Fed diều hâu gặp BoJ thắt chặt: lợi suất 5%, vàng 4.380 USD và câu hỏi ai thực sự kiểm soát đồng tiền

Bức tranh chung: hai ngân hàng trung ương thắt chặt, nhưng thị trường không tin vào độ bền

Đêm qua đánh dấu một trong những phiên phân kỳ rõ nhất kể từ đầu năm. Fed tăng lãi suất lần đầu sau ba năm theo tỷ lệ 12-0, dot plot cho thấy 16/18 thành viên kỳ vọng ít nhất một lần tăng nữa, đẩy lợi suất 2 năm lên 4,744% — đỉnh cao nhất kể từ tháng 7/2024 — và lợi suất 10 năm chạm ngưỡng 5%. Cùng lúc, BoJ nâng lãi suất lên 1,25%, mức cao nhất 31 năm, chỉ ba tháng sau lần tăng trước đó.

Nhưng phản ứng thị trường lại đi ngược logic thắt chặt. USD/JPY vọt lên 158,05 trước khi bị chặn đứng bởi rate check của BoJ, hiện giao dịch quanh 156,854 (+0,58%). Vàng tăng phiên thứ hai liên tiếp lên 4.380,77 USD/ounce (+0,91%). DXY chỉ nhích 100,215 (-0,02%). Khi hai ngân hàng trung ương lớn đồng loạt thắt chặt mà đồng tiền của họ không mạnh lên tương xứng, thị trường đang nói rằng vấn đề không nằm ở lãi suất — mà ở niềm tin vào giới hạn của chu kỳ này.

Điều đáng chú ý nhất: BoJ nâng lãi suất nhưng để lộ trần thắt chặt

Quyết định nâng lên 1,25% của BoJ đi kèm hai phiếu chống từ các thành viên do Thủ tướng Takaichi bổ nhiệm. Đây không phải chi tiết nhỏ. Nó phơi bày rằng dư địa thắt chặt thực sự của Ueda còn rất hẹp, và thị trường đọc ngay ra điều đó: USD/JPY vẫn quanh 156,85 dù lãi suất Nhật đã ở đỉnh 31 năm.

Điểm đáng chú ý thứ hai là rate check — động thái can thiệp "mềm" hiếm thấy ngay sau một quyết định thắt chặt. Tokyo đang gửi tín hiệu rằng họ sẵn sàng dùng yên như công cụ chính sách, không để thị trường định giá nó thuần túy như một tài sản. Sự phối hợp Mỹ – Nhật đằng sau quyết định này càng làm câu chuyện phức tạp: Washington công khai ủng hộ hành động "quyết đoán" để hỗ trợ yên, biến lãi suất BoJ thành quân cờ trong liên minh tiền tệ.

Các mặt trận khác: dầu, lợi suất và sự phân kỳ chính sách

Trên mặt trận năng lượng, thị trường đang định giá kịch bản hạ nhiệt một cách mong manh. WTI tháng 11 đóng cửa giảm 1,64 USD xuống 95,60 USD, Brent lùi dưới 105 USD sau khi Aramco dồn điểm xếp hàng về vịnh Ba Tư. Nhưng Dated Brent — chuẩn dầu vật chất châu Âu — vẫn trên 130 USD sau khi Aramco cắt giao dầu cho khách hàng châu Âu trong tháng 10. Khoảng cách 25 USD giữa hai chuẩn Brent cho thấy thị trường tương lai đang bán rủi ro địa chính trị dựa trên kỳ vọng đàm phán, không phải vì cung cầu thực sự được nới lỏng. JP Morgan thừa nhận không thể mô hình hóa kết cục chiến sự sau khi hàng loạt "đường đỏ" bị vượt qua.

Trên mặt trận tiền tệ, sự phân kỳ chính sách đang mở rộng theo cả hai hướng. AUD/USD vượt 0,7100 khi Fed chuyển hướng, nhưng RBA vẫn đứng ngoài cuộc đua thắt chặt. USD/CAD quanh 1,401 khi thị trường đặt cược BoC nâng lãi suất sớm hơn. USD/CHF giảm 0,34% về 0,8218 khi nhà đầu tư chốt lời, nhưng SNB dự kiến giữ lãi suất 0% bất chấp tăng trưởng được nâng lên 1,9% — môi trường lạm phát thấp cho phép Thụy Sĩ đứng ngoài cuộc đua thắt chặt toàn cầu.

Ở góc nhìn vĩ mô dài hạn, Rabobank nâng dự báo lạm phát eurozone thêm 0,5 điểm phần trăm cho cả 2026 và 2027, với đỉnh khoảng 4,4% vào đầu năm sau do cú sốc năng lượng. Điều này đủ để ECB giữ lãi suất tiền gửi quanh 2,50% ít nhất đến giữa 2027. Chu kỳ thắt chặt đồng bộ Fed – ECB – BoJ đang tạo ra một môi trường chi phí vốn toàn cầu tăng đồng thời, và điểm đứt gãy có thể không nằm ở lãi suất mà ở chỗ khác.

Những mốc cần theo dõi trong phiên hôm nay và tuần tới

Trong ngày hôm nay (19/09), thị trường bước vào giai đoạn chờ đợi trước loạt dữ liệu đầu tuần sau. Các mốc đáng chú ý:

• DXY quanh 100,215: Chỉ số đang tiến sát đỉnh cuối tháng 7 ở 100,35. Vượt ngưỡng này sẽ mở đường cho EUR/USD kiểm định lại vùng hỗ trợ 1,1485 — hiện giao dịch 1,14856 (+0,09%).
• Vàng 4.380,77 USD: Đã tăng hai phiên liên tiếp nhưng vẫn dưới đỉnh 4.423,30 của nến trước. Kháng cự gần nhất ở 4.403,15, chỉ cách khoảng 0,1 lần ATR. Lợi suất 10 năm quanh 5% vẫn là trần với kim loại quý.
• USD/JPY 156,854: Vùng 157,75–158,05 là kháng cự đã được xác lập sau rate check. Bất kỳ động thái can thiệp thực sự nào từ BoJ sẽ là sự kiện lớn nhất phiên.
• Thứ Hai 21/09: Lãi suất LPR Trung Quốc (dự báo giữ 3,0% và 3,5%), bài phát biểu của Fed Goolsbee lúc 17:30, chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia Fed Chicago lúc 19:30 (dự báo 0,2 so với -0,08 kỳ trước).
• Thứ Ba 22/09: Chỉ số niềm tin tiêu dùng eurozone (dự báo -34, giữ nguyên kỳ trước).

Câu hỏi lớn nhất mà thị trường chưa có đáp án: liệu lợi suất 10 năm Mỹ ở 5% có phải là ngưỡng mà đó, chu kỳ thắt chặt bắt đầu tự hạn chế chính nó — hay Fed của Warsh vẫn còn dư địa để rút thêm "một liều" nữa vào tháng 10, khi hợp đồng tương lai đang gán 58% khả năng?