Nga mất thêm 90.000 thùng/ngày: Rystad cảnh báo nguồn cung dầu đang bị định giá thấp

Sản lượng Nga suy giảm sâu hơn: không chỉ là câu chuyện lọc dầu

Các đợt trừng phạt và tập kích bằng máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga không còn chỉ gây gián đoạn tại các nhà máy lọc dầu mà đã lan sang khâu thượng nguồn. Rystad Energy vừa hạ dự báo sản lượng dầu thô của Nga năm 2026 thêm 90.000 thùng/ngày, xuống còn trung bình 8,95 triệu thùng/ngày, và dự kiến tiếp tục giảm xuống khoảng 8,6 triệu thùng/ngày trong năm 2027. Nguyên nhân chính là các cuộc tấn công ngày càng hiệu quả vào các cảng xuất khẩu phía Tây, khiến vận tải biển trở nên kém tin cậy và tốn kém hơn.

Điều đáng chú ý là Nga gần như không còn dư địa để hấp thụ thêm các cú sốc nguồn cung. Tồn kho dầu thô trên bờ đã ở mức cao, vượt ngưỡng kích hoạt cắt giảm sản lượng. Tháng 6, Nga vẫn có thể xử lý lượng dầu không được lọc bằng cách xuất khẩu hoặc đưa vào kho, nhưng sang tháng 7, hệ thống xuất khẩu không còn khả năng hấp thụ thêm. Mọi thùng dầu không qua lọc dầu buộc phải được xuất khẩu, lưu kho hoặc ngừng khai thác – và lựa chọn cuối cùng đang trở nên phổ biến hơn.

Tồn kho cao, công suất dự phòng mất dần: cơ chế khiến cắt giảm sâu hơn

Theo Rystad, công suất dự phòng của Nga năm 2026 chỉ khoảng 620.000 thùng/ngày, tăng nhẹ lên 700.000 thùng/ngày vào 2027. Nhưng phần lớn công suất này nằm ở các giếng già, có hàm lượng nước cao, đã bị đóng cửa trong đợt cắt giảm hiện tại. Các giếng này càng đóng lâu càng khó có thể khôi phục sản lượng như cũ do chi phí sửa chữa tăng, năng suất giảm, thậm chí có nguy cơ bị bỏ vĩnh viễn nếu chi phí xử lý nước vượt quá hiệu quả kinh tế. Do đó, một phần công suất dự phòng sẽ mất đi vĩnh viễn, làm giảm khả năng tăng sản lượng từ các mỏ hiện hữu.

Trong khi đó, hoạt động lọc dầu của Nga trong tháng 6 và 7 ghi nhận mức thấp nhất trong hai thập kỷ. Sản lượng chưng cất dự kiến chỉ khoảng 4 triệu thùng/ngày từ tháng 7 đến tháng 12, thấp hơn gần 30% so với mức trung bình mùa vụ 5,7 triệu thùng/ngày giai đoạn 2016-2023. Mỗi thùng dầu không được lọc dầu đều tạo áp lực lên hệ thống xuất khẩu hoặc kho chứa, và khi tồn kho đã căng, các nhà khai thác buộc phải cắt sản lượng ngay tại mỏ.

Tác động vòng hai: giá dầu, lạm phát và đồng tiền hàng hóa

Sự suy giảm sản lượng của Nga diễn ra trong bối cảnh Rystad dự báo thị trường dầu toàn cầu sẽ chuyển sang dư cung vào năm 2027 nếu căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt và nguồn cung gián đoạn được khôi phục. Kịch bản này sẽ gây áp lực giảm lên giá dầu chuẩn, trong khi Nga phải đối mặt với chiết khấu sâu hơn, chi phí logistics tăng và doanh số thấp hơn. Các nhà mua lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hungary và Slovakia có thể tiếp cận nguồn dầu không bị trừng phạt dễ dàng hơn, qua đó giảm sẵn sàng chấp nhận rủi ro pháp lý từ dầu Nga nếu không được chiết khấu mạnh hơn.

Với thị trường ngoại hối, diễn biến này có ý nghĩa quan trọng đối với CAD, AUD và NOK – những đồng tiền nhạy cảm với giá dầu. Giá dầu thấp hơn do dư cung có thể kìm hãm tăng trưởng kinh tế và thu ngân sách của các nước xuất khẩu năng lượng, từ đó tạo áp lực giảm lên các đồng tiền này. Ngược lại, nếu rủi ro nguồn cung từ Nga trở nên nghiêm trọng hơn (ví dụ các cuộc tấn công mở rộng sang hạ tầng xuất khẩu), giá dầu có thể tăng đột biến, hỗ trợ CAD và NOK, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại lạm phát toàn cầu.

Thị trường có đang bỏ qua rủi ro nguồn cung?

Mặc dù Rystad hạ dự báo, thị trường dường như vẫn tập trung vào triển vọng dư cung 2027 hơn là rủi ro trước mắt từ Nga. Điều này thể hiện qua việc giá dầu chưa có biến động mạnh trong phiên gần nhất, trong khi vàng tăng 0,59% lên 4.375,58 USD/ounce và DXY giảm 0,31% xuống 99,636. Sự chênh lệch giữa dự báo của Rystad và phản ứng giá có thể tạo cơ hội cho những nhà giao dịch theo dõi sát dữ liệu tồn kho và hoạt động lọc dầu của Nga trong những tuần tới.

Nếu sản lượng Nga giảm nhanh hơn dự kiến, thị trường có thể phải điều chỉnh lại kỳ vọng dư cung, hỗ trợ giá dầu và các đồng tiền hàng hóa. Ngược lại, nếu các cuộc tấn công giảm bớt và Nga tìm cách xuất khẩu nhiều hơn, áp lực lên giá có thể gia tăng.

Theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên chú ý đến số liệu lạm phát Canada công bố ngày 17/8 – nếu giá năng lượng tăng do rủi ro nguồn cung, lạm phát có thể vượt dự báo 2,9%, ảnh hưởng đến kỳ vọng chính sách tiền tệ của BoC và biến động CAD. Bên cạnh đó, các báo cáo tồn kho dầu thô Mỹ (API/EIA) và diễn biến địa chính trị tại Nga sẽ là những yếu tố quyết định xem thị trường có bắt đầu phản ứng với rủi ro nguồn cung mà Rystad đã cảnh báo hay không.