Dầu WTI lùi 1,58% khi ngoại giao Trung Đông hé mở, nhưng tồn kho sản phẩm vẫn mỏng

Giá dầu lùi khi kỳ vọng ngoại giao quay lại

Hợp đồng dầu thô WTI tháng 10 (CLV26) đóng cửa giảm 1,61 USD, tương đương 1,58%, trong khi xăng RBOB tháng 10 (RBV26) lại tăng 0,0203 USD (+0,58%). Sự phân kỳ này không phải hiện tượng ngẫu nhiên: nó cho thấy thị trường đang định giá lại rủi ro địa chính trị ở phần thượng nguồn, nhưng chưa hề nới lỏng áp lực ở phần hạ nguồn.

Chất xúc tác giảm giá đến từ hai hướng. Thứ nhất, Reuters đưa tin Trung Quốc đã kín đáo đề nghị Iran giúp kiềm chế lực lượng Houthi ở Yemen — nhóm đã tấn công các cơ sở năng lượng của Saudi Arabia và tiến sát eo biển Bab-el-Mandeb. Thứ hai, Saudi Arabia tuyên bố muốn khôi phục khoảng một nửa công suất của đường ống Đông-Tây trong vài ngày tới, sau khi tuyến ống dài 750 dặm, công suất 7 triệu thùng/ngày này bị đóng cửa từ cuối tuần trước vì các cuộc tấn công bằng drone.

Thêm vào đó, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Wright cho biết 18 triệu thùng dầu thô và sản phẩm tinh chế đã đi qua eo biển Hormuz trong ngày thứ Ba, phần nào xoa dịu lo ngại về nguồn cung toàn cầu.

Nhưng bức tranh nguồn cung chưa hề sáng sủa

Điểm mấu chốt mà thị trường dễ bỏ qua: những tín hiệu tích cực trên mang tính kỳ vọng, không phải hiện thực đã được xác nhận. Đường ống Đông-Tây mới chỉ được nói sẽ khôi phục một nửa công suất, và chưa có thời điểm cụ thể. Trong khi đó, sản lượng dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 8 đã giảm xuống 6,238 triệu thùng/ngày — mức thấp nhất kể từ năm 1990. Xuất khẩu dầu thô của nước này trong tháng 8 rơi xuống khoảng 3 triệu thùng/ngày, thấp nhất trong 9 năm, theo dữ liệu của Bloomberg, Kpler và Vortexa.

Về phía Nga, các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine đã kéo tỷ lệ chế biến dầu thô trung bình tháng 7 xuống 3,51 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong 24 năm. Sản lượng dầu thô Nga tháng 7 giảm còn 8,89 triệu thùng/ngày, thấp nhất trong 6 năm theo ước tính nguồn thứ cấp của OPEC. Sản lượng xăng của Nga trong tháng 8 chỉ đạt khoảng 80.000 tấn/ngày, tương đương 70% nhu cầu nội địa.

Vitol Group ước tính thị trường dầu toàn cầu đang tiếp tục thắt chặt, với khoảng 2 triệu thùng/ngày bị mất từ xuất khẩu Trung Đông và thêm 2 triệu thùng/ngày từ Nga.

Tồn kho sản phẩm: tín hiệu quan trọng nhất bị lu mờ

Báo cáo EIA tuần kết thúc ngày 11/9 cho thấy tồn kho dầu thô Mỹ cao hơn 0,8% so với mức trung bình 5 năm cùng kỳ — không đáng lo. Nhưng tồn kho xăng thấp hơn 4,8% và tồn kho sản phẩm chưng cất (diesel, dầu sưởi) thấp hơn tới 12,8% so với mức trung bình 5 năm.

Đây là lý do xăng RBOB tăng trong khi dầu thô giảm. Thị trường đang nói rằng: nếu nguồn cung thô được khôi phục, dầu thô có thể hạ nhiệt, nhưng năng lực tinh chế và tồn kho sản phẩm cuối vẫn là điểm nghẽn. Sản lượng dầu thô Mỹ tuần kết thúc 11/9 giảm nhẹ còn 13,944 triệu thùng/ngày, chỉ dưới mức kỷ lục 13,947 triệu thùng/ngày của tuần 4/9. Số giàn khoan dầu đang hoạt động tại Mỹ tuần kết thúc 18/9 tăng 2 lên 452 giàn, vẫn dưới đỉnh 1,25 năm là 455 giàn hồi giữa tháng 8.

Dữ liệu Vortexa cho thấy dầu thô tồn trên các tàu đứng yên ít nhất 7 ngày đã giảm 23% so với tuần trước, xuống 76,39 triệu thùng trong tuần kết thúc 11/9 — mức thấp nhất trong một năm. Dầu nổi giảm nghĩa là hàng đang được tiêu thụ hoặc chuyển vào kho trên bờ, chứ không nằm chờ ngoài khơi.

Cán cân rủi ro và tác động vòng hai lên lạm phát

IEA tuần trước cảnh báo giá dầu cao và nguồn cung hạn chế sẽ khiến nhu cầu dầu toàn cầu giảm mạnh nhất kể từ đại dịch Covid-19. Dù vậy, cơ quan này vẫn nâng ước tính thâm hụt dầu toàn cầu năm nay lên 1,7 triệu thùng/ngày từ mức 1,3 triệu thùng/ngày của tháng trước, và lùi thời điểm thị trường trở lại dư cung sang năm 2027 thay vì cuối 2026.

Về phía nguồn cung gia tăng, OPEC đã phê duyệt mức tăng cuối cùng 188.000 thùng/ngày cho tháng 9, qua đó khôi phục toàn bộ 1,65 triệu thùng/ngày đã cắt giảm năm 2023 và dự kiến giữ sản lượng ổn định đến hết năm. Tuy nhiên, sản lượng thực tế của OPEC trong tháng 8 đã giảm 900.000 thùng/ngày xuống 19,91 triệu thùng/ngày — cho thấy kế hoạch tăng có thể khó thành hiện thực giữa lúc xung đột Mỹ-Iran còn dai dẳng.

Với người giao dịch tiền tệ, chuỗi tác động vòng hai đáng chú ý hơn cả. Giá năng lượng cao kéo dài sẽ chảy vào CPI qua kênh vận tải và điện, làm chậm quá trình hạ lạm phát và gián tiếp giữ lãi suất thực ở mức cao hơn. Điều này thường hỗ trợ USD — và DXY hiện ở 100,215, gần như đi ngang, trong khi USD/JPY nhích lên 156,854 (+0,58%). Với các đồng tiền hàng hoá, câu chuyện phân hoá rõ hơn: CAD hưởng lợi từ dầu thô cao nhưng chịu áp lực nếu chênh lệch giá dầu WTI-Western Canadian tiếp tục nới; AUD ít nhạy với dầu hơn nhưng nhạy với kỳ vọng tăng trưởng Trung Quốc — quốc gia vừa can thiệp ngoại giao vào Trung Đông; NOK hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu Brent và khí đốt châu Âu.

Vàng ở 4.380,77 (+0,91%) trong khi DXY đi ngang là tín hiệu đáng lưu ý: dòng tiền phòng ngừa rủi ro địa chính trị vẫn hiện diện, chưa rút đi dù giá dầu lùi.

Điều cần theo dõi

Câu hỏi trung tâm là liệu thị trường đã định giá xong rủi ro Hormuz hay chỉ đang chốt lời trước tin ngoại giao. Ba điểm cần bám sát trong tuần: tiến độ thực tế của đường ống Đông-Tây (một nửa công suất là con số rất khác với khôi phục hoàn toàn), diễn biến tại Bab-el-Mandeb khi Houthi đã kiểm soát các đảo gần eo biển, và loạt phát biểu của Fed — Goolsbee ngày 21/9, Williams và Jefferson ngày 22/9 — cùng chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago và số liệu việc làm ADP hàng tuần. Nếu Fed tiếp tục nhấn mạnh rủi ro lạm phát từ năng lượng, mối liên hệ giữa giá dầu và sức mạnh USD sẽ còn rõ nét hơn trong những phiên tới.