Trung Quốc bơm 6 triệu tấn nhiên liệu ra thị trường thế giới: nguồn cung thay thế có đủ bù đứt gãy diesel?

Nguồn cung diesel bổ sung xuất hiện đúng lúc khan hiếm leo thang

Dữ liệu hải quan Trung Quốc cho thấy nước này đã xuất khẩu 6,01 triệu tấn nhiên liệu tinh chế trong tháng 8, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái và vượt mức trước chiến sự. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở cơ cấu: xuất khẩu diesel bật tăng 42,1% lên 1,33 triệu tấn, còn nhiên liệu phản lực đạt 2,55 triệu tấn, mức cao nhất từ trước tới nay. Xăng lại đi ngược dòng, giảm 17,5% xuống 700.000 tấn.

Sự phân hoá này không ngẫu nhiên. Diesel là phân khúc đang căng thẳng nhất toàn cầu sau khi xung đột Trung Đông làm gián đoạn dòng chảy qua eo biển Hormuz hồi đầu năm. Việc Bắc Kinh nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu áp đặt từ đầu tháng 3 đã đưa một lượng hàng đáng kể ra thị trường quốc tế, đúng vào giai đoạn các nhà máy lọc dầu châu Âu và châu Á phải vật lộn với chi phí feedstock tăng vọt.

Nhưng bức tranh tám tháng vẫn cho thấy sự thiếu hụt kéo dài

Cần đặt con số tháng 8 vào đúng bối cảnh. Tổng xuất khẩu nhiên liệu tám tháng đầu năm vẫn giảm 9,6% so với cùng kỳ 2025. Nói cách khác, tháng 8 là một điểm sáng cục bộ trong một năm bị bóp nghẹt bởi chính sách hạn chế xuất khẩu. Diesel luỹ kế tám tháng chỉ tăng 5,9% lên 4,84 triệu tấn — mức tăng không đủ để bù đắp khoảng trống mà thị trường toàn cầu đang thiếu hụt.

Điều này lý giải vì sao giá dầu vẫn neo trên 100 USD/thùng bất chấp nguồn cung bổ sung từ Trung Quốc. Thị trường đang định giá rủi ro đứt gãy nguồn cung ở mức dai dẳng, chứ không phải một cú sốc tạm thời. Với vàng giao dịch quanh 4.376 USD/oz (+0,81%) và DXY ở 100,352, dòng tiền phòng ngừa vẫn đang chảy vào tài sản trú ẩn — một tín hiệu cho thấy nhà đầu tư chưa tin rằng bài toán nguồn cung đã được giải quyết.

Tồn kho trong nước — biến số quyết định

Rủi ro lớn nhất với nguồn cung thay thế này nằm ở chính Trung Quốc. Tồn kho xăng tại các ông lớn năng lượng nhà nước đã giảm 2,9% trong tuần trước, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2022. Tồn kho diesel giảm 2,4%, chạm đáy 15 tháng. Khi dự trữ nội địa mỏng đi, ưu tiên an ninh năng lượng sẽ lấn át động cơ thương mại, và việc tái áp hạn ngạch xuất khẩu là kịch bản hoàn toàn có thể xảy ra.

Đây là cơ chế vòng hai mà giới giao dịch cần nắm: nguồn cung bổ sung từ Trung Quốc hiện đang hạ nhiệt giá diesel giao ngay, nhưng chính việc xuất khẩu ồ ạt lại đang rút cạn tồn kho trong nước. Nếu Bắc Kinh đảo chiều chính sách, thị trường sẽ mất đi nguồn cung thay thế quan trọng nhất — và giá diesel có thể bật tăng trở lại với biên độ lớn hơn.

Hàm ý lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Giá năng lượng cao dai dẳng là kênh truyền dẫn lạm phát khó triệt tiêu nhất, bởi chi phí vận tải và sản xuất công nghiệp thấm vào giá hàng hoá cuối cùng với độ trễ vài tháng. Với diesel — nhiên liệu của logistics, nông nghiệp và khai khoáng — mức tăng 42,1% trong xuất khẩu phản ánh cầu toàn cầu vẫn rất cứng, chứ không phải dấu hiệu hạ nhiệt.

Đối với các đồng tiền hàng hoá, tác động phân hoá rõ rệt. CAD hưởng lợi gián tiếp khi dầu thô neo cao, nhưng đang chờ số liệu chỉ số giá nhà mới công bố lúc 19:30 hôm nay (dự báo 0,0%, kỳ trước -0,1%) để xác nhận sức chịu đựng của thị trường bất động sản. NOK được hỗ trợ bởi giá khí đốt và dầu Biển Bắc, trong khi AUD ít nhạy cảm hơn với năng lượng nhưng chịu ảnh hưởng từ triển vọng tăng trưởng Trung Quốc — quốc gia vừa cho thấy họ sẵn sàng ưu tiên thị trường nội địa khi cần.

Điều cần theo dõi

Ba biến số sẽ định hình hướng đi của nhóm năng lượng trong những tuần tới: thứ nhất, diễn biến tồn kho xăng và diesel của Trung Quốc — nếu tiếp tục giảm, khả năng tái áp hạn ngạch xuất khẩu sẽ tăng lên; thứ hai, phản ứng của giá dầu quanh ngưỡng 100 USD, nơi mỗi lần kiểm định lại củng cố kỳ vọng lạm phát; thứ ba, các phát biểu của Fed — Bowman tối nay và Goolsbee ngày 21/9 — để xem liệu giá năng lượng cao có làm thay đổi lộ trình chính sách tiền tệ hay không. Với USD/JPY đã vọt lên 157,977 (+1,30%), chênh lệch lãi suất vẫn là lực chi phối chính, nhưng một cú sốc năng lượng thứ hai có thể đảo ngược cục diện nhanh chóng.