Diesel cracks hé lộ sức ép thật sự của thị trường dầu: vì sao Brent giữ đỉnh dù Hormuz chưa mở cửa?

Diesel cracks – thước đo thật của cơn khát năng lượng

Giá dầu Brent đang lơ lửng quanh vùng 87–90 USD/thùng, nhưng nhìn vào giá dầu thô sẽ không thấy hết sức ép của thị trường. Điểm mấu chốt nằm ở cracks – chênh lệch giữa giá sản phẩm tinh chế và dầu thô. Diesel cracks hiện đang ở mức cao hơn cả đỉnh lịch sử, cho thấy thị trường đang thắt chặt ở khâu lọc dầu, chứ không phải ở khâu khai thác.

Kênh đào Hormuz vẫn bị phong tỏa, đàm phán Mỹ-Iran rơi vào bế tắc. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục kiểm soát eo biển, đồng nghĩa với chiến tranh kinh tế kéo dài. Trong bối cảnh đó, nguồn cung diesel toàn cầu đang bị siết chặt bởi các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga và Ukraine, cũng như nhu cầu mùa đông sắp tới của châu Âu. Giới phân tích, từ Goldman Sachs đến Bank of America, đều cảnh báo về một cú sốc nguồn cung diesel nghiêm trọng.

Vì sao Brent không bứt phá mạnh hơn?

Dữ liệu tồn kho dầu thô Mỹ tăng vọt 17,4 triệu thùng trong tuần trước – mức tăng lớn nhất kể từ tháng 1/2023 – đã kìm hãm đà tăng của giá dầu. Nguyên nhân đến từ xuất khẩu yếu và nhập khẩu tăng từ Saudi Arabia và Venezuela. Điều này cho thấy nguồn cung dầu thô vật chất không hề khan hiếm, thậm chí dư thừa ở Mỹ, nhưng sản phẩm tinh chế lại là câu chuyện khác.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo thị trường dầu sẽ thiếu hụt 1,8 triệu thùng/ngày trong quý này, gấp đôi dự báo trước đó, và là mức thiếu hụt lớn nhất trong 5 năm. Nhưng con số này phản ánh sự mất cân đối giữa dầu thô và sản phẩm tinh chế. Trong khi dầu thô vẫn tìm được nguồn cung thay thế, diesel lại bị kẹt do công suất lọc dầu toàn cầu hạn chế và nhu cầu vận tải, công nghiệp vẫn mạnh.

Trung Quốc – quân bài chưa lật ngửa

Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã giảm mạnh 5 triệu thùng/ngày sau khi Hormuz bị phong tỏa, nhưng tháng 7 đã phục hồi nhẹ 1 triệu thùng/ngày so với tháng 6. Nếu Trung Quốc quay lại mức nhập khẩu trung bình 11 triệu thùng/ngày của 5 năm qua, nhu cầu dầu thô sẽ tăng thêm khoảng 3 triệu thùng/ngày. Với cracks diesel ở mức cao kỷ lục, khả năng các nhà máy lọc dầu Trung Quốc tăng nhập khẩu để sản xuất sản phẩm tinh chế là rất lớn. Điều này sẽ tạo lực đẩy mới cho giá dầu thô.

Tác động lan tỏa: lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá diesel cao kéo theo chi phí vận tải và sản xuất tăng, gây áp lực lạm phát toàn cầu. Với các ngân hàng trung ương như Fed đang theo dõi sát dữ liệu lạm phát, giá năng lượng leo thang có thể khiến họ duy trì lãi suất cao lâu hơn, ảnh hưởng đến đồng USD. Ngược lại, các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK có thể được hỗ trợ nhờ giá dầu và khí đốt tăng. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng toàn cầu suy yếu do chi phí năng lượng cao, lợi ích này có thể bị xói mòn.

Theo dõi tiếp điều gì?

Nhà giao dịch cần chú ý đến diễn biến đàm phán Mỹ-Iran và bất kỳ tín hiệu nào về việc mở lại Hormuz. Ngoài ra, dữ liệu nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong tháng 8 sẽ là chỉ báo quan trọng cho thấy nhu cầu có phục hồi hay không. Cuối cùng, biến động trong stocks diesel và công suất lọc dầu của Mỹ sẽ quyết định liệu cracks có duy trì ở mức cao hay bắt đầu hạ nhiệt, từ đó định hướng cho giá dầu trong ngắn hạn.