Tham vọng dầu mỏ của Iraq và bài toán hóc búa cho OPEC+

Iraq và tham vọng tăng gấp đôi sản lượng

Iraq đang đặt mục tiêu đầy tham vọng là nâng sản lượng dầu thô lên 8-10 triệu thùng/ngày trong vòng 6 năm tới, so với mức khoảng 4 triệu thùng/ngày trước chiến tranh Iran. Tuyên bố này được Thủ tướng Ali al-Zaidi đưa ra hôm thứ Sáu, ngay khi Baghdad cử các bộ trưởng dầu mỏ và tài chính đến Saudi Arabia để vận động tăng hạn ngạch sản xuất trong OPEC+.

Động thái này cho thấy tham vọng địa chính trị và kinh tế của Iraq trong bối cảnh thị trường dầu mỏ đang có nhiều biến động. Tuy nhiên, con đường để đạt được mục tiêu này không hề dễ dàng, khi Iraq phải đối mặt với cả rào cản từ OPEC+ lẫn những hạn chế về cơ sở hạ tầng xuất khẩu nghiêm trọng.

Bài toán hạn ngạch trong OPEC+

OPEC+ đã thuê công ty tư vấn DeGolyer và MacNaughton để đánh giá độc lập năng lực sản xuất tối đa bền vững của hầu hết các thành viên, bao gồm cả Iraq. Kết quả dự kiến sẽ được công bố vào cuối tháng 9, mở đầu cho các cuộc đàm phán về hạn ngạch sản xuất năm 2027.

Vấn đề nằm ở chỗ, việc tăng hạn ngạch thường đồng nghĩa với việc được phép bơm thêm dầu. Điều này tạo ra một tình thế khó xử cho OPEC+: nếu chấp thuận yêu cầu của Iraq, họ có nguy cơ phá vỡ thỏa thuận cắt giảm sản lượng hiện tại, dẫn đến dư cung và áp lực giảm giá. Ngược lại, nếu từ chối, họ có thể làm gia tăng căng thẳng nội bộ và đẩy Iraq tìm cách phá vỡ kỷ luật sản xuất.

Các cuộc đàm phán về hạn ngạch thường rất căng thẳng, vì mỗi quốc gia đều muốn tối đa hóa lợi ích của mình. Với việc Iraq đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến xuất khẩu dầu chính của họ, việc được tăng hạn ngạch trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Thách thức cơ sở hạ tầng và tuyến xuất khẩu

Ngay cả khi OPEC+ chấp thuận tăng hạn ngạch, Iraq vẫn phải đối mặt với bài toán lớn: làm thế nào để đưa dầu ra thị trường. Việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến xuất khẩu của Iraq, khiến họ phải tìm các tuyến đường thay thế.

Hiện tại, Iraq đã đẩy xuất khẩu qua Hormuz trở lại khoảng 2 triệu thùng/ngày trong tháng này, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh. Để đạt mục tiêu 8-10 triệu thùng/ngày, Iraq có kế hoạch mở rộng xuất khẩu qua cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời phát triển các tuyến mới qua Baniyas của Syria và Aqaba của Jordan.

Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng hiện tại đang là điểm nghẽn lớn. Đường ống Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ hiện chỉ vận chuyển khoảng 170.000 thùng/ngày, một con số rất khiêm tốn. Đề xuất xây dựng đường ống mới qua Syria có thể mất tới 4 năm và tốn ít nhất 15 tỷ USD. Điều này cho thấy mục tiêu của Iraq không chỉ là bài toán khoan dầu mà còn là bài toán đầu tư hạ tầng khổng lồ.

Tác động đến thị trường và nhà giao dịch

Tham vọng của Iraq có thể tạo ra những thay đổi lớn trong cán cân cung cầu dầu mỏ toàn cầu. Trong ngắn hạn, việc Iraq tìm cách tăng sản lượng có thể gây áp lực giảm giá dầu, đặc biệt nếu OPEC+ không kiểm soát được tình hình. Tuy nhiên, trong dài hạn, nếu Iraq không giải quyết được bài toán hạ tầng, mục tiêu này có thể chỉ là lý thuyết.

Đáng chú ý, Trung Quốc đã tăng mua dầu thô Iraq trong bối cảnh các tuyến cung cấp từ Trung Đông bị chia cắt, với các thương vụ gần đây lên tới 8 triệu thùng dầu Basrah Heavy và Basrah Medium. Điều này cho thấy dòng chảy thương mại dầu mỏ đang dịch chuyển, tạo ra cơ hội và rủi ro cho các nhà giao dịch.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, diễn biến giá dầu sẽ là yếu tố quan trọng cần theo dõi. Nếu giá dầu giảm do lo ngại dư cung, các đồng tiền này có thể chịu áp lực. Ngược lại, nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục đẩy giá dầu lên, chúng có thể được hỗ trợ.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Các nhà giao dịch nên chú ý đến kết quả đánh giá của DeGolyer và MacNaughton vào cuối tháng 9, cũng như phản ứng của OPEC+ trước yêu cầu của Iraq. Ngoài ra, tình hình xuất khẩu qua eo biển Hormuz và tiến độ các dự án hạ tầng mới sẽ là những yếu tố quyết định liệu tham vọng của Iraq có trở thành hiện thực hay không.

Bên cạnh đó, các chỉ số kinh tế Mỹ như chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago (dự kiến công bố ngày 24/8) và doanh số nhà mới (ngày 25/8) có thể ảnh hưởng đến đồng USD và qua đó tác động đến giá dầu. Nhà giao dịch cần theo dõi sát sao để điều chỉnh chiến lược phù hợp.