Dầu Brent giữ trên 100 USD nhờ chuyển tàu vịnh Oman, nhưng thị trường có thể đang định giá sai giải pháp tạm bợ

Điều gì đang thực sự xảy ra với dòng chảy dầu Saudi Arabia

Sự cố đường ống Đông-Tây của Saudi Arabia — tuyến vận chuyển dầu từ mỏ phía đông ra Biển Đỏ — đã buộc Riyadh phải hủy một loạt lô hàng sang châu Âu trong tuần này. Đây là tuyến huyết mạch đã gánh 4-5 triệu thùng/ngày trong suốt sáu tháng qua, và việc mất nó đồng nghĩa với việc tồn kho tại cảng Yanbu chỉ còn đủ dùng trong thời gian ngắn.

Phản ứng của thị trường khá rõ ràng: Brent và WTI cùng hướng tới một tuần giảm sau ba tuần tăng liên tiếp. Cụ thể, Brent giao dịch quanh 103,65 USD/thùng, WTI quanh 101,04 USD/thùng. Mức giảm này phản ánh việc lo ngại về khả năng xuất khẩu của Saudi đã dịu bớt, sau khi có thông tin Aramco chuyển hướng sang vịnh Ba Tư và sử dụng phương thức chuyển tàu (ship-to-ship) ngoài khơi Oman, tức nằm ngoài eo biển Hormuz.

Điểm mấu chốt: thị trường đang định giá sự dịu bớt này như thể vấn đề đã được giải quyết. Nhưng nó chưa được giải quyết.

Giải pháp chuyển tàu: tại sao chỉ là tạm bợ và chi phí thực tế

Chuyển tàu ngoài khơi Oman giải quyết được một vấn đề logistics, không giải quyết được vấn đề nguồn cung. Dầu vẫn phải được đưa từ mỏ đến điểm trung chuyển, và khi đường ống Đông-Tây không hoạt động, phần lớn dầu phải đi vòng qua vịnh Ba Tư — nơi mọi chuyến hàng đều phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Điều này có nghĩa là rủi ro địa chính trị không biến mất; nó chỉ chuyển từ một điểm nghẽn này sang một điểm nghẽn khác. Nếu căng thẳng ở Hormuz leo thang, phương án chuyển tàu tại Oman cũng không còn nhiều ý nghĩa.

Về mặt chi phí, chuyển tàu làm tăng chi phí vận hành, tăng thời gian vận chuyển và tạo ra tình trạng tồn kho bị phân tán. Những yếu tố này không hiển thị ngay trên giá dầu giao ngay, nhưng chúng sẽ dần phản ánh vào cấu trúc kỳ hạn (backwardation hoặc contango) và vào chi phí vận tải. Thị trường thường bỏ qua các chi phí vô hình này cho đến khi chúng trở nên quá lớn để bỏ qua.

Thiếu hụt 2-2,5 triệu thùng/ngày vẫn còn nguyên

Ngay cả khi Aramco khôi phục một nửa dòng chảy qua đường ống Đông-Tây — tức khoảng 2-2,5 triệu thùng/ngày — thì mức thiếu hụt toàn cầu so với trước sự cố vẫn không biến mất. Con số 4-5 triệu thùng/ngày trước đây bị mất đi một nửa, và phần còn lại phải được bù đắp bằng các tuyến vận chuyển thay thế vốn đã chật chội.

Đây là lý do tại sao cả Brent và WTI vẫn neo trên 100 USD/thùng. Giá dầu trên 100 USD không chỉ phản ánh rủi ro địa chính trị; nó còn phản ánh sự mất cân bằng cung cầu thực tế. Và chính mức giá này đang gây áp lực lên giá nhiên liệu cuối cùng — điều đang khiến người tiêu dùng bực bội và các chính phủ lo lắng.

Tác động vòng hai lên lạm phát và các đồng tiền hàng hóa

Giá dầu trên 100 USD/thùng có tác động vòng hai rõ rệt. Chi phí năng lượng cao hơn sẽ thấm vào chi phí vận tải, chi phí sản xuất và giá hàng tiêu dùng. Điều này làm phức tạp thêm nỗ lực kiểm soát lạm phát của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, vốn đang trong giai đoạn nhạy cảm với dữ liệu.

Về phía các đồng tiền hàng hóa, CAD, AUD và NOK đều chịu ảnh hưởng gián tiếp. CAD hưởng lợi tương đối khi dầu thô Mỹ duy trì trên 100 USD, vì Canada là nước xuất khẩu dầu ròng lớn. AUD ít nhạy cảm hơn với dầu nhưng chịu tác động từ tâm lý rủi ro toàn cầu và giá quặng sắt — những yếu tố thường đi cùng nhau trong các đợt biến động hàng hóa. NOK hưởng lợi trực tiếp từ giá dầu cao, nhưng mức độ truyền dẫn phụ thuộc vào việc giá khí đốt châu Âu có đi cùng hay không.

Chỉ số DXY hiện ở 100,289 (+0,05%), trong khi vàng ở 4.387,48 USD/oz (+1,07%) — mức cao phản ánh dòng tiền trú ẩn vẫn đang tìm đến tài sản an toàn. Sự kết hợp giữa dầu trên 100 USD và vàng tăng cho thấy thị trường đang định giá cả rủi ro lạm phát lẫn rủi ro địa chính trị, dù chưa ở mức hoảng loạn.

Điều cần theo dõi

Câu hỏi trọng tâm không phải là liệu Aramco có khôi phục được một phần dòng chảy qua đường ống Đông-Tây hay không, mà là liệu dòng chảy vật chất có thể bình thường hóa hoàn toàn và mất bao lâu. Nếu lưu lượng qua Hormuz được cải thiện bền vững, một phần rủi ro địa chính trị có thể được định giá lại — nhưng nếu chỉ là giải pháp chuyển tàu tạm thời, thị trường có thể đang định giá sai mức độ bền vững của nó.

Các dữ liệu cần theo dõi trong tuần tới bao gồm sản lượng công nghiệp Mỹ (dự báo 0,3% so với kỳ trước 0,2%), các phát biểu của Fed (Bowman hôm nay, Goolsbee ngày 21/9), chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago và thay đổi việc làm ADP hàng tuần. Những dữ liệu này sẽ cho thấy liệu nền kinh tế Mỹ có đủ sức chịu đựng mức giá dầu hiện tại hay không — và liệu Fed có phải điều chỉnh kỳ vọng lãi suất vì lạm phát năng lượng.