Chủ tịch Fed bác bỏ lý thuyết Phillips: Tín hiệu đảo chiều chính sách hay chỉ là 'mở đường' cho việc tăng lãi suất?

Từ bỏ 'giáo điều' Phillips: Một cuộc cách mạng trong tư duy điều hành

Bài phát biểu đầu tiên tại Jackson Hole của Chủ tịch Fed Kevin Warsh không chỉ là một bài diễn văn định kỳ. Ông đã trực tiếp tấn công nền tảng lý thuyết mà nhiều thập kỷ qua vẫn được dùng để biện minh cho việc thắt chặt chính sách tiền tệ: lạm phát do tăng lương và thị trường lao động quá nóng. Thay vào đó, Warsh đặt nguyên nhân lạm phát vào thâm hụt ngân sách và việc in tiền. Sự thay đổi này, nếu được duy trì, sẽ không chỉ là một sự điều chỉnh về mặt học thuật mà còn là một sự thay đổi lớn trong phản ứng chính sách của Fed trước các số liệu kinh tế.

Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện tại. Lạm phát đã trên mục tiêu 2% suốt 65 tháng, nhưng lõi PCE ba tháng gần nhất đã tiến gần hơn đến mục tiêu. Thị trường đang định giá khoảng 55-60% khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 16/9. Tuy nhiên, với khuôn khổ mới của Warsh, một thị trường lao động mạnh mẽ với tăng trưởng tiền lương tốt sẽ không còn là 'cái cớ' để Fed phải vội vàng tăng lãi suất. Điều này giải thích tại sao đồng USD (DXY) vẫn mạnh và vàng giảm mạnh hơn 3% trong phiên giao dịch gần nhất, khi thị trường bắt đầu điều chỉnh kỳ vọng.

Phản ứng của thị trường: Cổ phiếu tăng trưởng và ngân hàng hưởng lợi

Cách tiếp cận mới của Fed, nếu được giữ vững, sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho các cổ phiếu tăng trưởng và các ngành phụ thuộc vào chu kỳ đầu tư. Ví dụ điển hình là NVIDIA với doanh thu 96 tỷ USD, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, và Caterpillar với doanh thu quý đầu tiên vượt 20 tỷ USD. Nếu Fed coi chu kỳ đầu tư vào AI và cơ sở hạ tầng là 'đầu tư năng suất' thay vì 'quá nóng' cần phải hạ nhiệt, thì các doanh nghiệp này sẽ ít bị ảnh hưởng bởi chính sách thắt chặt. Điều này lý giải tại sao cổ phiếu của hai công ty này đều tăng mạnh trong năm nay.

Đối với các ngân hàng như JPMorgan, lợi nhuận ấn tượng (ROTCE 23%) đến từ môi trường lãi suất cao và thị trường vốn sôi động. Tuy nhiên, một Fed ít phản ứng với dữ liệu lao động có thể làm giảm biến động lãi suất, từ đó giảm bớt sự bất ổn cho cổ đông ngân hàng. Điều này có thể được coi là một 'chiến thắng thầm lặng' khi chờ đợi quyết định ngày 16/9.

Rủi ro và những điều thị trường có thể đang hiểu sai

Mặc dù vậy, có một rủi ro lớn mà thị trường có thể đang bỏ qua. Việc Warsh bác bỏ lý thuyết Phillips có thể không đồng nghĩa với việc Fed sẽ ít diều hâu hơn. Thực tế, nếu lạm phát được cho là do thâm hụt ngân sách và in tiền, thì Fed có thể sẽ phải phản ứng mạnh mẽ hơn với các gói kích thích tài khóa, hoặc thậm chí chấp nhận lãi suất cao hơn để bù đắp cho sự thiếu kiểm soát từ phía chính phủ. Hơn nữa, Warsh cũng nhấn mạnh rằng Fed cần phải tự tin rằng lạm phát cơ bản đang hướng tới mục tiêu, và hiện tại 'rõ ràng là chưa đủ nhanh'. Điều này cho thấy Fed vẫn có thể tăng lãi suất trong cuộc họp tới, nhưng với một lý do khác: không phải vì tiền lương tăng mà vì áp lực tài khóa.

Một điểm quan trọng khác là thị trường lao động vẫn đang tạo ra thu nhập thực tế gần như không đổi (11,30 USD/giờ, chỉ nhỉnh hơn một chút so với năm trước). Nếu Fed không còn coi tăng lương là mối đe dọa lạm phát, họ có thể sẽ ít phản ứng với các dữ liệu việc làm yếu hơn, điều này có thể khiến thị trường bất ngờ nếu Fed giữ nguyên lãi suất trong khi nền kinh tế suy yếu.

Kết luận và điều cần theo dõi

Bài phát biểu của Warsh đã mở ra một khuôn khổ mới cho chính sách tiền tệ, nhưng nó cũng tạo ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời. Thị trường cần theo dõi sát sao các bài phát biểu tiếp theo của các quan chức Fed, đặc biệt là những người có quan điểm khác biệt, để xem liệu sự thay đổi này có thực sự được áp dụng trong các quyết định chính sách hay chỉ là một bài phát biểu mang tính học thuật. Ngoài ra, các dữ liệu kinh tế sắp tới như lạm phát CPI tháng 8 và báo cáo việc làm sẽ là những thử nghiệm quan trọng cho khuôn khổ mới này. Nếu lạm phát vẫn cao trong khi tiền lương tăng chậm, Fed có thể sẽ phải đối mặt với áp lực phải hành động, và lúc đó, lý thuyết Phillips bị bác bỏ có thể sẽ quay trở lại ám ảnh thị trường.