AI và lạm phát: SNB cảnh báo áp lực giá ngắn hạn, thách thức mới cho điều hành tiền tệ

AI: Con dao hai lưỡi cho lạm phát

Phát biểu của thành viên Hội đồng quản trị Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) Petra Tschudin trên tờ Finanz und Wirtschaft đã làm dấy lên cuộc tranh luận về tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với lạm phát. Theo bà, AI có thể tạo áp lực tăng giá trong ngắn hạn do sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư và gây ra tình trạng thiếu hụt cục bộ, điển hình như chip bán dẫn. Điều này trái ngược với kỳ vọng phổ biến rằng AI sẽ giúp giảm giá nhờ tăng năng suất.

Tuy nhiên, tác động dài hạn vẫn là ẩn số. Tschudin nhấn mạnh rằng lạm phát được tính theo năm, do đó để có tác động giảm phát, mức giá thấp hơn phải lặp lại thường xuyên. Bà nghi ngờ về khả năng này, đồng thời chỉ ra rằng tăng năng suất không tự động dẫn đến giảm phát cơ cấu. Quan điểm này được củng cố bởi cảnh báo từ nhà kinh tế trưởng mới của IMF, Silvana Tenreyro, rằng ngay cả khi AI thúc đẩy năng suất, nó cũng không chắc chắn sẽ hạ lạm phát.

SNB: Dự báo có điều kiện, không phải cam kết

SNB hiện dự báo lạm phát sẽ nằm trong phạm vi mục tiêu 0-2% đến quý I/2029, với lãi suất chính sách đang ở mức 0%. Tuy nhiên, Tschudin nhấn mạnh rằng đây là dự báo có điều kiện, dựa trên giả định lãi suất không đổi, và không nên hiểu là SNB sẽ giữ nguyên lãi suất trong ba năm tới. Ngân hàng trung ương sẽ điều chỉnh chính sách nếu có thông tin mới về lạm phát.

Cách tiếp cận thận trọng này phản ánh sự không chắc chắn ngày càng tăng trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng. Các NHTW trên toàn cầu, bao gồm Fed và ECB, đang phải đối mặt với câu hỏi tương tự: làm thế nào để định lượng tác động của công nghệ lên chuỗi cung ứng, thị trường lao động và năng suất. Nếu AI gây ra các cú sốc cung ngắn hạn như thiếu chip, các NHTW có thể phải cân nhắc yếu tố này trong các quyết định lãi suất, vốn thường tập trung vào quản lý cầu.

Tác động thị trường và triển vọng

Trên thị trường, đồng USD đang ở mức 98.839 điểm (DXY), trong khi EUR/USD giao dịch quanh 1.16761. Vàng tăng mạnh 1.98% lên 4608.07 USD/ounce, phản ánh tâm lý tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn trước những bất ổn. Nếu các NHTW bắt đầu đề cập đến rủi ro lạm phát từ AI trong các bài phát biểu sắp tới, điều này có thể củng cố kỳ vọng về việc giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, hỗ trợ đồng USD. Ngược lại, nếu họ coi AI là yếu tố giảm phát, áp lực lên lãi suất có thể giảm, tạo điều kiện cho các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như EUR và JPY phục hồi.

Tuần tới, giới giao dịch sẽ theo dõi các chỉ số kinh tế như niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro (dự báo 87) và IFO (dự báo 87.2), cùng với bài phát biểu của quan chức Fed Barkin. Những dữ liệu này có thể hé lộ liệu các NHTW có đang tính đến yếu tố AI trong đánh giá lạm phát hay không, từ đó định hướng cho thị trường trong ngắn hạn.