BoJ nhắm tăng lãi suất tháng 9 với tốc độ nhanh hơn: tín hiệu từ nguồn nội bộ và tác động lên USD/JPY

Tín hiệu từ nội bộ BoJ: Tháng 9 không còn là kịch bản phụ

Theo ba nguồn tin thân cận với cách điều hành của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), cơ quan này đang tiến gần đến quyết định tăng lãi suất ngay tại cuộc họp ngày 17-18/9 tới, và có thể đẩy nhanh nhịp thắt chặt sau đó. Điều này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với quan điểm thận trọng trước đây, vốn nhấn mạnh việc theo dõi tác động của các đợt tăng trước lên nền kinh tế còn mong manh.

Một nguồn tin cho biết: “Một đợt tăng lãi suất sớm đã lộ diện”, đồng thời nhấn mạnh khả năng BoJ tăng tốc nhịp điều chỉnh chính sách. Kể từ khi thoát khỏi chương trình kích thích khổng lồ kéo dài hàng thập kỷ vào năm 2024, BoJ đã tăng lãi suất khoảng hai lần mỗi năm, đưa lãi suất lên mức 1% – cao nhất trong 31 năm – vào tháng 6 vừa qua. Tuy nhiên, nếu tháng 9 tăng và tháng 12 có thêm một đợt nữa, nhịp tăng sẽ dày hơn, tiến tới mỗi quý một lần.

Vì sao BoJ lo ngại lạm phát vượt mục tiêu?

Sự thay đổi lập trường đến từ nhiều áp lực giá đang chồng chất. Lạm phát kỳ vọng của hộ gia đình, doanh nghiệp và nhà kinh tế đều đang tiến gần hoặc vượt mốc 2%. Chỉ số giá bán buôn tháng 7 vẫn ở mức cao nhất ba năm, cho thấy chi phí đầu vào đang lan tỏa xuống hàng tiêu dùng khi doanh nghiệp chuyển chi phí. Xung đột Trung Đông và nhu cầu AI toàn cầu mạnh mẽ cũng đẩy giá cả hàng hóa và dịch vụ leo thang.

Đặc biệt, đồng Yên yếu – dù đã hồi phục khỏi mức thấp 40 năm hồi tháng trước – vẫn là kênh chính khiến chi phí nhập khẩu tăng, từ đó lan rộng ra giá tiêu dùng. Việc Nhật Bản và Mỹ lần đầu phối hợp can thiệp tiền tệ hồi tháng 7 cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề, nhưng BoJ dường như nhận ra rằng can thiệp chỉ là giải pháp tình thế, còn thắt chặt chính sách mới là gốc rễ.

Thị trường đã phản ứng ra sao?

Thị trường đang định giá gần 80% khả năng tăng lãi suất trong tháng 9. Tuy nhiên, phản ứng của USD/JPY lại khá dè dặt: cặp tiền chỉ giảm nhẹ 0.13% xuống quanh 159.27 trong phiên châu Á ngày 14/8, bất chấp tín hiệu diều hâu từ BoJ. Điều này cho thấy thị trường có thể đã phản ánh phần lớn kỳ vọng vào giá, hoặc vẫn còn nghi ngờ về khả năng BoJ thực sự tăng nhanh hơn.

Một điểm quan trọng là nếu BoJ tăng lãi suất vào tháng 9, khả năng có thêm một đợt tăng nữa trong tháng 12 sẽ cao hơn, khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về lộ trình lãi suất của Nhật Bản. Trong khi đó, đồng USD đang suy yếu (DXY giảm 0.11% xuống 99.839), vàng tăng vọt lên 4330 USD/oz, phản ánh tâm lý rủi ro toàn cầu. Sự kết hợp giữa BoJ diều hâu và Fed có thể sắp hạ lãi suất sẽ tạo áp lực giảm mạnh hơn lên USD/JPY trong trung hạn.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Nhiều nhà giao dịch có xu hướng tập trung vào việc BoJ tăng lãi suất bao nhiêu lần, nhưng bỏ qua một chi tiết quan trọng: BoJ không chỉ lo lạm phát, mà còn lo ngại tụt hậu so với đường cong lạm phát. Biên bản cuộc họp tháng 7 cho thấy một số thành viên đã kêu gọi tăng nhanh hơn để tránh bị động. Nếu BoJ thực sự chuyển sang chu kỳ tăng mỗi quý, đồng Yên có thể mạnh lên nhanh hơn dự kiến, và các vị thế bán Yên (carry trade) sẽ phải đối mặt với rủi ro lớn.

Ngoài ra, thị trường có thể đang đánh giá thấp tác động của việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thúc đẩy Nhật Bản xử lý vấn đề Yên yếu. Sự phối hợp can thiệp hiếm hoi giữa hai nước tháng trước cho thấy áp lực chính trị từ Mỹ có thể khiến BoJ hành động quyết liệt hơn vì lý do tỷ giá, chứ không chỉ vì lạm phát.

Theo dõi tiếp điều gì?

Trong ngắn hạn, các bài phát biểu của Thống đốc Kazuo Ueda và các quan chức BoJ trước cuộc họp tháng 9 sẽ là chìa khóa. Nếu họ tiếp tục dùng ngôn ngữ diều hâu, USD/JPY có thể phá vỡ ngưỡng hỗ trợ 159.00 và hướng về vùng 157.50. Ngược lại, nếu BoJ bất ngờ giữ nguyên, cặp tiền có thể bật lên trên 160.00. Ngoài ra, dữ liệu lạm phát Mỹ và biên bản Fed trong tháng 8 sẽ ảnh hưởng đến chênh lệch lãi suất, qua đó quyết định xu hướng của USD/JPY trong trung hạn.