tạo nguồn lực sẵn sàng giải ngân khi giá giảm sâu. Cramer không vội bắt dao rơi mà chờ tâm lý nhà đầu tư tiêu cực hơn nữa.

Động thái thứ hai là cắt giảm mức độ tiếp xúc với nhóm cổ phiếu AI định giá cao. Cụ thể, ông thoái toàn bộ vị thế tại Corning (GLW) và bán 165 cổ phiếu Broadcom (AVGO) ở mức khoảng 361 USD, qua đó giảm một nửa tỷ trọng và chốt lời 323% so với giá mua năm 2023. Động thái này phản ánh logic: cổ phiếu tăng trưởng có hệ số định giá cao sẽ co lại nhanh nhất khi lãi suất và dầu cùng tăng. Tuy nhiên, Cramer nhấn mạnh điều này không phản ánh nhu cầu AI suy yếu, dẫn chứng kết quả kinh doanh mạnh mẽ của Dell.

Động thái thứ ba là xoay vòng vào Cardinal Health (CAH), mua 50 cổ phiếu ở mức khoảng 229 USD, nâng tỷ trọng lên 2,5%. Cardinal Health dự kiến tăng trưởng thu nhập 13-15% trong năm tới, cao hơn dự báo 12,04 USD/cổ phiếu của giới phân tích. Công ty tạo ra khoảng 5 tỷ USD dòng tiền tự do điều chỉnh trong năm tài chính 2026, hỗ trợ cổ tức và giảm nợ. Đây là mô hình phòng thủ kinh điển: đánh đổi sự biến động để lấy nhu cầu ổn định và lợi suất khiêm tốn.

Ý nghĩa vĩ mô và tác động đến thị trường ngoại hối

Chiến lược của Cramer phản ánh một môi trường mà lạm phát và lãi suất cao hơn đang thắt chặt điều kiện tài chính. Với nhà giao dịch ngoại hối, điều này có tác động rõ rệt:

• Đồng USD: Khả năng Fed tăng lãi suất hỗ trợ đồng bạc xanh. Chỉ số DXY hiện ở mức 99,159 (+0,16%), và nếu Fed hành động, USD có thể mạnh lên, đặc biệt so với các đồng tiền có lãi suất thấp hơn.
• JPY: USD/JPY ở mức 156,195 (+0,26%), phản ánh chênh lệch lãi suất rộng giữa Mỹ và Nhật. Nếu Fed tăng lãi suất, cặp tiền này có thể tiếp tục đi lên, nhưng can thiệp từ BoJ có thể tạo ra biến động.
• EUR: EUR/USD ở mức 1,1613 (-0,11%). ECB có thể thận trọng hơn Fed, tạo áp lực giảm lên đồng euro. Lịch kinh tế tuần tới có sản lượng công nghiệp Eurozone (dự báo 0,3% MoM) và cán cân thương mại (dự báo 17,5 tỷ EUR) – nếu số liệu yếu, EUR có thể suy yếu thêm.
• Vàng: Giá vàng giảm 0,96% xuống 4.430 USD/ounce, cho thấy lãi suất tăng làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý không sinh lời. Tuy nhiên, nếu căng thẳng địa chính trị leo thang, vàng có thể hồi phục.

Điều kiện để chiến lược phòng thủ phát huy hiệu quả

Chiến lược của Cramer là một đặt cược, không phải sự đảm bảo. Để phòng thủ phát huy tác dụng, cần có: (1) giá dầu duy trì ở mức cao hoặc tăng tiếp để lạm phát dai dẳng; (2) Fed thực sự tăng lãi suất vào tháng 9, dù một số nhà phân tích cho rằng thị trường lao động yếu hơn có thể ngăn cản; (3) rủi ro từ cổ phiếu phòng thủ khi chúng vẫn có thể giảm trong đợt bán tháo rộng, và Cardinal Health đang giao dịch ở mức 18 lần thu nhập dự phóng, gần đỉnh của biên độ gần đây.

Ngoài ra, chi phí cơ hội của việc giữ 15% tiền mặt là nếu thị trường tăng, nhà đầu tư sẽ bỏ lỡ lợi nhuận. Do đó, nhà giao dịch cần theo dõi chặt chẽ diễn biến giá dầu, phát biểu của Fed trước cuộc họp tháng 9, và các dữ liệu kinh tế như sản lượng công nghiệp Eurozone và cán cân thương mại Trung Quốc trong tuần tới – những yếu tố có thể xoay chuyển cục diện thị trường.