Dầu tăng vọt sau vụ không kích Iran: thị trường định giá rủi ro nguồn cung, nhưng liệu có bền vững?

Không kích lan rộng, thị trường phản ứng tức thì

Giá dầu WTI đã có phiên biến động mạnh khi Mỹ xác nhận tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dọc bờ biển phía nam nước này. Chỉ trong ba nến 5 phút, giá đã tăng hơn 1,25 USD, chạm mức cao gần 89 USD trước khi thoái lui về quanh 88 USD. Brent cũng leo lên gần 93,5 USD.

Điều đáng chú ý là thị trường đã phản ứng trước khi có xác nhận chính thức từ Lầu Năm Góc. Các hãng tin đưa tin về cuộc tấn công khoảng 10 phút sau khi chiến dịch bắt đầu lúc 16:00 GMT, và giá đã vọt lên ngay lập tức. Điều này cho thấy giới đầu cơ đã sẵn sàng định giá rủi ro địa chính trị, sau nhiều ngày leo thang căng thẳng ở eo biển Hormuz.

Địa lý là chìa khóa: tấn công năng lực xuất khẩu, không chỉ quá cảnh

Điểm mấu chốt của đợt leo thang này nằm ở phạm vi địa lý. Các cuộc không kích không chỉ nhắm vào các mục tiêu trong eo biển Hormuz như Bandar Abbas, Minab, Qeshm và Sirik, mà còn mở rộng tới Jask, Konarak và Chabahar – những cảng nằm ngoài eo biển. Jask là nhà ga xuất khẩu dầu của Iran trên Vịnh Oman, được xây dựng để vận chuyển dầu mà không cần đi qua Hormuz. Chabahar là cảng biển duy nhất của Iran ngoài Vịnh Ba Tư, đóng vai trò quan trọng trong việc lách lệnh phong tỏa từ tháng 4.

Việc đánh trúng các điểm bypass này đồng nghĩa với việc tấn công vào năng lực xuất khẩu, chứ không chỉ đơn thuần là làm gián đoạn quá cảnh. Sự khác biệt này rất quan trọng: nếu chỉ tấn công eo biển, dầu có thể bị trì hoãn nhưng vẫn có thể được vận chuyển qua các tuyến đường khác. Còn nếu phá hủy cơ sở hạ tầng xuất khẩu, nguồn cung thực tế sẽ bị cắt giảm.

Tuy nhiên, một nghịch lý đang tồn tại: mục tiêu tuyên bố của chiến dịch là làm cho eo biển Hormuz an toàn để lưu thông, tức là cuối cùng sẽ có nhiều dầu được vận chuyển hơn, chứ không phải ít đi. Điều này khiến đà tăng giá hiện tại có phần mong manh, vì nó dựa trên kỳ vọng về sự gián đoạn nguồn cung, trong khi thực tế chưa có bất kỳ thiệt hại nào được xác nhận.

Các mốc kỹ thuật và tâm lý thị trường

Về mặt kỹ thuật, mức kháng cự ngay trên 89 USD là ngưỡng cản đầu tiên mà giá cần vượt qua để tiếp tục đà tăng. Nếu vượt qua, mục tiêu tiếp theo là đỉnh cuối tháng 7 quanh 92 USD, tương đương với vùng 96 USD của Brent. Ở chiều ngược lại, ngưỡng hỗ trợ gần nhất là 87,5 USD – mức trần của tháng 8 trước khi bị phá vỡ. Nếu giá thoái lui sâu hơn, vùng 85 USD và đường EMA 50 ngày quanh 82 USD sẽ là những mốc hỗ trợ quan trọng.

Chỉ báo Stochastic RSI trên khung 5 phút đang ở vùng quá mua (gần 95) và đã bắt đầu đảo chiều, cho thấy khả năng điều chỉnh trong ngắn hạn. Trên khung ngày, chỉ báo này vẫn ở mức 73, còn dư địa tăng. Tuy nhiên, nếu giá đóng cửa ngày dưới 87 USD, xu hướng tăng sẽ bị vô hiệu hóa.

Tác động vĩ mô: lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá dầu tăng vọt có thể gây áp lực lên lạm phát toàn cầu, đặc biệt khi các nền kinh tế lớn vẫn đang vật lộn với kiểm soát giá cả. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương, như Fed, thận trọng hơn trong việc nới lỏng chính sách tiền tệ. Đồng USD mạnh lên trong phiên giao dịch châu Á, với DXY tăng 0,29%, phản ánh tâm lý trú ẩn an toàn.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, CAD và NOK có thể được hưởng lợi từ giá dầu cao hơn, nhưng mức độ phụ thuộc vào khả năng duy trì đà tăng của dầu. AUD, mặc dù không phải là nước xuất khẩu dầu lớn, nhưng vẫn có thể bị ảnh hưởng gián tiếp qua kênh thương mại và rủi ro toàn cầu.

Theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch cần theo dõi sát dữ liệu tồn kho dầu thô của API (dự kiến công bố lúc 03:30 sáng nay theo giờ Việt Nam) và EIA vào ngày mai. Nếu số liệu cho thấy tồn kho giảm mạnh, có thể củng cố đà tăng giá. Ngoài ra, các phát ngôn từ Tehran và Washington về các bước tiếp theo sẽ là yếu tố quyết định hướng đi của giá dầu trong những phiên tới.