Khung Hormuz đóng băng, nhà máy lọc dầu châu Á quay sang Mỹ: sự dịch chuyển dòng chảy dầu mỏ và hệ quả cho giá WTI-Brent

Hormuz đóng băng, châu Á đảo chiều sang Mỹ

Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu, vẫn bị đóng băng hiệu quả khi cuộc đối đầu Mỹ-Iran kéo dài. Dữ liệu định vị tàu thuyền cho thấy lưu lượng tàu chở dầu qua chokepoint này tiếp tục sụt giảm mạnh trong tuần này. Trước tình trạng nguồn cung từ Trung Đông bị tắc nghẽn, các nhà máy lọc dầu Bắc Á đã tăng cường mua dầu thô Mỹ như một giải pháp thay thế.

Chỉ riêng trong tuần này, ít nhất bốn nhà máy lọc dầu châu Á đã chốt các thương vụ mua dầu Mỹ. GS Caltex của Hàn Quốc mua 2 triệu thùng dầu Mars từ Shell giao tháng 11, với mức phí bảo hiểm 13-14 USD/thùng so với chuẩn Dubai giao tháng 10. Cosmo Energy Holdings của Nhật Bản cũng mua dầu Mars từ Trafigura, trong khi Eneos – nhà máy lọc dầu lớn nhất Nhật Bản – mua 2 triệu thùng WTI từ Trafigura với mức phí bảo hiểm hơn 10 USD/thùng so với giá WTI giao tháng 10. CPC Corp của Đài Loan mua 2 triệu thùng WTI qua đấu thầu với mức phí 8-9 USD/thùng so với Dated Brent.

Sự dịch chuyển này không chỉ dừng ở Đông Bắc Á. Các nhà máy lọc dầu nhà nước Ấn Độ như MRPL và HPCL đang tìm kiếm tổng cộng 6 triệu thùng dầu thô qua các đợt chào mua giao ngay, khi các hợp đồng dài hạn từ Trung Đông bị gián đoạn. Điều này cho thấy nhu cầu thay thế nguồn cung đang lan rộng khắp châu Á, tạo áp lực lớn lên thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Giá WTI-Brent: chênh lệch thu hẹp, căng thẳng gia tăng

Việc các nhà máy lọc dầu châu Á đổ xô mua dầu Mỹ đã đẩy giá WTI lên cao, thu hẹp chênh lệch với Brent – vốn thường được coi là chuẩn quốc tế. Trong các thương vụ gần đây, mức phí bảo hiểm của WTI so với Brent đã tăng đáng kể, phản ánh nhu cầu tăng đột biến đối với dầu Mỹ. Sự thu hẹp này có thể khiến WTI trở nên đắt đỏ hơn tương đối, ảnh hưởng đến các hợp đồng tương lai và chi phí nhập khẩu của châu Á.

Đồng thời, giá dầu thô toàn cầu vẫn chịu áp lực tăng do nguồn cung khan hiếm. Các nhà máy lọc dầu châu Á đang vận hành hết công suất nhờ biên lợi nhuận lọc dầu cao, nhưng nếu không có đủ dầu thô, họ sẽ phải giảm sản lượng. Điều này có thể dẫn đến thiếu hụt nhiên liệu, đặc biệt là diesel và xăng, vốn đang trong tình trạng thắt chặt. Dữ liệu từ IEA cho thấy nhu cầu diesel và các sản phẩm chưng cất vẫn cao, trong khi tồn kho ở mức thấp, tạo thêm áp lực lên giá.

Tác động vòng hai: lạm phát và đồng tiền hàng hóa

Giá dầu tăng cao và nguồn cung bị gián đoạn sẽ có tác động vòng hai đến lạm phát toàn cầu. Chi phí năng lượng cao hơn sẽ đẩy giá hàng hóa và dịch vụ, đặc biệt là ở châu Á – nơi phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng. Các ngân hàng trung ương, bao gồm Fed, có thể phải thắt chặt chính sách tiền tệ hơn để kiềm chế lạm phát, điều này sẽ tác động đến đồng USD và các đồng tiền khác.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến giá dầu có ý nghĩa quan trọng. Canada và Na Uy là những nhà xuất khẩu dầu lớn, do đó giá dầu tăng thường hỗ trợ CAD và NOK. Tuy nhiên, nếu giá dầu tăng quá cao gây áp lực lạm phát và làm chậm tăng trưởng toàn cầu, tác động có thể tiêu cực cho các đồng tiền này. AUD, vốn nhạy cảm với tăng trưởng Trung Quốc – nước nhập khẩu dầu lớn – cũng sẽ chịu ảnh hưởng từ nhu cầu năng lượng của khu vực.

Theo dõi tiếp: tồn kho Mỹ và phản ứng của OPEC+

Trong bối cảnh Hormuz bị đóng băng, thị trường sẽ theo dõi sát sao số liệu tồn kho dầu thô và sản phẩm tinh chế của Mỹ, vì nguồn cung từ Mỹ đang trở thành cứu cánh cho châu Á. Nếu tồn kho Mỹ giảm mạnh, giá WTI có thể tiếp tục tăng và chênh lệch với Brent sẽ càng thu hẹp. Ngoài ra, phản ứng của OPEC+ – liệu họ có tăng sản lượng để bù đắp thiếu hụt từ Hormuz hay không – sẽ là yếu tố quyết định xu hướng giá dầu trong trung hạn. Nhà giao dịch cần theo dõi các tín hiệu từ cuộc họp OPEC+ sắp tới và dữ liệu vận tải biển qua Hormuz để đánh giá mức độ nghiêm trọng của khủng hoảng.