Trump lại gây sức ép lên Fed: ranh giới độc lập và phản ứng của thị trường

Áp lực chính trị lên Fed: lặp lại nhưng có sắc thái mới

Tổng thống Donald Trump một lần nữa bày tỏ sự bất bình với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vì không cắt giảm lãi suất đủ nhanh, đồng thời cáo buộc các thành viên hội đồng thống đốc có động cơ chính trị. Phát biểu ngày 19/8 (giờ Mỹ) không mới về nội dung, nhưng điểm đáng chú ý là ông tách Chủ tịch Kevin Warsh – người do chính ông bổ nhiệm từ tháng 5 – ra khỏi chỉ trích, thậm chí khen ngợi. Thay vào đó, ông nhắm vào các thành viên còn lại, cho rằng họ được bổ nhiệm dưới thời Obama, Biden và cả chính ông, và có thể bỏ phiếu tăng lãi suất vì lý do chính trị.

Điều này cho thấy chiến lược của Trump: tách bạch Chủ tịch Warsh khỏi “lỗi” không hạ lãi suất, nhằm tạo áp lực lên các thành viên khác trong cuộc họp FOMC sắp tới. Dù Fed đã cắt giảm lãi suất ba lần trong nửa cuối năm 2025 và ba lần năm trước đó, tốc độ vẫn chưa làm hài lòng Nhà Trắng. Trump lập luận rằng cần cắt giảm để duy trì tăng trưởng và giảm gánh nặng nợ công gần 40 nghìn tỷ USD.

Phản ứng của thị trường: vàng tăng, USD ổn định

Tại thời điểm viết bài (rạng sáng 24/8 theo giờ Việt Nam), chỉ số DXY đứng ở 98.839, gần như không đổi, cho thấy thị trường chưa vội phản ứng với phát biểu của Trump. Vàng tăng 1.98% lên 4.608 USD/ounce – một mức tăng đáng kể, có thể phản ánh lo ngại về rủi ro chính trị hoặc kỳ vọng Fed sẽ phải nới lỏng hơn. EUR/USD và USD/JPY gần như đi ngang, hàm ý rằng nhà giao dịch đang chờ đợi thêm tín hiệu từ Fed, đặc biệt là biên bản cuộc họp tháng 7 vừa được công bố.

Biên bản FOMC cho thấy “nhiều” quan chức cho rằng cần giữ lãi suất cao hơn nếu lạm phát không tiến triển. Tuy nhiên, dữ liệu lạm phát gần đây có dấu hiệu tích cực, dù vẫn trên mục tiêu 2%. Tăng trưởng GDP quý II chỉ đạt 1.5% (hàng năm), thấp hơn dự báo và so với 2.1% của quý I. Sự kết hợp giữa tăng trưởng chậm lại và lạm phát dai dẳng tạo ra thế khó cho Fed: nới lỏng quá sớm có thể làm lạm phát neo cao, nhưng giữ nguyên có thể kìm hãm tăng trưởng.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Một điểm gây chú ý là Trump so sánh lãi suất Mỹ (khoảng 3.5%) với Thụy Sĩ (0.5%) và đe dọa “cắt đứt mọi giao thương” nếu cần. Đây là phát ngôn mang tính chất gây áp lực hơn là chính sách thực tế, vì quan hệ thương mại song phương không dễ dàng chấm dứt. Thị trường có thể đang lo ngại rằng áp lực chính trị sẽ buộc Fed hạ lãi suất nhanh hơn, nhưng thực tế Fed vẫn duy trì độc lập tương đối. Chủ tịch Warsh, dù được Trump bổ nhiệm, cũng đã nhấn mạnh cam kết với mục tiêu kép của Fed.

Ngoài ra, Trump tuyên bố Mỹ không có vấn đề với thị trường trái phiếu, trong khi Bộ Tài chính vừa tăng cường chương trình mua lại trái phiếu dài hạn (từ 10 năm trở lên). Động thái này có thể nhằm hạ lãi suất dài hạn, nhưng nó cũng có thể bị hiểu là một hình thức “nới lỏng định lượng” ngầm, điều mà Fed từng phản đối. Nhà giao dịch cần phân biệt giữa hành động của Bộ Tài chính và chính sách tiền tệ của Fed – hai kênh khác nhau nhưng đều tác động đến lợi suất.

Hướng theo dõi tiếp theo

Tuần này, thị trường sẽ chú ý đến bài phát biểu của Chủ tịch Fed chi nhánh Richmond, Thomas Barkin, vào ngày 25/8. Nếu ông có phát ngôn cứng rắn về lạm phát, khả năng Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 9 sẽ tăng, gây áp lực lên vàng và hỗ trợ USD. Ngược lại, nếu ông ám chỉ khả năng cắt giảm, USD có thể suy yếu. Ngoài ra, dữ liệu việc làm ADP hàng tuần và chỉ số niềm tin tiêu dùng khu vực đồng euro sẽ cung cấp thêm thông tin về sức khỏe kinh tế toàn cầu. Điều quan trọng là theo dõi xem áp lực từ Trump có khiến Fed thay đổi ngôn ngữ trong các bài phát biểu hay không, bởi điều đó sẽ phản ánh qua biến động lợi suất và tỷ giá.