Khan hiếm dầu diesel toàn cầu đe dọa mục tiêu lạm phát của các ngân hàng trung ương

Áp lực kép lên lạm phát từ thị trường dầu diesel

Thị trường dầu diesel toàn cầu đang bước vào giai đoạn thắt chặt hiếm thấy, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu kiểm soát lạm phát của các ngân hàng trung ương. Tại hội nghị APPEC ở Singapore, các nhà lãnh đạo ngành năng lượng đồng loạt cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng này vẫn chưa chạm đáy, trong khi giá nhiên liệu tăng cao sẽ lan tỏa lên giá cả hàng hóa tiêu dùng, tạo thêm áp lực lên Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và các ngân hàng trung ương khác trong bối cảnh họ đang tìm cách đưa lạm phát về mục tiêu.

Điểm nghẽn không nằm ở nguồn cung dầu thô mà nằm ở hệ thống lọc dầu toàn cầu. Dù dòng chảy dầu thô từ Vùng Vịnh tăng lên trong những tuần gần đây, nhưng phần lớn là dầu thô, chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày trong tổng số 10 triệu thùng/ngày là sản phẩm tinh chế. Điều này cho thấy năng lực lọc dầu đang thiếu hụt nghiêm trọng, không đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm như diesel, vốn là nhiên liệu chính cho vận tải, nông nghiệp và công nghiệp.

Nguyên nhân sâu xa: Năng lực lọc dầu suy giảm

Hệ thống lọc dầu toàn cầu đang chịu nhiều cú sốc cùng lúc. Ở Trung Đông, các cuộc tấn công của Iran vào các nhà máy lọc dầu đã làm giảm công suất, trong khi dòng chảy nhiên liệu qua eo biển Hormuz chỉ ở mức nhỏ giọt. Tại Nga, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gần như hàng ngày của Ukraine đã hạn chế nghiêm trọng năng lực lọc dầu, và Moscow đã ban hành lệnh cấm xuất khẩu diesel ít nhất đến cuối tháng 9. Các nhà máy lọc dầu tại Mỹ và các khu vực khác đã chạy hết công suất trong mùa hè này, trì hoãn bảo dưỡng, nhưng không thể duy trì ở mức cao như vậy lâu hơn nữa.

Theo Giám đốc điều hành của Vitol Group, Russell Hardy, thị trường nhiên liệu toàn cầu đang rất chặt chẽ và kém linh hoạt. Ông nhấn mạnh rằng năng lực lọc dầu hiện tại không đủ để ngăn chặn việc rút kho dự trữ, và thế giới đang dần ăn vào lượng dự trữ dư thừa vốn có. Điều này đồng nghĩa với việc giá diesel và các sản phẩm tinh chế khác sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới, bất chấp những nỗ lực tăng cường khai thác dầu thô.

Tác động lan tỏa đến nền kinh tế và chính sách tiền tệ

Giá diesel tăng cao sẽ đẩy chi phí vận chuyển hàng hóa lên, từ đó làm tăng giá lương thực, hàng tiêu dùng và các nguyên liệu đầu vào. Điều này tạo ra một vòng xoáy lạm phát thứ cấp, khiến các ngân hàng trung ương khó có thể nới lỏng chính sách tiền tệ. Với việc Fed đang theo dõi sát sao các chỉ số giá sản xuất (PPI) và lạm phát tiêu dùng, diễn biến của thị trường diesel sẽ là một yếu tố quan trọng trong các quyết định lãi suất sắp tới.

Các nhà phân tích cho rằng áp lực thực sự trên thị trường dầu mỏ hiện đang tập trung ở thị trường diesel. Nếu hệ thống lọc dầu toàn cầu không thể duy trì công suất cao cho đến cuối năm, như cảnh báo của Kuwait Petroleum Corporation, thì mùa đông tới ở Tây Bắc Âu sẽ rất khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khu vực châu Âu mà còn lan rộng ra toàn cầu, khi các khu vực khác cũng phụ thuộc vào nguồn cung diesel từ các trung tâm lọc dầu lớn.

Theo dõi tiếp: Dữ liệu tồn kho và PPI

Người giao dịch cần theo dõi sát sao các dữ liệu sắp công bố: số liệu tồn kho dầu thô API vào ngày 10/9 và chỉ số giá sản xuất PPI của Mỹ cùng ngày. Dự báo PPI tháng 8 sẽ tăng 0,4% so với tháng trước, cao hơn mức 0% của kỳ trước, phản ánh áp lực giá đầu vào đang gia tăng. Nếu con số thực tế vượt dự báo, thị trường có thể sẽ phản ứng mạnh, củng cố kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn. Ngoài ra, tình hình địa chính trị tại Nga và Trung Đông, cùng với các quyết định về xuất khẩu diesel, sẽ là những yếu tố quyết định xu hướng giá năng lượng trong những tháng cuối năm.