Yên Nhật lao dốc bất chấp BoJ nâng lãi suất lên đỉnh 31 năm, DXY tiến sát 100,5

Bức tranh chung: thắt chặt toàn cầu, nhưng tiền tệ không chịu nghe lời

Phiên 18/09 khép lại với một nghịch lý quen thuộc nhưng ngày càng rõ: các ngân hàng trung ương lớn đồng loạt xoay trục diều hâu, vậy mà đồng tiền của họ không tăng tương xứng. DXY đứng ở 100,528 (+0,29%), tiến sát đỉnh cuối tháng 7 quanh 100,35 — ngưỡng được xem là quyết định xu hướng EUR/USD tuần tới. EUR/USD lùi về 1,14587 (-0,15%), tiếp tục bị từ chối tại 1,15072 lần thứ tư trong phiên. Nhưng điểm nóng thực sự nằm ở đồng yên.

USD/JPY vọt lên 157,868 (+1,23%) — mức tăng mạnh nhất trong rổ tiền tệ chính — ngay sau khi BoJ nâng lãi suất lên 1,25%, cao nhất kể từ 1995. Đây không phải phản ứng phi logic. Hai phiếu chống từ các thành viên do Thủ tướng Takaichi bổ nhiệm phơi bày giới hạn thực sự của chu kỳ thắt chặt: thị trường đọc được rằng Ueda khó đẩy nhanh tốc độ bình thường hóa, và khoảng chênh lãi suất JPY–USD vẫn còn quá rộng để dòng vốn vay yen giá rẻ đảo chiều.

Điều đáng chú ý nhất: carry trade JPY chưa chết, chỉ đang tái định hình

Cú sốc lớn nhất phiên không phải là quyết định của BoJ, mà là cách thị trường phản ứng với nó. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 10 năm đã chạm 3,03% — đỉnh ba thập kỷ — trong khi kỳ hạn 30 năm quanh 4,1%. Về lý thuyết, đây là tín hiệu hút vốn về Nhật. Thực tế, EUR/JPY áp sát 181 và hướng tới tuần tăng 1,5%, còn Bitcoin vượt 77.000 USD. Dòng vốn không rút khỏi tài sản rủi ro; nó chỉ đang chảy qua những con đường khác.

Điều này đặt ra câu hỏi trung tâm cho phần còn lại của tháng: euro đang mạnh vì ECB, hay vì dòng vốn tháo carry trade khỏi JPY tìm nơi trú ẩn? Bằng chứng nghiêng về vế thứ hai. Kỳ vọng lạm phát 5 năm của hộ gia đình eurozone đã vượt 2,5% lần đầu tiên, thu hẹp dư địa cắt giảm của ECB — nhưng đó là câu chuyện trung hạn, không đủ giải thích đà tăng của EUR/JPY trong phiên.

Các mặt trận khác: vàng giữ vững, dầu hạ nhiệt, bảng Anh chờ tháng 11

Vàng giao dịch quanh 4.348,86 USD (+0,18%), phiên tăng thứ hai liên tiếp bất chấp Fed diều hâu. Điểm tựa là lợi suất trái phiếu dài hạn Mỹ hạ nhiệt — khi chi phí cơ hội nắm giữ kim loại quý giảm, câu chuyện lãi suất mất uy lực ghìm giá. DXY mạnh lên chưa đủ để đảo chiều xu hướng này.

Dầu đang ở trạng thái giằng co khó chịu. WTI lùi về quanh 95 USD, đánh dấu tuần giảm đầu tiên sau ba tuần tăng, sau khi Saudi Arabia chuyển 60 triệu thùng qua Oman bằng chuyển tàu sang tàu tại Sohar. Nhưng đây là giải pháp chắp vá: đường ống Đông–Tây tới Yanbu vẫn đóng, lưu lượng tàu qua Hormuz chỉ còn 4 chuyến/ngày so với trung bình 16, và thiếu hụt 2–2,5 triệu thùng/ngày vẫn chưa được bù đắp. Brent giữ trên 100 USD phản ánh đúng sự bất định đó.

Bảng Anh chưa phản ánh hết kịch bản tăng lãi suất tháng 11. BoE giữ Bank Rate ở 3,75% với tỷ lệ 6-3, ba phiếu đòi tăng, và dự báo CPI bị đẩy lên khoảng 3,75% quý 4 và trên 4% đầu 2027. Thị trường đã định giá gần 100bp tăng tới tháng 7/2027 — câu hỏi là liệu mức định giá đó có đi trước dữ liệu tiền lương hay không.

Ở Canada, USD/CAD chạm 1.4000 lần đầu trong nhiều tháng khi chênh lệch lãi suất Fed–BoC mở rộng lên 175 điểm cơ bản. Đồng Loonie gần như không hưởng lợi từ căng thẳng Hormuz — một tín hiệu rằng thị trường đang định giá rủi ro nguồn cung là tạm thời, không phải cấu trúc.

Đêm nay và ngày mai: dữ liệu Mỹ và bài phát biểu Bowman

Hai sự kiện còn lại trong lịch hôm nay đáng chú ý. Sản lượng công nghiệp Mỹ tháng 8 được dự báo tăng 0,3% so với 0,2% kỳ trước — nếu vượt kỳ vọng, áp lực lên DXY sẽ tăng thêm, đẩy EUR/USD về vùng hỗ trợ 1,1450. Bài phát biểu của Bowman (Fed) lúc 20:30 giờ Việt Nam sẽ được đọc kỹ để tìm tín hiệu về nhịp độ thắt chặt tiếp theo, đặc biệt sau khi Warsh nhấn mạnh lạm phát dai dẳng và đẩy kỳ vọng tăng lãi suất tháng 10 lên 53,1%.

Sang tuần, câu chuyện lớn vẫn là sự phân kỳ giữa chính sách và phản ứng tiền tệ. Khi Fed, ECB và BoJ đồng loạt thắt chặt giữa cú sốc năng lượng từ xung đột Iran, thị trường đang định giá lại premium rủi ro trên mọi lớp tài sản — từ dầu, vàng đến carry trade. Điểm đứt gãy cần theo dõi không phải là quyết định lãi suất, mà là tốc độ điều chỉnh của dòng vốn.