BoJ nâng lãi suất lên 1,25% mà yên vẫn rơi: chênh lệch lợi suất vẫn là vua

Một quyết định tăng lãi suất không thể cứu đồng yên

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã nâng lãi suất lên 1,25% trong phiên cuối tuần, mức cao nhất kể từ năm 1995. Về mặt lý thuyết, đây là tín hiệu diều hâu rõ ràng. Nhưng thị trường đã phản ứng theo cách ngược lại: USD/JPY tăng 0,897 điểm, tương đương 0,58%, lên 156,854. Đồng yên mất giá ngay sau khi lãi suất được nâng.

Sự nghịch lý này không khó giải thích. Điều thị trường định giá không phải là mức lãi suất hiện tại, mà là khoảng cách giữa các mức lãi suất đó. Fed đang giữ lãi suất ở vùng 3,75–4,00%. BoJ ở mức 1,25% — tức là chỉ bằng đúng một phần ba cận dưới của Fed. Khoảng cách 250–275 điểm cơ bản này không hề thay đổi sau quyết định vừa qua, bởi cả Fed, ECB và BoJ đều đã nâng 25 điểm cơ bản trong tháng 9.

Nói cách khác, ba ngân hàng trung ương cùng bước một bước, và hai khoảng cách định hình phần lớn chỉ số DXY vẫn rộng đúng như chín ngày trước đó.

Biên bản 7–2 và cái bẫy kỳ vọng

Điểm mấu chốt nằm ở tỷ lệ bỏ phiếu. Kết quả 7–2 với hai thành viên Asada và Sato — cả hai đều được bổ nhiệm trong năm nay — phản đối việc nâng lãi suất. Trước cuộc họp, giới đầu cơ đã đặt cược vào một đồng yên mạnh hơn với kỳ vọng BoJ sẽ tiếp tục lộ trình thắt chặt. Hai lá phiếu phản đối là đủ để đảo ngược vị thế.

Thống đốc Ueda vẫn khẳng định BoJ sẽ tiếp tục nâng lãi suất khi kinh tế và giá cả cho phép, đồng thời cảnh báo rủi ro lạm phát cơ bản có thể vượt mục tiêu 2%. Nhưng nhóm phản đối lại có số liệu gần đây hơn đứng về phía họ: lạm phát cơ bản của Nhật đã giảm còn 1,7% trong tháng 8, từ mức 1,8% của tháng 7 — lần chậm lại đầu tiên sau bốn tháng.

Kết quả là nhà giao dịch muốn một mốc thời gian cho lần nâng tiếp theo chỉ nhận được một định hướng chung. Đồng yên từng chạm mức cao nhất bảy tháng so với USD hồi đầu tháng 9 nhờ kỳ vọng BoJ sẽ hành động quyết liệt hơn. Kỳ vọng đó giờ đã bị thay bằng sự thận trọng.

Chênh lệch lợi suất dài hạn vẫn nghiêng về phía USD

Nhìn ra xa hơn, trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đang trả khoảng 5,00%, trong khi trái phiếu Nhật cùng kỳ hạn chỉ trả khoảng 2,95%. Khoảng cách hơn 200 điểm cơ bản này là lý do cấu trúc khiến dòng vốn tiếp tục chảy khỏi yên.

Điều thay đổi trong tháng 9 không phải là mức lãi suất, mà là quỹ đạo. Hợp đồng tương lai đang định giá hơn 50% khả năng Fed nâng lãi suất thêm một lần vào ngày 28/10, đưa lãi suất lên 4,50–4,75% vào giữa năm 2027, rồi sau đó không định giá thêm bất kỳ động thái nào trong 18 tháng tiếp theo. Thị trường đang trả giá cho lợi thế của đồng USD trong tháng 9/2026, ngay cả khi lợi thế đó được dự báo sẽ ngừng mở rộng sau tháng 6/2027.

Phía châu Âu — chiếm 57,6% rổ DXY — lại im ắng hơn. ECB đã nâng lãi suất hai lần trong năm nay (tháng 6 và tháng 9) lên 2,50%, và giới kinh tế không kỳ vọng động thái tiếp theo trước tháng 12. Đồng euro đang nằm trên một mức lãi suất không đi đâu trong ba tháng tới. Đồng yên, với 13,6% trọng số, mới là nơi cuộc tranh luận diễn ra — bởi BoJ đã hành động hai lần trong ba tháng sau giai đoạn chỉ nâng một lần mỗi sáu tháng.

Ngưỡng can thiệp thật sự của Tokyo nằm ở đâu?

Đây là câu hỏi trung tâm. Bộ Tài chính Nhật Bản từng can thiệp khi USD/JPY vượt các mốc tâm lý quan trọng, nhưng trong bối cảnh hiện tại, ngưỡng can thiệp không còn là một con số cố định. Nó phụ thuộc vào tốc độ dịch chuyển và mức độ biến động.

Với lãi suất Nhật đã ở 1,25% — cao nhất 31 năm — chi phí của một cuộc can thiệp bán USD mua yên đã giảm đáng kể so với giai đoạn lãi suất âm. Tokyo giờ đây có nhiều dư địa hơn để hành động mà không lo ngại về hiệu ứng bảng cân đối. Tuy nhiên, can thiệp chỉ có tác dụng khi thị trường đang mất cân bằng về vị thế. Hiện tại, với việc giới đầu cơ đã quay lưng khỏi yên sau cuộc họp BoJ, áp lực bán yên có thể vẫn còn dư địa.

Một cuộc can thiệp đơn lẻ khó có thể đảo chiều xu hướng khi chênh lệch lợi suất vẫn rộng 250 điểm cơ bản. Điều Tokyo có thể làm là tạo ra các đợt điều chỉnh ngắn hạn để phá vỡ cấu trúc vị thế đầu cơ. Nhưng chừng nào Fed còn chưa xoay trục và BoJ còn bị chia rẽ nội bộ, xu hướng cơ bản của USD/JPY vẫn nghiêng về phía tăng.

Các mốc kỹ thuật và kịch bản phiên tới

Về mặt kỹ thuật, vùng 157,00 là ngưỡng kháng cự tâm lý trước mắt. Vượt qua đây, mục tiêu tiếp theo là vùng 158,00. Phía dưới, vùng 156,00 đóng vai trò hỗ trợ gần, với mức thấp hơn quanh 155,50 là nơi lực mua có thể xuất hiện trở lại.

Chỉ số DXY đang giao dịch quanh 100,215, sau khi chạm đỉnh 100,50 — mức cao nhất kể từ cuối tháng 7. Vùng 100,00 đã giữ vững trong phiên, với mức thấp gần 100,20. Đường trung bình động lũy thừa 50 ngày quanh 99,70 là mức mà chỉ số đã lấy lại trong tuần và chưa giao dịch dưới kể từ đó. Chỉ báo động lượng Stoch RSI hàng ngày đang ở gần 68 và vẫn đang tăng, phù hợp với một thị trường đang vận động đi lên.

Lịch kinh tế tuần tới nghiêng hẳn về phía Mỹ với mười bài phát biểu của các quan chức Fed từ thứ Hai đến thứ Sáu, trong đó Chủ tịch Fed Chicago Goolsbee mở màn vào thứ Hai. Đây là tuần của giao tiếp chính sách hơn là dữ liệu. Chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago được dự báo ở mức 0,2 so với -0,08 kỳ trước, và thay đổi việc làm ADP hàng tuần sẽ cung cấp thêm manh mối về thị trường lao động.

Điều cần theo dõi

Câu hỏi lớn nhất trong tuần tới là liệu các quan chức Fed có xác nhận kỳ vọng nâng lãi suất vào ngày 28/10 hay không. Bất kỳ tín hiệu diều hâu nào từ các bài phát biểu — đặc biệt từ Williams và Jefferson — đều có thể đẩy USD/JPY vượt 157,00. Ngược lại, nếu giọng điệu ôn hòa hơn xuất hiện, vùng 156,00 sẽ là mức hỗ trợ quan trọng cần theo dõi.

Song song đó, nhà giao dịch nên để mắt tới bất kỳ bình luận nào từ Bộ Tài chính Nhật Bản về biến động tiền tệ. Sau một cuộc họp BoJ bị chia rẽ, khả năng Tokyo lên tiếng về "biến động quá mức" đã tăng lên — và ngôn ngữ can thiệp thường đi trước hành động thực tế.