Dự trữ dầu chiến lược Mỹ tiến sát ngưỡng nguy hiểm, giá dầu mất đi 'van an toàn' chống sốc

SPR cạn kiệt: 'Van an toàn' của thị trường dầu đang yếu đi

Giá dầu thô tiếp tục leo thang trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Vịnh Ba Tư, nhưng động lực tăng giá lần này không chỉ đến từ yếu tố xung đột. Điểm đáng chú ý là kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ (SPR) đang tiến gần đến mức được coi là nguy hiểm về mặt vận hành. Theo kế hoạch phối hợp của OECD, Mỹ sẽ giải phóng thêm 39 triệu thùng, đưa tổng dự trữ xuống còn khoảng 243 triệu thùng – thấp hơn ngưỡng tối thiểu 250-300 triệu thùng để hệ thống bơm và xử lý dầu hoạt động hiệu quả.

Về mặt vật lý, dầu trong SPR được lưu trữ trong các hang muối, nổi trên lớp nước. Khi rút dầu, mực nước dâng cao, gây áp lực lên thành hang, đường ống và máy bơm. Vận hành dưới mức 250 triệu thùng đẩy cơ sở hạ tầng vào vùng nguy hiểm, làm giảm tốc độ và khả năng khai thác dầu khẩn cấp. Điều này có nghĩa là 'van an toàn' của thị trường dầu mỏ lớn nhất thế giới đã không còn ở trạng thái sẵn sàng như trước.

Vì sao SPR khó tái lập nhanh?

SPR đã suy giảm đáng kể từ các đợt giải phóng dưới thời chính quyền trước, và việc bổ sung chưa bao giờ được hoàn tất. Chiến tranh mới nổ ra khiến nguồn cung thắt chặt hơn, buộc chính phủ liên bang phải tiếp tục bán dầu. Một phần lớn dầu từ SPR đã được chuyển sang châu Âu – khu vực đang vật lộn với lệnh trừng phạt năng lượng Nga và xung đột Trung Đông.

Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ bổ sung SPR bằng dầu thô Venezuela, nhưng khả thi về mặt kỹ thuật là dấu hỏi lớn. Dầu Venezuela là loại nặng, trong khi SPR được thiết kế để lưu trữ dầu nhẹ. Việc thay thế trực tiếp có thể gây hư hại hạ tầng. Một số chuyên gia đề xuất bán dầu nặng để mua dầu nhẹ, nhưng quá trình này mất nhiều năm. Ngoài ra, vấn đề thanh toán và sản lượng hiện tại của Venezuela (khoảng 1,25 triệu thùng/ngày) cũng chưa rõ ràng.

Tác động vòng hai: Lạm phát và tiền tệ hàng hóa

SPR suy yếu đồng nghĩa với việc thị trường mất đi một công cụ hữu hiệu để bình ổn giá khi nguồn cung bị gián đoạn. Điều này làm tăng biến động giá dầu, đẩy chi phí năng lượng lên cao, từ đó tạo áp lực lạm phát toàn cầu. Các ngân hàng trung ương, trong đó có Fed, có thể phải giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn để kiểm soát lạm phát, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này có tác động trái chiều. CAD và NOK – vốn gắn chặt với xuất khẩu dầu – có thể được hỗ trợ nhờ giá dầu cao hơn, cải thiện cán cân thương mại. Tuy nhiên, nếu giá dầu tăng quá mức gây suy thoái kinh tế toàn cầu, nhu cầu dầu suy giảm sẽ kéo theo giá dầu giảm và gây áp lực lên các đồng tiền này. AUD, vốn nhạy cảm với tăng trưởng Trung Quốc – nước nhập khẩu dầu lớn – có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực nếu chi phí năng lượng cao làm chậm hoạt động sản xuất tại Trung Quốc.

Theo dõi gì tiếp theo?

Người giao dịch cần chú ý đến các yếu tố sau:

• Diễn biến xung đột tại Vịnh Ba Tư và khả năng gián đoạn nguồn cung thực tế.
• Số liệu tồn kho dầu thô Mỹ hàng tuần, đặc biệt là mức SPR.
• Chính sách bổ sung SPR của Mỹ, bao gồm các thỏa thuận với Venezuela.
• Phản ứng của Fed trước áp lực lạm phát từ giá năng lượng, qua đó ảnh hưởng đến USD và các cặp tiền chéo.
• Dữ liệu cán cân thương mại của Mỹ và Canada công bố trong ngày, phản ánh sức khỏe kinh tế và nhu cầu năng lượng.