Shale Mỹ thắt lưng buộc bụng giữa giá dầu cao: tín hiệu gì cho tăng trưởng sản lượng và cân bằng thị trường?

Chi tiêu thăm dò giảm, sản lượng tăng chậm lại

Trong bối cảnh giá dầu quốc tế duy trì ở mức cao do căng thẳng địa chính trị, các nhà sản xuất dầu đá phiến hàng đầu của Mỹ lại đang có động thái ngược với kỳ vọng thông thường: cắt giảm chi tiêu vốn. Chevron và ConocoPhillips đã giảm 10% chi phí trong nửa đầu năm, trong khi Occidental cắt giảm tới 1/5 chi phí vận hành tại Permian. Xu hướng này không chỉ dừng lại ở các ông lớn mà còn lan sang các nhà sản xuất độc lập như APA Corp., HighPeak Energy và Matador.

Hệ quả là tăng trưởng sản lượng dầu thô của Mỹ đang chậm lại rõ rệt. Số liệu từ EIA cho thấy sản lượng trung bình tháng 5/2026 đạt 13,714 triệu thùng/ngày, nhưng mức trung bình của tháng 10 và 11/2025 lần lượt là 13,864 và 13,789 triệu thùng/ngày – cao hơn con số hiện tại. EIA dự báo sản lượng trung bình cả năm 2026 chỉ tăng 200.000 thùng/ngày so với năm trước, một mức tăng khiêm tốn so với giai đoạn 2016–2020 khi sản lượng tăng hơn 4 triệu thùng/ngày chỉ trong 4 năm.

Vì sao các công ty shale không tăng sản lượng dù giá cao?

Câu hỏi đặt ra là tại sao các nhà sản xuất không tận dụng giá dầu cao để tăng sản lượng như truyền thống? Câu trả lời nằm ở sự thay đổi chiến lược của ngành. Sau nhiều năm đốt tiền mặt và tích lũy nợ để chạy đua sản lượng, các công ty shale đã chuyển sang ưu tiên kỷ luật tài chính, trả nợ và tăng cổ tức cho cổ đông. Ngay cả khi xung đột Trung Đông gây ra cú sốc nguồn cung và giá dầu tăng mạnh, các công ty vẫn không muốn thay đổi kế hoạch chi tiêu vốn đã được phê duyệt.

Bên cạnh đó, sự suy giảm năng suất giếng khoan cũng là một yếu tố quan trọng. Theo Enverus, năng suất giếng shale đã giảm khoảng 15% kể từ năm 2024. Để bù đắp, các công ty phải khoan giếng ngang dài hơn và tối ưu hóa hiệu quả, nhưng điều này làm tăng chi phí và giảm lợi nhuận trên mỗi giếng. Suy giảm năng suất tự nhiên khiến việc tăng sản lượng trở nên tốn kém hơn, củng cố quyết định thắt chặt chi tiêu.

Thị trường đối mặt với thiếu hụt nguồn cung

IEA trong báo cáo mới nhất dự báo thị trường dầu toàn cầu sẽ bước vào giai đoạn thiếu hụt 1,8 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, số giàn khoan tại Mỹ có tăng nhưng không đáng kể, chỉ cao hơn 43 giàn so với cùng kỳ năm ngoái. Nếu các công ty tiếp tục duy trì chính sách chi tiêu thận trọng, tốc độ tăng giàn khoan có thể chậm lại, khiến sản lượng khó bứt phá.

Đáng chú ý, tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz vẫn chưa có hồi kết, và kịch bản này kéo dài đến cuối năm không còn là điều xa vời. Điều đó có nghĩa là nguồn cung từ Trung Đông sẽ tiếp tục bị hạn chế, trong khi Mỹ – nhà sản xuất lớn nhất thế giới – lại không có dấu hiệu tăng sản lượng mạnh mẽ để bù đắp. Sự kết hợp này có thể đẩy giá dầu lên cao hơn nữa, tạo áp lực lên lạm phát toàn cầu.

Tác động đến lạm phát và các đồng tiền hàng hóa

Giá dầu cao kéo dài sẽ làm tăng chi phí năng lượng và vận tải, gây áp lực lên lạm phát tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước nhập khẩu dầu. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương như Fed phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, hỗ trợ đồng USD. Tuy nhiên, với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến này lại mang tính hai mặt.

CAD và NOK thường được hưởng lợi từ giá dầu cao vì hai quốc gia này là nhà xuất khẩu dầu lớn. Tuy nhiên, nếu giá dầu tăng do thiếu hụt nguồn cung kéo dài, có thể dẫn đến suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu, ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu hàng hóa và làm giảm lợi ích của các đồng tiền này. AUD, với mối liên hệ chặt chẽ với giá quặng sắt và than, cũng có thể chịu áp lực nếu tăng trưởng Trung Quốc chậm lại do chi phí năng lượng tăng.

Theo dõi tiếp: Số liệu sản lượng và quyết định OPEC+

Trong bối cảnh này, giới giao dịch cần theo dõi sát các số liệu sản lượng dầu thô Mỹ hàng tháng từ EIA, cũng như các báo cáo chi tiêu vốn của các công ty shale trong quý III. Nếu xu hướng cắt giảm chi tiêu tiếp tục, sản lượng Mỹ có thể đạt đỉnh sớm hơn dự kiến, củng cố kịch bản thiếu hụt nguồn cung. Bên cạnh đó, các cuộc họp của OPEC+ và tình hình địa chính trị tại Trung Đông sẽ là những yếu tố quyết định giá dầu trong những tháng cuối năm.