BoJ mở cánh cửa tăng lãi suất 'kịp thời': tín hiệu cho đồng yên và thị trường trái phiếu

BoJ chuyển hướng ngôn ngữ: 'kịp thời' thay vì 'thận trọng'

Phát biểu ngày 27/08 của Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) Ryozo Himino tại cuộc họp với các nhà lãnh đạo địa phương ở Saitama đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới giao dịch. Điểm mấu chốt nằm ở việc ông nhấn mạnh BoJ sẽ tăng lãi suất 'kịp thời' (in a timely manner) nếu nền kinh tế và giá cả diễn biến phù hợp với dự báo của ngân hàng. Đây là sự thay đổi tinh tế nhưng quan trọng so với ngôn ngữ 'kiên nhẫn' hoặc 'thận trọng' mà BoJ thường sử dụng trong các cuộc họp gần đây.

Cách diễn đạt mới cho thấy BoJ đang chuẩn bị dư luận cho khả năng hành động sớm hơn, không còn ở thế chờ đợi thụ động. Điều này phù hợp với xu hướng lạm phát tại Nhật Bản vẫn duy trì trên mục tiêu 2%, cùng với tăng trưởng tiền lương đang lan rộng hơn. Tuy nhiên, Himino cũng khéo léo nhắc lại rằng BoJ sẽ đánh giá dựa trên 'dữ liệu đến từng cuộc họp' (meeting-by-meeting), để tránh cam kết quá mức về một lộ trình cứng nhắc.

Phản ứng thị trường: USD/JPY đứng yên nhưng kỳ vọng đang dịch chuyển

USD/JPY giao dịch quanh mốc 159.31, gần như không đổi so với phiên trước, cho thấy thị trường chưa vội định giá lại ngay lập tức. Tuy nhiên, sự ổn định này có thể là sự 'tạm nghỉ' trước khi có biến động lớn, bởi vì thị trường kỳ vọng lãi suất Nhật Bản sẽ tăng thêm ít nhất 25 điểm cơ bản vào cuối năm 2026, và khả năng cao là ngay trong cuộc họp tháng 10 hoặc tháng 12. Trước đó, nhiều nhà giao dịch cho rằng BoJ sẽ chỉ tăng lãi suất một lần duy nhất trong năm, nhưng phát biểu của Himino đã làm dấy lên khả năng có hai đợt tăng nữa.

Việc USD/JPY không giảm mạnh có thể lý giải bởi chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản vẫn rất rộng. Lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện ở mức khoảng 4.1%, trong khi JGB cùng kỳ hạn chỉ khoảng 1.2%. Khoảng cách gần 300 điểm cơ bản vẫn là lực hút lớn đối với dòng vốn tìm kiếm lợi suất, khiến đồng yên khó tăng giá bền vững dù BoJ có thắt chặt. Nhưng nếu BoJ phát tín hiệu tăng lãi suất nhanh hơn, trong khi Fed bắt đầu chu kỳ nới lỏng (hiện lãi suất quỹ liên bang đã giảm về 3.50-3.75%), thì chênh lệch này có thể thu hẹp đáng kể, tạo áp lực giảm lên USD/JPY trong trung hạn.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Nhiều nhà phân tích đang diễn giải phát biểu của Himino như một cam kết tăng lãi suất sớm, nhưng có thể họ đã bỏ qua một chi tiết quan trọng: BoJ vẫn đang trong quá trình giảm bảng cân đối kế toán và bình thường hóa chính sách tiền tệ. Việc tăng lãi suất 'kịp thời' có thể chỉ đơn giản là BoJ muốn tránh tụt hậu so với đường cong lợi suất và kỳ vọng lạm phát, chứ không nhất thiết là một chu kỳ thắt chặt mạnh mẽ. Nếu thị trường định giá quá nhiều đợt tăng lãi suất, và BoJ chỉ thực hiện một lần vào cuối năm, thì đồng yên có thể quay đầu giảm, gây ra biến động lớn cho các vị thế bán USD/JPY.

Ngoài ra, cần lưu ý rằng phát biểu của Himino diễn ra trước thềm cuộc họp chính sách của ECB và công bố biên bản Fed trong tuần này. Tâm lý thị trường toàn cầu có thể bị chi phối bởi các yếu tố bên ngoài nhiều hơn là tín hiệu từ BoJ. Đồng USD đang ở mức thấp nhất trong nhiều tháng (DXY quanh 99.1), và nếu Fed phát tín hiệu cắt giảm lãi suất mạnh hơn, USD/JPY có thể giảm sâu hơn bất chấp BoJ hành động hay không. Ngược lại, nếu dữ liệu lạm phát Mỹ bất ngờ tăng, USD có thể hồi phục, làm giảm tác động của BoJ lên cặp tiền này.

Theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên theo dõi sát các bài phát biểu tiếp theo của các thành viên BoJ, đặc biệt là Thống đốc Ueda, để xác nhận liệu ngôn ngữ 'kịp thời' có được lặp lại hay không. Ngoài ra, cuộc họp chính sách tháng 9 của BoJ sẽ là thời điểm quan trọng để đánh giá các dự báo kinh tế và lạm phát được cập nhật. Trên thị trường trái phiếu, cần chú ý đến đường cong lợi suất JGB, nếu lãi suất kỳ hạn 10 năm vượt mốc 1.3%, khả năng BoJ hành động sớm sẽ được củng cố. Cuối cùng, các dữ liệu kinh tế Mỹ như bảng lương phi nông nghiệp và CPI sẽ quyết định xu hướng của USD/JPY trong trung hạn.