Nhà máy lọc dầu châu Á đổ xô mua dầu Argentina khi căng thẳng Iran tái định hình dòng chảy dầu toàn cầu

Dòng chảy dầu toàn cầu đang được vẽ lại

Cuộc xung đột Iran đã buộc các nhà máy lọc dầu lớn nhất châu Á – Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc – phải tìm kiếm nguồn cung thay thế từ những khu vực ít rủi ro địa chính trị hơn. Theo nhiều nguồn tin thương nhân, dầu thô Medanito từ Argentina đang nổi lên như một lựa chọn hấp dẫn nhờ chất lượng tương đương WTI và tuyến vận chuyển an toàn, không đi qua eo biển Hormuz hay kênh đào Suez.

Đây không chỉ là một giao dịch đơn lẻ mà là một xu hướng có cơ sở: số liệu chính phủ Argentina cho thấy xuất khẩu dầu sang châu Á đã tăng vọt từ năm 2025, trong khi trước năm 2024 gần như bằng không. Các nhà máy lọc dầu châu Á, vốn phụ thuộc lâu nay vào Trung Đông, đang đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro gián đoạn. Brazil và Venezuela cũng nằm trong tầm ngắm, nhưng Argentina nổi bật nhờ sản lượng tăng đều từ mỏ đá phiến Vaca Muerta.

Vì sao Medanito hấp dẫn?

Medanito được định giá thấp hơn WTI khoảng 1-2 USD/thùng, một mức chiết khấu đủ lớn để bù đắp chi phí vận chuyển dài ngày. Tuyến đường từ Argentina vòng qua Cape Horn và vào Thái Bình Dương không phải đi qua bất kỳ điểm nghẽn nào như Panama hay Suez, giúp loại bỏ rủi ro chậm trễ do xung đột. Trong bối cảnh các hãng vận tải biển phải tránh Biển Đỏ và kéo dài hành trình qua Mũi Hảo Vọng, dầu Argentina trở thành phương án thay thế ổn định hơn cả về thời gian lẫn địa chính trị.

Sự dịch chuyển này phản ánh một thực tế: thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phân mảnh thành các khu vực cung cầu riêng biệt. Trong khi dầu Trung Đông vẫn chảy mạnh sang châu Âu và các nước khác, châu Á đang tự tạo cho mình một mạng lưới cung ứng mới, giảm phụ thuộc vào khu vực nhiều biến động. Điều này có thể làm giảm áp lực giá dầu Brent toàn cầu, nhưng lại đẩy giá dầu WTI và các loại dầu tương đương lên do nhu cầu tăng.

Tác động đến giá dầu và lạm phát

Việc châu Á tăng mua dầu Argentina và các nguồn khác ngoài Trung Đông giúp bù đắp một phần thiếu hụt, nhưng không thể xóa bỏ hoàn toàn rủi ro nguồn cung. Theo dữ liệu thị trường hiện tại, giá vàng – thường được coi là kênh trú ẩn an toàn – đang giảm nhẹ 0.58%, cho thấy thị trường có phần bình tĩnh hơn so với giai đoạn cao điểm của chiến tranh. Tuy nhiên, chi phí vận chuyển tăng và thời gian giao hàng kéo dài sẽ đẩy giá dầu nhập khẩu của châu Á lên, gây áp lực lạm phát chi phí đẩy. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương châu Á thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ, ảnh hưởng đến tỷ giá các đồng tiền nhạy cảm với hàng hóa.

Ảnh hưởng đến CAD, AUD, NOK

Đồng đô la Canada (CAD) và đô la Úc (AUD) – hai đồng tiền hàng hóa chủ chốt – sẽ hưởng lợi nếu giá dầu duy trì ở mức cao do nguồn cung thay thế có chi phí lớn hơn. Tuy nhiên, sự dịch chuyển dòng chảy dầu từ Trung Đông sang châu Mỹ có thể làm giảm vai trò của dầu Trung Đông trong định giá toàn cầu, khiến CAD và AUD nhạy cảm hơn với diễn biến giá dầu WTI và Brent. Trong khi đó, đồng krone Na Uy (NOK) – quốc gia xuất khẩu dầu lớn ở Bắc Âu – có thể được hỗ trợ nhờ nhu cầu từ châu Âu đang tìm nguồn thay thế cho dầu Nga và Trung Đông.

Chỉ số DXY hiện ở mức 99.583, tăng nhẹ 0.17%, cho thấy đồng USD vẫn mạnh, gây áp lực lên giá hàng hóa tính bằng USD. Nhưng nếu lạm phát tại Mỹ tăng do giá năng lượng, Fed có thể phải giữ lãi suất cao lâu hơn, tạo ra một vòng luẩn quẩn cho các đồng tiền hàng hóa.

Theo dõi tiếp điều gì?

Người giao dịch cần theo dõi sát sao số liệu PMI sản xuất của Mỹ và Canada công bố trong ngày, cùng với bài phát biểu của Fed Barr. Những dữ liệu này sẽ hé lộ sức khỏe kinh tế và định hướng chính sách tiền tệ, từ đó ảnh hưởng đến cầu dầu và tỷ giá. Bên cạnh đó, diễn biến xung đột Iran và tốc độ tăng xuất khẩu dầu Argentina sẽ quyết định liệu xu hướng này có bền vững hay chỉ là giải pháp tạm thời. Bất kỳ dấu hiệu nào về việc nối lại đàm phán hòa bình cũng có thể làm thay đổi cục diện nhanh chóng.