Cuộc chiến pháp lý quanh ghế Lisa Cook: Phép thử cho sự độc lập của Fed

Vụ việc Lisa Cook: Diễn biến mới nhất

Ngày 26/8, luật sư của Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook đã gửi một lá thư dài 5 trang tới Nhà Trắng, bác bỏ những cáo buộc gian lận thế chấp mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đưa ra nhằm tìm cách sa thải bà. Đây là phản hồi trước thời hạn mà trợ lý của ông Trump, Dan Scavino, ấn định trong thư gửi bà Cook hồi đầu tháng 8, với lý do có "đủ căn cứ để tin rằng bà đã đưa ra những tuyên bố sai sự thật trên một hoặc nhiều hợp đồng thế chấp".

Luật sư Abbe Lowell lập luận rằng những cáo buộc này "vẫn vô căn cứ và không đúng sự thật", đồng thời chỉ ra rằng các hành vi được mô tả không cấu thành hành vi sai trái cố ý hay tội phạm, và không phải là "lý do chính đáng" theo Đạo luật Fed. Đáng chú ý, ông Lowell cũng nhấn mạnh rằng chính Tổng thống Trump cùng một số quan chức như Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cũng từng kê khai nhiều bất động sản là nơi cư trú chính, cho thấy việc nhắm vào bà Cook là thiếu nhất quán.

Bối cảnh pháp lý và chính trị

Đây không phải lần đầu tiên ông Trump tìm cách sa thải bà Cook. Trước đó, vào cuối tháng 8/2025, ông đã có động thái đầu tiên sau khi Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang (FHFA) Bill Pulte gửi đơn tố cáo hình sự lên Bộ Tư pháp, cáo buộc bà Cook khai man hai bất động sản là nơi cư trú chính cùng lúc. Bà Cook bác bỏ cáo buộc và đệ đơn kiện. Tòa án Tối cao hồi cuối tháng 6 đã ra phán quyết ngăn ông Trump sa thải bà, nhưng vẫn để ngỏ khả năng tổng thống có thể thử lại bằng con đường khác.

Lá thư mới nhất của luật sư Lowell được đưa ra trong bối cảnh ông Trump liên tục gây sức ép đòi Fed giảm mạnh lãi suất. Việc loại bỏ một thành viên Hội đồng Thống đốc theo đường lối diều hâu (nếu bà Cook bị coi là người phản đối cắt giảm lãi suất) có thể giúp ông Trump dễ dàng bổ nhiệm người thân tín hơn, từ đó định hình lại chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng.

Phản ứng của thị trường và hàm ý

Thị trường hiện chưa có phản ứng rõ rệt trước diễn biến này. Chỉ số DXY đứng ở mức 99.116, gần như đi ngang, trong khi vàng tăng nhẹ 0.64% lên 4.621,68 USD/ounce. EUR/USD và USD/JPY ít biến động. Tuy nhiên, giới giao dịch đang theo dõi sát sao vì cuộc chiến pháp lý này có thể tác động lớn đến kỳ vọng lãi suất.

Nếu ông Trump thành công trong việc sa thải bà Cook, Fed sẽ mất đi một tiếng nói độc lập, làm gia tăng lo ngại về sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ. Điều này có thể khiến thị trường đẩy nhanh kỳ vọng Fed hạ lãi suất, gây áp lực lên đồng USD và hỗ trợ vàng. Ngược lại, nếu bà Cook được bảo vệ, uy tín của Fed được củng cố, và thị trường có thể yên tâm hơn về tính ổn định chính sách.

Một điểm quan trọng mà thị trường có thể đang bỏ qua: ngay cả khi bà Cook bị sa thải, tác động trực tiếp đến chính sách lãi suất trong ngắn hạn có thể không lớn, bởi Fed vẫn còn nhiều quan chức khác và Chủ tịch Jerome Powell vẫn nắm quyền. Tuy nhiên, về dài hạn, nếu tiền lệ này được thiết lập, sự độc lập của Fed sẽ bị đe dọa nghiêm trọng, ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư vào đồng USD và tài sản Mỹ.

Những gì cần theo dõi tiếp

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ chú ý đến phản ứng của Nhà Trắng đối với lá thư của luật sư Lowell. Nếu chính quyền Trump tiếp tục theo đuổi việc sa thải, vụ việc có thể leo thang lên Tòa án Tối cao. Bên cạnh đó, biên bản cuộc họp chính sách của ECB sẽ được công bố vào tối nay (giờ Việt Nam), có thể ảnh hưởng đến EUR/USD. Ngoài ra, bài phát biểu của Phó Thống đốc BoJ Himino vào sáng nay có thể hé lộ định hướng chính sách của Nhật Bản, tác động đến USD/JPY.

Về dài hạn, giới giao dịch nên theo dõi diễn biến pháp lý và các tuyên bố từ cả hai phía, cũng như các dữ liệu kinh tế Mỹ như cán cân thương mại hàng hóa sơ bộ (dự kiến công bố lúc 19:30) để đánh giá sức khỏe nền kinh tế và khả năng Fed điều chỉnh lãi suất trong các cuộc họp tới.