WTI vượt 91 USD khi war premium quay trở lại: bài toán cung qua Hormuz

War premium tái xuất: vì sao giá dầu tăng vọt dù nguồn cung chưa đứt gãy

Kết thúc phiên giao dịch ngày 04/09, hợp đồng WTI giao tháng 10 đứng ở mức 91,80 USD/thùng, tăng 8,36 USD (tương đương 10,02%) so với đầu tuần. Mức thấp nhất trong tuần là 84,11 USD, trước khi giá chạm đỉnh 93,14 USD – vùng mạnh nhất kể từ cuối tháng 7. Đà tăng này không đến từ việc toàn bộ dầu vùng Vịnh ngừng lưu thông, mà đến từ việc những thùng dầu vẫn đang di chuyển phải đối mặt với rủi ro tuyến đường có thể thay đổi chỉ sau một dòng tiêu đề.

Đầu tuần, thị trường từng thử nghiệm khả năng dòng chảy qua eo biển Hormuz hồi phục sẽ loại bỏ phần bù rủi ro chiến tranh. Tuy nhiên, đợt bán tháo đó không kéo dài. Mỹ và Iran đã có cuộc giao tranh dữ dội nhất kể từ tháng 7, Iran siết chặt các hạn chế vận chuyển, Kuwait hứng chịu tên lửa và máy bay không người lái, còn Israel tiếp tục đe dọa nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

Dòng chảy qua Hormuz: vẫn chuyển động, nhưng không bình thường

Số liệu cho thấy sáu tàu chở hàng thương mại đã đi qua Hormuz vào thứ Tư, giảm so với 11 tàu của ngày trước đó và dưới mức trung bình 13 tàu của 10 ngày gần nhất. Tuy nhiên, Mỹ cho biết dòng chảy mạnh hơn vào đầu tuần: khoảng 17 triệu thùng đã đi qua eo biển vào thứ Hai, và một nhóm khoảng 40 tàu hộ tống chở khoảng 18 triệu thùng đã vượt qua vào thứ Ba. Dòng chảy không chính thức hiện ở mức khoảng 8 triệu thùng/ngày, cùng với các đường ống tránh Hormuz bổ sung thêm 4-5 triệu thùng/ngày.

Những con số này cho thấy các giải pháp thay thế đang được vận hành, nhưng không phản ánh một hệ thống cung cấp bình thường của vùng Vịnh. Iran đã mở rộng danh sách tàu bị coi là không tuân thủ, các tàu ngoài luồng được chỉ định có thể bị phạt, tịch thu hoặc giam giữ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng tuyên bố hai tàu chở dầu đã trúng thủy lôi và bốc cháy khi cố đi qua tuyến đường bất hợp pháp, dù Washington bác bỏ thông tin này.

Về bản chất, dầu vẫn đang di chuyển dưới sự hộ tống, qua các tuyến đường thay thế và theo các điều khoản do Tehran đặt ra. Điều đó đủ để ngăn chặn sự hoảng loạn, nhưng không đủ để tạo ra dòng chảy ổn định, đáng tin cậy để loại bỏ phần bù rủi ro khỏi giá dầu.

Iraq bổ sung nguồn cung, nhưng chỉ theo điều kiện của Tehran

Iraq mang đến một điểm sáng hiếm hoi cho phe đầu cơ giá xuống: xuất khẩu tháng 8 tăng lên khoảng 2,34 triệu thùng/ngày từ mức khoảng 1,35 triệu thùng/ngày trong tháng 7, nhờ chiết khấu mạnh và việc Iran cho phép một số tàu chở dầu Iraq đi qua. Tuy nhiên, trước khi chiến tranh hạn chế Hormuz, Iraq từng xuất khẩu hơn 3,3 triệu thùng/ngày. Sự phục hồi này chỉ xảy ra vì Tehran đang cho phép một số tàu cụ thể đi qua eo biển – không phải là một sự mở cửa thị trường tự do.

Trong khi đó, xuất khẩu của Saudi Arabia giảm xuống mức thấp nhất trong chín năm trong tháng 8 sau các vụ tấn công vào tàu chở dầu. Các nhà sản xuất vùng Vịnh có dầu, nhưng vấn đề là bốc dỡ, bảo hiểm và vận chuyển một cách nhất quán đến các nhà máy lọc dầu. Iraq đã phần nào hạn chế đà tăng của giá trong tuần này, nhưng không thay đổi bức tranh cung ứng tổng thể.

Tồn kho Mỹ thắt chặt hơn dự kiến, củng cố đà tăng

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) báo cáo tồn kho dầu thô thương mại giảm 4,5 triệu thùng trong tuần kết thúc ngày 28/8, xuống còn 424,5 triệu thùng – mức giảm lớn hơn nhiều so với dự báo nhỏ của các nhà phân tích. Các nhà máy lọc dầu hoạt động ở mức 98% công suất, cao nhất kể từ năm 2018. Xuất khẩu dầu thô của Mỹ tăng gần 700.000 thùng/ngày lên 4,5 triệu thùng/ngày, trong khi sản lượng tăng lên 13,86 triệu thùng/ngày.

Tồn kho xăng giảm 1,2 triệu thùng và thấp hơn 6% so với trung bình năm năm. Tồn kho sản phẩm chưng cất tăng 800.000 thùng nhưng vẫn thấp hơn 14% so với mức trung bình. Thị trường sản phẩm vẫn thắt chặt trong khi năng lực lọc dầu của Nga và Trung Đông chịu áp lực. Kho dự trữ chiến lược (SPR) giảm thêm 3,1 triệu thùng xuống còn 286,6 triệu thùng; chính quyền Mỹ đang thảo luận về một thỏa thuận trao đổi dầu thô Venezuela để bổ sung kho dự trữ, nhưng đó là kế hoạch dài hạn và không bù đắp được đợt giảm mới nhất.

Triển vọng kỹ thuật và những gì cần theo dõi

Về mặt kỹ thuật, WTI đang trong xu hướng tăng khi vượt qua đỉnh tháng 5 tại 91,27 USD. Nếu momentum tiếp tục, ngưỡng tâm lý 100 USD sẽ lọt vào tầm ngắm. Ngược lại, nếu giá đóng cửa dưới 91,27 USD, đó sẽ là dấu hiệu đầu tiên của sự suy yếu; mức 88,07 USD là ngưỡng hỗ trợ tiếp theo, và nếu phá vỡ 79,26 USD, xu hướng ngắn hạn sẽ chuyển sang giảm.

Tuần tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ số lượng tàu qua Hormuz, các diễn biến quân sự mới, và liệu xuất khẩu của vùng Vịnh có duy trì được mà không gặp thêm rủi ro nào. OPEC+ dự kiến giữ nguyên chính sách sản lượng tháng 10 tại cuộc họp Chủ nhật, nhưng vấn đề không phải là họ có bao nhiêu thùng dầu, mà là liệu họ có thể đảm bảo an toàn cho các thùng dầu đó vượt qua Hormuz hay không.

Nếu rủi ro quân sự giảm rõ rệt và dòng chảy phục hồi bền vững, phần bù rủi ro sẽ nhanh chóng bị loại bỏ. Ngược lại, thêm các cuộc tấn công, đe dọa mới đối với cơ sở hạ tầng năng lượng, hoặc số lượng tàu tiếp tục giảm sẽ giữ WTI trên 90 USD và Brent ở vùng giữa đến cuối 90 USD. Nhà giao dịch cần theo dõi sát mức 91,27 USD – ngưỡng quyết định xu hướng ngắn hạn – cùng với diễn biến địa chính trị để xác định liệu đà tăng có được củng cố hay không.