Kho khí đốt châu Âu xuống thấp kỷ lục: nguy cơ giá vượt 100 euro và áp lực lạm phát mùa đông

Kho trống kỷ lục trước thềm đông

Dữ liệu từ Gas Infrastructure Europe cho thấy tồn kho khí đốt của Liên minh châu Âu hiện chỉ ở mức 63%, thấp hơn khoảng 18 điểm phần trăm so với trung bình 5 năm – một trong những mức thấp nhất từng ghi nhận vào thời điểm cuối tháng 8. Con số này phản ánh một mùa hè nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu điện cho làm mát tăng vọt, trong khi sản lượng điện hạt nhân và điện gió đều suy giảm. Khí đốt hiện chiếm khoảng 1/6 sản lượng điện của EU, nên bất kỳ sự thiếu hụt nào cũng tác động trực tiếp đến giá năng lượng bán lẻ.

Việc bắt đầu mùa đông với lượng dự trữ thấp là rủi ro lớn, bởi khả năng rút khí từ kho trong ngày cao điểm càng giảm khi kho càng cạn. Theo Energy Aspects, EU có nguy cơ bước vào mùa lạnh với "bộ đệm không đủ" trước các đợt rét cuối đông, điều này sẽ đẩy giá lên cao hơn nữa.

Giá TTF leo thang, kịch bản 100 euro

Hợp đồng tương lai khí tự nhiên TTF của Hà Lan đã vượt 68 euro/MWh trong phiên 26/8, mức cao nhất kể từ đầu 2023. Nếu mùa đông lạnh kết hợp với nguồn cung hạn chế, giá có thể dao động trong khoảng 90–120 euro/MWh, theo Morningstar. Goldman Sachs cảnh báo rằng nếu xuất khẩu LNG từ Trung Đông chỉ bình thường hóa dần trong năm 2027, giá khí sẽ cần tăng trên 100 euro/MWh để kìm hãm nhu cầu châu Á, qua đó giúp châu Âu đủ khí cho mùa đông.

Nguyên nhân chính khiến nguồn cung suy giảm là sự gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, làm giảm mạnh xuất khẩu LNG từ Qatar và các nhà sản xuất vùng Vịnh trong giai đoạn nạp đầy kho. Khả năng Iran và Oman đạt thỏa thuận đảm bảo an toàn hàng hải đã kéo giá dầu và khí giảm nhẹ phiên 27/8, nhưng tình hình vẫn bấp bênh. Nếu dòng LNG Trung Đông không quay lại mạnh mẽ, châu Âu sẽ đối mặt giá rất cao, hóa đơn tiêu dùng tăng và có thể phải giới hạn tiêu thụ khí cho công nghiệp.

Cạnh tranh với châu Á và vai trò của LNG Mỹ

Tăng trưởng nguồn cung LNG toàn cầu 12 tháng tới rất hạn chế. Các dự án mới của Qatar phải đến nửa cuối 2027 mới đạt công suất tối đa, trong khi lệnh cấm nhập khẩu LNG Nga của EU có hiệu lực từ đầu 2027. Điều này khiến châu Âu phải cạnh tranh khốc liệt với châu Á để thu hút các lô hàng LNG linh hoạt từ Mỹ.

Ở mức giá hiện tại, châu Âu vẫn có lợi thế nhẹ so với châu Á nhờ chi phí vận chuyển thấp hơn. Tuy nhiên, nếu nguồn cung khác bị hạn chế, EU sẽ cần tới khoảng 64 tỷ mét khối LNG Mỹ, tương đương 77% tổng xuất khẩu của Mỹ. Để hút được lượng hàng lớn như vậy, châu Âu phải trả giá netback cao hơn hẳn châu Á, đồng nghĩa giá khí trong nước sẽ tăng mạnh, dẫn đến phá hủy nhu cầu công nghiệp và chuyển đổi nhiên liệu.

Tác động lạm phát và hệ quả với EUR, CAD, AUD

Giá khí đốt tăng cao sẽ đẩy lạm phát khu vực đồng euro lên, đặc biệt là lạm phát năng lượng và thực phẩm, làm phức tạp thêm bài toán của ECB. Điều này có thể khiến ECB thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, qua đó hỗ trợ đồng EUR. Tuy nhiên, nếu giá khí vượt 100 euro và gây suy thoái kinh tế, tác động tiêu cực đến tăng trưởng có thể lấn át, kéo EUR/USD xuống. Tỷ giá hiện quanh 1.1654, phản ánh kỳ vọng trái chiều.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này có ý nghĩa quan trọng. CAD và AUD thường nhạy cảm với giá năng lượng toàn cầu. Giá khí tăng có thể hỗ trợ CAD nếu giá dầu cũng đi lên, nhưng nếu châu Âu suy yếu kéo theo nhu cầu toàn cầu giảm, giá dầu có thể chịu áp lực. NOK – đồng tiền gắn chặt với xuất khẩu khí đốt của Na Uy – có thể hưởng lợi từ giá khí cao, nhưng cũng chịu rủi ro nếu suy thoái lan rộng.

Theo dõi tiếp điều gì

Người giao dịch cần theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz – bất kỳ thỏa thuận nào giữa Iran và Oman cũng có thể làm giảm giá khí nhanh chóng. Bên cạnh đó, dữ liệu tồn kho khí châu Âu hàng tuần sẽ cho biết tốc độ nạp đầy có được cải thiện hay không. Cuối cùng, hợp đồng TTF tương lai mùa đông và chênh lệch giá với JKM châu Á sẽ phản ánh mức độ cạnh tranh và khả năng vượt ngưỡng 100 euro.