Dòng chảy ESPO đổi hướng: Ấn Độ lấp chỗ trống Trung Quốc để lại

Ấn Độ tăng nhập ESPO, Trung Quốc giảm tỷ trọng

Số liệu từ Vortexa và Kpler cho thấy trong 7 tháng đầu năm 2026, tỷ trọng dầu ESPO của Nga xuất khẩu qua cảng Kozmino mà Trung Quốc mua đã giảm từ 88% xuống 83%, trong khi Ấn Độ tăng từ 12% lên 16%. Tổng xuất khẩu ESPO từ Kozmino tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy nguồn cung vẫn dồi dào nhưng điểm đến đang thay đổi.

Sự dịch chuyển này không phải ngẫu nhiên. Trung Quốc đã rút lui khỏi thị trường giao ngay trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, do tổng lượng nhập khẩu dầu thô giảm mạnh. Đồng thời, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ phải đối mặt với sự đứt gãy nguồn cung từ Trung Đông khi eo biển Hormuz bị đóng cửa trong những tháng đầu của cuộc xung đột Iran, khiến nhiều chuyến hàng kỳ hạn bị trì hoãn. ESPO trở thành lựa chọn thay thế hợp lý về mặt hậu cần.

Vì sao ESPO quan trọng với cả hai nền kinh tế lớn?

Với Trung Quốc, ESPO là nguyên liệu chính cho các nhà máy lọc dầu độc lập (teapots) nhờ chất lượng cao và thời gian vận chuyển ngắn. Với Ấn Độ, ESPO chỉ là phương án dự phòng, bởi chi phí và thời gian giao hàng cao hơn so với dầu Urals ưa thích của họ. Các nhà phân tích nhấn mạnh rằng Ấn Độ không hề chiếm thị phần của Trung Quốc, mà chỉ đang hấp thụ lượng dầu mà Trung Quốc không mua do tổng nhập khẩu giảm.

Tuy nhiên, sự linh hoạt này của Ấn Độ cho thấy một thực tế: khi thị trường toàn cầu biến động, các nhà nhập khẩu châu Á sẵn sàng điều chỉnh nguồn cung để đảm bảo an ninh năng lượng. Điều này có thể tạo ra một mạng lưới thương mại dầu mỏ linh hoạt hơn, nhưng cũng làm tăng chi phí vận chuyển và bảo hiểm.

Tác động đến giá dầu và lạm phát toàn cầu

Việc Ấn Độ tăng nhập ESPO không làm thay đổi đáng kể cán cân cung cầu toàn cầu, vì tổng lượng dầu Nga xuất khẩu vẫn tăng. Nhưng nó phản ánh sự phân mảnh ngày càng rõ trong thương mại dầu mỏ: dòng chảy đang được định hình bởi địa chính trị hơn là kinh tế thuần túy. Nếu căng thẳng Trung Đông tiếp tục, giá dầu có thể duy trì ở mức cao, gây áp lực lên lạm phát toàn cầu và buộc các ngân hàng trung ương phải thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này có tác động trái chiều. CAD và NOK, vốn nhạy cảm với giá dầu, có thể được hỗ trợ nếu giá dầu tăng. Tuy nhiên, AUD lại phụ thuộc nhiều hơn vào kim loại và nông sản, nên tác động từ dầu mỏ sẽ ít rõ rệt hơn. Nhà giao dịch cần theo dõi chặt chẽ diễn biến giá dầu Brent và WTI, cùng với dữ liệu tồn kho dầu thô của Mỹ (API và EIA) trong tuần này.

Diễn biến thị trường và lịch kinh tế đáng chú ý

Hiện tại, đồng USD yếu (DXY ở mức 99.51) và vàng tăng 1.14% lên 4377.49 USD/ounce, phản ánh tâm lý ngại rủi ro trên thị trường. USD/JPY giảm 0.92% xuống 158.69, cho thấy dòng tiền trú ẩn an toàn đang chảy vào đồng yên. Trong bối cảnh này, các số liệu sắp tới có thể tác động mạnh đến thị trường:

• Tồn kho dầu thô API (dự báo -0.8 triệu thùng, kỳ trước +4.2 triệu thùng) sẽ được công bố lúc 03:50 sáng nay theo giờ Việt Nam. Nếu số liệu giảm mạnh như dự báo, giá dầu có thể được hỗ trợ.
• Quyết định lãi suất của Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) vào lúc 20:45, dự kiến giữ nguyên ở mức 2.25%. Nếu BoC có tín hiệu diều hâu, CAD có thể mạnh lên.
• Chỉ số ADP và đơn đặt hàng nhà máy của Mỹ cũng sẽ được công bố, ảnh hưởng đến kỳ vọng về Fed.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên chú ý đến số liệu tồn kho API và EIA để đánh giá nhu cầu dầu thực tế của Mỹ. Ngoài ra, cần theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, đặc biệt là các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, vì điều này có thể ảnh hưởng đến nguồn cung dầu toàn cầu và làm thay đổi dòng chảy thương mại. Cuối cùng, bất kỳ dấu hiệu nào về việc Trung Quốc quay lại mua ESPO sẽ là tín hiệu quan trọng cho thấy nhu cầu dầu của nước này đang phục hồi.