Yên định giá thấp kỷ lục: BoJ có tận dụng để thắt chặt chính sách?

Yên Nhật rẻ hơn cả Big Mac: thực trạng và hàm ý

Đồng Yên Nhật đang ở mức yếu nhất trong gần bốn thập kỷ, và theo phân tích của Nordea, mức định giá thấp này không chỉ là câu chuyện thị trường mà còn được phản ánh rõ qua các thước đo kinh tế học. Cụ thể, theo số liệu mới nhất từ OECD về sức mua tương đương (PPP), đồng Yên đang bị định giá thấp đáng kể so với USD. Thậm chí, Big Mac Index của The Economist cũng cho thấy một chiếc burger ở Nhật Bản hiện rẻ hơn hẳn so với Trung Quốc khi quy đổi sang USD – một minh chứng rõ nét cho sự mất giá của Yên.

Điều này đặt ra câu hỏi lớn: Liệu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) có coi đây là cơ hội để thắt chặt chính sách tiền tệ, qua đó thu hẹp chênh lệch lãi suất với Mỹ – nguyên nhân cốt lõi khiến Yên yếu?

Chênh lệch lãi suất: rào cản lớn nhất với Yên

Dù Nhật Bản đang có thặng dư thương mại và thặng dư tài khoản vãng lai lớn – những yếu tố cơ bản thường hỗ trợ đồng tiền – nhưng thực tế, dòng vốn vẫn chảy khỏi Yên do lãi suất trong nước quá thấp so với Mỹ. Đây chính là lý do khiến mọi nỗ lực can thiệp của chính phủ Nhật, như đợt can thiệp hồi cuối tháng 7 khi USD/JPY chạm mức thấp nhất gần 40 năm, chỉ có tác dụng ngắn hạn.

Hiện tại, USD/JPY đang giao dịch quanh 159.65, tăng nhẹ 0.17% trong phiên 28/08. Chỉ số DXY ở mức 99.165, cho thấy USD vẫn tương đối ổn định. Nếu BoJ không hành động, xu hướng Yên yếu sẽ còn tiếp diễn, kéo theo giá cả hàng hóa nhập khẩu tăng và ảnh hưởng đến sức mua của người dân.

Kịch bản nào cho BoJ?

Có hai kịch bản chính. Thứ nhất, BoJ có thể tận dụng tình trạng định giá thấp này như một lý do để tăng lãi suất sớm hơn dự kiến, nhằm ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, điều này có thể gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế vốn còn mong manh. Thứ hai, BoJ có thể duy trì chính sách hiện tại, chấp nhận Yên yếu như một công cụ hỗ trợ xuất khẩu, nhưng phải đánh đổi bằng rủi ro lạm phát nhập khẩu.

Dữ liệu sắp tới sẽ là yếu tố then chốt: Sản lượng công nghiệp Nhật Bản (dự báo -0.5% MoM) vào ngày 31/08, cùng với các chỉ số PMI Mỹ và phát biểu của Chủ tịch Fed Warsh trong phiên 28/08. Nếu Fed có tín hiệu ôn hòa, USD có thể suy yếu, tạo điều kiện cho Yên hồi phục.

Theo dõi trong phiên tới

Nhà giao dịch cần chú ý đến bài phát biểu của Chủ tịch Fed Warsh lúc 21:00 giờ Việt Nam, cùng với dữ liệu Niềm tin tiêu dùng Michigan. Bất kỳ tín hiệu nào về lộ trình lãi suất của Fed sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến USD/JPY. Ngoài ra, mức kháng cự tâm lý 160.00 sẽ là mốc quan trọng; nếu vượt qua, có thể mở ra vùng giá mới. Ngược lại, nếu Yên mạnh lên, vùng hỗ trợ 158.50 sẽ được kiểm tra.

Bối cảnh vĩ mô vẫn nghiêng về khả năng Yên yếu kéo dài, nhưng biến số lớn nhất nằm ở quyết định của BoJ trong các cuộc họp tới.