Fed nâng lãi suất, SNB giữ nguyên 0%: USD/CHF lên đỉnh 16 tháng khi CHF dần mất vai trò trú ẩn

Chênh lệch chính sách tiền tệ đang nới rộng

Động lực chính của USD/CHF lúc này không nằm ở dữ liệu đơn lẻ nào của Thụy Sĩ, mà ở khoảng cách ngày càng lớn giữa hai ngân hàng trung ương. Fed đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất điều hành lên vùng 3,75–4%. Điểm đáng chú ý không nằm ở quyết định — thị trường đã dự báo trước — mà ở phần họp báo của Chủ tịch Kevin Warsh, khi ông nhấn mạnh rằng "lạm phát vẫn ở mức cao" và "nền kinh tế đang có dấu hiệu mạnh lên".

Cách diễn đạt đó được thị trường đọc như tín hiệu còn ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trước cuối năm. Phản ứng trên đường cong lợi suất khá rõ: lợi suất dài hạn hạ xuống trong khi lợi suất kỳ hạn 2 năm — kỳ hạn nhạy nhất với kỳ vọng lãi suất — đi lên. Đây là cấu trúc điển hình khi nhà đầu tư tin rằng Fed sẽ giữ chính sách thắt chặt lâu hơn, và nó trực tiếp nâng đỡ USD.

Ở chiều ngược lại, SNB gần như chắc chắn giữ nguyên lãi suất 0% trong thời gian dài, với kỳ vọng kéo dài sang tận năm 2027. Lạm phát Thụy Sĩ tháng 8 tăng lên 0,8% so với cùng kỳ, từ mức 0,4% của tháng 7 — một nhịp tăng đáng kể về tỷ lệ nhưng vẫn thấp so với mục tiêu. Chủ tịch SNB thừa nhận "chiều gió đã đổi" về lãi suất, song thị trường chưa mua vào kịch bản thay đổi chính sách sớm. Khi một bên tăng lãi suất và một bên đứng yên ở 0%, chênh lệch lợi suất trở thành lực hút cơ học kéo USD/CHF lên.

Từ đồng tiền trú ẩn thành đồng tiền cấp vốn

Điểm đáng lưu ý hơn cả con số là sự thay đổi vai trò của CHF. Trong nhiều năm, franc Thụy Sĩ được giao dịch như một tài sản trú ẩn — dòng tiền tìm đến khi rủi ro gia tăng. Nhưng khi lãi suất ở mức 0% và không có khả năng thay đổi, chi phí nắm giữ CHF trở nên rẻ một cách hệ thống. Kết quả là đồng tiền này chuyển từ chỗ được mua để phòng thủ sang chỗ được bán để lấy vốn cho các vị thế rủi ro hơn.

Các chiến lược gia của Societe Generale đã chỉ ra điều này khi xếp CHF vào nhóm đồng tiền cấp vốn được ưu tiên cho carry trade, bên cạnh GBP và NZD. Cách diễn giải của họ thẳng thắn: thị trường "vẫn thấy thoải mái khi nắm giữ các vị thế bán CHF, bán GBP và bán NZD", chừng nào Fed còn giữ lập trường diều hâu. Nói cách khác, CHF đang bị bán không phải vì nền tảng Thụy Sĩ xấu đi, mà vì nó là lựa chọn rẻ nhất để tài trợ cho các vị thế khác.

Điều này lý giải tại sao franc mất hơn 2% trong năm phiên gần nhất dù không có cú sốc rủi ro nào. Đây là dòng chảy chậm, đều và có tính cấu trúc — khác với những đợt bán tháo do hoảng loạn. Và chính vì mang tính cấu trúc, nó khó đảo chiều nhanh chừng nào chênh lệch lãi suất còn nguyên.

Bối cảnh phiên hiện tại và các mốc kỹ thuật

Tại thời điểm 20:12 ngày 17/09 theo giờ Việt Nam, USD/CHF giao dịch quanh 0,82399, giảm 0,00161 tương đương 0,20% so với phiên trước. Như vậy cặp tiền này đang điều chỉnh nhẹ sau khi đã leo lên vùng cao nhất 16 tháng, trên 0,8250, trong phiên thứ Tư. Mức 0,8250 vì thế trở thành ngưỡng kháng cự gần nhất cần theo dõi, và vùng 0,8200 đóng vai trò hỗ trợ tâm lý quan trọng.

Đáng chú ý là sự điều chỉnh này diễn ra đồng thời với việc DXY giảm 0,21% xuống 100,128, EUR/USD tăng 0,19% lên 1,14865 và USD/JPY giảm 0,35% xuống 155,70. Việc USD yếu đi trên diện rộng giải thích phần lớn nhịp giảm 0,20% của USD/CHF — tức đây là chuyển động của đồng bạc xanh hơn là sức mạnh riêng của CHF. Vàng tăng 2,38% lên 4.364,38 USD cũng cho thấy dòng tiền đang tạm thời tìm đến tài sản phòng thủ, nhưng chưa đủ để thay đổi câu chuyện cấu trúc của franc.

Dữ liệu cán cân thương mại Thụy Sĩ công bố lúc 13:00 hôm nay với dự báo thặng dư 7,5 tỷ CHF, giảm nhẹ so với 8,1 tỷ CHF kỳ trước, ít có khả năng tạo biến động lớn bởi thị trường đang tập trung vào câu chuyện lãi suất. Dòng vốn TIC dài hạn ròng của Mỹ với dự báo 146,3 tỷ USD, giảm từ 174,4 tỷ USD, cũng chỉ mang tính thứ cấp trong bối cảnh hiện tại.

Kịch bản phiên tới

Kịch bản cơ sở: USD/CHF tiếp tục dao động trong vùng 0,8200–0,8250 khi thị trường tiêu hóa xong thông điệp của Fed. Một nhịp củng cố quanh 0,8240 không làm thay đổi xu hướng tăng đang hình thành, miễn là cặp tiền giữ được trên 0,8200. Nếu vùng này bị phá xuống, mức 0,8150 là điểm tham chiếu tiếp theo.

Kịch bản mở rộng: nếu có thêm phát biểu từ quan chức Fed củng cố kỳ vọng tăng lãi suất lần nữa trong năm nay, USD/CHF có thể kiểm định lại 0,8250 và tiến tới vùng 0,8300. Ngược lại, nếu dữ liệu Mỹ sắp tới yếu đi hoặc DXY tiếp tục trượt dưới 100, đà tăng của cặp tiền sẽ chững lại.

Điều cần theo dõi không phải là từng phiên tăng giảm, mà là liệu chênh lệch lợi suất Mỹ–Thụy Sĩ có tiếp tục nới rộng hay không. Chừng nào SNB còn neo lãi suất ở 0% và Fed còn giữ thiên hướng thắt chặt, áp lực bán CHF với vai trò đồng tiền cấp vốn sẽ còn hiện diện. Nhà giao dịch nên dõi sát diễn biến lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm của Mỹ, các phát biểu tiếp theo của thành viên Fed, và bất kỳ tín hiệu nào từ SNB cho thấy họ thực sự cân nhắc thoát khỏi mức 0%.