Fed tăng lãi suất lần đầu sau 36 năm: cổ phiếu Mỹ luôn giảm, nhưng lần này có thể khác

Fed dưới thời Warsh: ưu tiên giá cả, bỏ hướng dẫn tương lai

Kể từ khi Kevin Warsh nhậm chức Chủ tịch Fed vào ngày 22/5, ngân hàng trung ương Mỹ đã thay đổi cách tiếp cận một cách rõ rệt. Warsh tuyên bố bỏ hướng dẫn tương lai trong các tuyên bố của FOMC và nhấn mạnh rằng 'trọng tâm chính của Fed lúc này là giá cả'. Điều này phản ánh ưu tiên rõ ràng cho mục tiêu ổn định giá cả, trong bối cảnh lạm phát 12 tháng đã chạm mức 4,2% vào tháng 5 – cao nhất trong ba năm, chủ yếu do tác động từ thuế quan và xung đột Iran.

Thị trường đang định giá xác suất 50-50 cho việc FOMC tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là lần tăng đầu tiên kể từ khi Fed bắt đầu chu kỳ thắt chặt vào năm 2022, và cũng là lần đầu tiên dưới thời Warsh.

Lịch sử 36 năm: phản ứng ban đầu luôn tiêu cực

Theo dữ liệu từ Carson Investment Research, kể từ năm 1990, Fed đã trải qua sáu chu kỳ tăng lãi suất, trung bình cách nhau 4,4 năm. Trong năm lần Fed tăng 25 điểm cơ bản đầu tiên, S&P 500 luôn giảm sau một tháng (100% số lần). Sau ba tháng, chỉ số này giảm 80% số lần, với mức giảm trung bình 2,7%.

Đặc biệt, lần duy nhất Fed tăng 50 điểm cơ bản ngay từ đầu (năm 1994) đã khiến S&P 500 giảm hai chữ số ở mốc ba, sáu và mười hai tháng. Điều này cho thấy thị trường luôn phản ứng tiêu cực với việc thắt chặt chính sách tiền tệ, ít nhất là trong ngắn hạn.

Tại sao lần này có thể khác?

Tuy nhiên, có những yếu tố khiến lần này không hoàn toàn giống lịch sử. Thứ nhất, đợt tăng lãi suất tiềm năng này diễn ra trong bối cảnh lạm phát do cung gây ra (thuế quan, chiến tranh) chứ không phải do cầu quá nóng. Fed có thể chỉ tăng một lần để neo kỳ vọng, thay vì bắt đầu một chu kỳ kéo dài.

Thứ hai, thị trường đã định giá một phần khả năng tăng lãi suất. Xác suất 50-50 không phải là cú sốc hoàn toàn. Nếu Fed tăng nhưng kèm thông điệp ôn hòa, phản ứng có thể tích cực.

Thứ ba, động lực chính của thị trường hiện tại là trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu chi phí vốn tăng, việc xây dựng hạ tầng AI phụ thuộc vào vốn vay có thể chậm lại, nhưng các công ty AI hàng đầu có bảng cân đối kế toán mạnh, ít bị ảnh hưởng hơn so với các công ty nhỏ.

Phản ứng của thị trường ngoại hối và vàng

Hiện tại, đồng USD (DXY) ở mức 99,159, tăng nhẹ 0,16%, cho thấy thị trường chưa hoảng loạn. Vàng giảm 0,96% xuống 4430,15 USD/ounce, có thể do kỳ vọng lãi suất cao hơn làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý. EUR/USD giảm nhẹ 0,11% xuống 1,1613, trong khi USD/JPY tăng 0,26% lên 156,195, phản ánh chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Nhiều nhà đầu tư lo ngại rằng Fed tăng lãi suất sẽ giết chết đà tăng của cổ phiếu AI. Nhưng lịch sử cho thấy thị trường thường phục hồi sau 6-12 tháng. Vấn đề không phải là việc tăng lãi suất, mà là Fed có tín hiệu gì về các bước tiếp theo. Nếu Warsh chỉ tăng một lần như một 'biện pháp thắt chặt phòng ngừa', thị trường có thể sớm ổn định.

Ngoài ra, thị trường có thể đang đánh giá thấp khả năng Fed hành động mạnh tay hơn nếu lạm phát tiếp tục tăng do chiến tranh Iran. Nếu giá dầu tăng vọt, Fed có thể buộc phải tăng nhiều lần, gây áp lực lớn hơn lên cổ phiếu.

Theo dõi tiếp điều gì?

Trong tuần tới, các chỉ số kinh tế từ châu Âu và Nhật Bản sẽ được công bố, nhưng trọng tâm vẫn là cuộc họp FOMC ngày 15-16/9. Nhà giao dịch nên theo dõi chặt chẽ các phát biểu của các quan chức Fed trước cuộc họp, cũng như dữ liệu lạm phát tháng 8 (dự kiến công bố giữa tháng 9) để đánh giá xem khả năng tăng lãi suất có thay đổi hay không. Ngoài ra, biến động của DXY và vàng sẽ phản ánh kỳ vọng của thị trường về chính sách tiền tệ trong những ngày tới.