Phí bảo hiểm ESPO vượt 7 USD/thùng: cuộc đua tranh dầu Nga giữa Trung Quốc và Ấn Độ

Phí bảo hiểm ESPO tăng kỷ lục: tín hiệu từ thị trường châu Á

Căng thẳng Trung Đông đang định hình lại thị trường dầu châu Á theo cách ít được chú ý: giá dầu thô ESPO của Nga. Theo dữ liệu từ các nhà giao dịch, dầu ESPO giao tháng 11 hiện được chào bán với mức phí bảo hiểm lên tới 10 USD/thùng so với Brent, trong khi mức giao dịch phổ biến là trên 7 USD/thùng. Đây là mức cao chưa từng thấy, phản ánh sự thiếu hụt nguồn cung tương đối tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân đối với Iran, khiến các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc - vốn là khách hàng chính của dầu Iran - phải tìm nguồn thay thế. ESPO, với ưu điểm vận chuyển nhanh (chưa đầy một tuần từ cảng Kozmino đến Trung Quốc), trở thành lựa chọn hàng đầu. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ Ấn Độ đang đẩy giá lên cao.

Trung Quốc và Ấn Độ: hai người mua lớn, một mục tiêu

Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn nhất của ESPO, chiếm 83% lượng xuất khẩu trong bảy tháng đầu năm, nhưng thị phần này đã giảm từ 88% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân không phải do nhu cầu Trung Quốc suy yếu, mà do Ấn Độ đã tăng mua đáng kể. Thị phần của Ấn Độ trong tổng xuất khẩu ESPO đã tăng từ 12% lên 16% trong cùng giai đoạn, theo dữ liệu từ Kpler và Vortexa.

Sự thay đổi này đến từ việc Ấn Độ gặp gián đoạn nguồn cung Trung Đông, khiến các chuyến hàng kỳ hạn bị chậm trễ. Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ, vốn ưa chuộng dầu Urals, nay phải chấp nhận ESPO dù chi phí vận chuyển cao hơn và thời gian giao hàng lâu hơn. Điều này cho thấy sự linh hoạt của Ấn Độ trong việc đa dạng hóa nguồn cung, nhưng cũng làm tăng áp lực lên giá ESPO.

Tác động đến giá dầu và lạm phát khu vực

Việc Trung Quốc và Ấn Độ đồng thời tăng mua ESPO đã đẩy giá loại dầu này lên cao, tạo ra chênh lệch lớn so với Brent. Điều này có thể làm tăng chi phí nhập khẩu của các nước châu Á, qua đó gây áp lực lên lạm phát nội địa. Tuy nhiên, tác động này không đồng đều: Trung Quốc với nhu cầu lớn có thể chấp nhận mức phí cao hơn, trong khi Ấn Độ - vốn nhạy cảm về giá - có thể phải tìm kiếm các nguồn cung khác nếu giá ESPO tiếp tục leo thang.

Đối với thị trường ngoại hối, diễn biến này củng cố vai trò của đồng CAD và AUD như những đồng tiền hàng hóa nhạy cảm với giá dầu. Nếu giá dầu duy trì ở mức cao do căng thẳng Trung Đông, CAD và AUD có thể được hỗ trợ. Ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt và giá dầu giảm, các đồng tiền này có thể chịu áp lực.

Triển vọng và những gì cần theo dõi

Trong ngắn hạn, phí bảo hiểm ESPO có thể vẫn ở mức cao khi Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục cạnh tranh nguồn cung. Tuy nhiên, các nhà giao dịch cần chú ý đến khả năng Ấn Độ quay lại mua Urals khi tình hình Trung Đông ổn định, cũng như phản ứng của Nga trong việc điều chỉnh sản lượng xuất khẩu. Ngoài ra, dữ liệu thương mại Mỹ và Canada công bố tối nay (giờ Việt Nam) có thể hé lộ nhu cầu dầu thực tế, ảnh hưởng đến giá dầu toàn cầu.

Sự kiện tiếp theo đáng chú ý là bài phát biểu của Fed Waller, có thể định hình kỳ vọng về lãi suất và qua đó ảnh hưởng đến đồng USD, từ đó tác động đến giá dầu tính bằng USD. Nhà giao dịch nên theo dõi sát các mốc giá Brent quanh vùng 80-85 USD/thùng, nơi có thể xuất hiện hỗ trợ hoặc kháng cự mạnh.