BOJ tháng 9: 57% kỳ vọng tăng lãi suất, nhưng thị trường có thể đang định giá thiếu

Kỳ vọng tăng lãi suất đảo chiều mạnh

Khảo sát Reuters công bố ngày 26/08 cho thấy một sự thay đổi lớn trong kỳ vọng của giới chuyên gia về Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Cụ thể, 57% số người được hỏi dự báo BOJ sẽ nâng lãi suất lên 1,25% ngay trong cuộc họp tháng 9, trái ngược hoàn toàn với khảo sát hồi tháng 7 khi chỉ có thiểu số kỳ vọng động thái này. Đây là một cú xoay chuyển 180 độ, cho thấy niềm tin vào việc BOJ tiếp tục thắt chặt đang mạnh lên nhanh chóng.

Không chỉ dừng lại ở tháng 9, một bộ phận nhỏ (10/58 chuyên gia) còn nhìn thấy một đợt tăng tiếp theo lên 1,50% trong tháng 10 hoặc tháng 12. Điều đáng chú ý hơn là khoảng 2/3 số người được hỏi (35/54) dự báo lãi suất sẽ đạt ít nhất 1,50% vào cuối tháng 3 năm sau, sớm hơn 3 tháng so với dự báo trong cuộc khảo sát tháng 7. Xu hướng này tiếp tục kéo dài khi 60% kỳ vọng lãi suất đạt ít nhất 1,75% vào cuối quý 3/2027.

Một điểm đáng chú ý khác là kỳ vọng về lãi suất cuối cùng (terminal rate) cũng được điều chỉnh tăng. Một nửa số người trả lời câu hỏi phụ (18/36) cho rằng lãi suất đỉnh sẽ là 1,75%, so với chỉ 19% trong khảo sát trước. Tỷ lệ chọn mức “2% trở lên” cũng tăng từ 23% lên 36%. Điều này cho thấy các nhà kinh tế ngày càng tin rằng BOJ sẽ phải đi xa hơn nhiều so với dự tính ban đầu để kiểm soát lạm phát và ổn định đồng yên.

Thị trường vẫn chưa định giá đầy đủ?

Mặc dù kỳ vọng của giới chuyên gia tăng vọt, nhưng phản ứng của thị trường lại khá dè dặt. USD/JPY chỉ giảm nhẹ 0,17% xuống 158,92 tại thời điểm viết bài. Điều này đặt ra câu hỏi: liệu thị trường đã định giá đầy đủ khả năng BOJ hành động trong tháng 9 hay chưa?

Nhìn vào diễn biến của đồng yên, có vẻ như thị trường vẫn còn hoài nghi. Dù USD/JPY đã giảm khỏi mức đỉnh 162, nhưng tỷ giá vẫn ở quanh vùng 159, một mức rất cao trong lịch sử. Nếu BOJ thực sự tăng lãi suất vào tháng 9, đây sẽ là lần tăng thứ ba trong năm nay, và lãi suất sẽ lên tới 1,25% - mức cao nhất kể từ năm 2008. Tuy nhiên, với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ cắt giảm lãi suất trong thời gian tới, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn còn rất lớn, khoảng 3-4 điểm phần trăm, khiến đồng yên vẫn là đồng tiền tài trợ (funding currency) hấp dẫn cho các giao dịch carry trade.

Một yếu tố khác khiến thị trường thận trọng là BOJ thường có xu hướng thông báo trước và hành động thận trọng. Việc tăng lãi suất trong tháng 7 đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, và BOJ có thể sẽ tiếp tục cách tiếp cận tương tự. Tuy nhiên, nếu BOJ bất ngờ tăng lãi suất mà không có tín hiệu rõ ràng trước đó, thị trường có thể sẽ phản ứng mạnh, đẩy đồng yên tăng giá nhanh chóng.

Carry trade và rủi ro tiềm ẩn

Carry trade đồng yên vốn là một trong những chiến lược phổ biến nhất trên thị trường ngoại hối, khi nhà đầu tư vay yên với lãi suất thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn. Tuy nhiên, khi BOJ tăng lãi suất, chi phí vay yên sẽ tăng lên, làm giảm sức hấp dẫn của chiến lược này. Điều này có thể dẫn đến làn sóng đóng vị thế carry trade, gây áp lực lên đồng yên tăng giá mạnh.

Một kịch bản tương tự đã xảy ra vào tháng 7/2024, khi BOJ bất ngờ tăng lãi suất và đồng yên tăng vọt, khiến nhiều nhà đầu tư carry trade bị thua lỗ nặng. Lần này, nếu BOJ tăng lãi suất trong tháng 9, rủi ro tương tự có thể lặp lại, đặc biệt khi thị trường vẫn chưa định giá đầy đủ khả năng này.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng BOJ có thể sẽ hành động thận trọng để tránh gây sốc cho thị trường. Việc tăng lãi suất lên 1,25% có thể được coi là một bước đi hợp lý để bình thường hóa chính sách tiền tệ, nhưng nếu BOJ phát đi tín hiệu về một chu kỳ thắt chặt kéo dài, đồng yên có thể sẽ mạnh lên bền vững hơn.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Với bối cảnh hiện tại, người giao dịch cần đặc biệt chú ý đến các phát biểu của các quan chức BOJ trong những ngày tới, đặc biệt là từ Thống đốc Kazuo Ueda. Bất kỳ gợi ý nào về việc tăng lãi suất trong tháng 9 sẽ là tín hiệu mạnh mẽ cho thị trường. Ngoài ra, dữ liệu lạm phát của Nhật Bản và diễn biến của đồng yên cũng sẽ là những yếu tố quan trọng.

Bên cạnh đó, bài phát biểu của các quan chức Fed, như bài của Barkin vào hôm nay, có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng về lãi suất của Mỹ, từ đó tác động đến chênh lệch lãi suất và xu hướng của USD/JPY. Nếu Fed có vẻ sẽ cắt giảm lãi suất mạnh hơn dự kiến, đồng yên có thể được hỗ trợ ngay cả khi BOJ không hành động ngay lập tức.

Cuối cùng, thị trường sẽ theo dõi sát sao cuộc họp BOJ vào tháng 9. Nếu BOJ tăng lãi suất như kỳ vọng, đó sẽ là một bước ngoặt quan trọng, có thể đưa USD/JPY xuống vùng 155 hoặc thấp hơn. Ngược lại, nếu BOJ giữ nguyên, đồng yên có thể tiếp tục suy yếu và carry trade sẽ vẫn là chiến lược hấp dẫn. Hãy chuẩn bị cho cả hai kịch bản.