Standard Chartered mở rộng tư vấn yuan khi kho bạc đa quốc gia dịch chuyển khỏi USD vì địa chính trị

Kho bạc đa quốc gia không còn mặc định gắn với USD

Động thái Standard Chartered bổ nhiệm một lãnh đạo chuyên trách thương mại hóa yuan (RMB commercialisation) diễn ra đúng lúc thị trường đang định giá lại rủi ro địa chính trị. Theo Jerry Zhang, giám đốc toàn cầu mảng thương mại hóa RMB của ngân hàng, nhu cầu sử dụng yuan trong thanh toán thương mại truyền thống, tài trợ vốn, quản trị rủi ro và phân bổ tài sản đang tăng một cách "tự nhiên và mạnh mẽ". Điểm đáng chú ý: động lực này không đến từ chênh lệch lợi suất, mà từ yêu cầu giảm phụ thuộc vào một đồng tiền có thể bị ảnh hưởng bởi các quyết định chính trị.

Đây là thay đổi về bản chất, không chỉ về mức độ. Trước đây, doanh nghiệp dùng yuan khi tiết kiệm được chi phí giao dịch hoặc khi lãi suất có lợi. Nay, quyết định dịch chuyển kho bạc mang tính phòng vệ: nếu một tập đoàn có doanh thu và chi phí mua hàng gắn với Trung Quốc, việc để toàn bộ cấu trúc nợ bằng USD tạo ra lệch pha tiền tệ không cần thiết.

Con số đằng sau sự dịch chuyển

Báo cáo "Renminbi in Motion for Corporates" của Standard Chartered cho thấy một khoảng trống đáng kể: 23% doanh thu và 25% chi phí mua hàng của các tập đoàn khảo sát đã gắn với yuan, nhưng chỉ 14% nợ của họ được định giá bằng đồng tiền này. Khoảng cách 9–11 điểm phần trăm giữa dòng tiền vào/ra và cấu trúc nợ chính là rủi ro tỷ giá mà doanh nghiệp đang tự tạo ra cho mình.

Cơ sở hạ tầng cho việc thu hẹp khoảng cách này đã sẵn sàng hơn nhiều. Đến cuối 2025, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) có thỏa thuận hoán đổi tiền tệ song phương với hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng giá trị vượt 4.300 tỷ yuan (khoảng 641 tỷ USD). Thanh khoản ngoại hối không còn là nút thắt.

Ở phía nguồn vốn, Cơ sở Kinh doanh RMB do Cơ quan Tiền tệ Hong Kong (HKMA) quản lý đã được mở rộng theo từng giai đoạn trong năm nay, từ 100 tỷ lên 500 tỷ yuan. Việc này cho phép ngân hàng dễ dàng hơn trong việc cấp vốn lưu động bằng yuan cho khách hàng doanh nghiệp, từ đó cân đối lại cấu trúc nợ.

Thị trường trái phiếu cũng phản ánh xu hướng. Trái phiếu dim sum (trái phiếu yuan offshore) tăng hơn 60% so với cùng kỳ trong nửa đầu 2026, còn trái phiếu panda (trái phiếu yuan do tổ chức nước ngoài phát hành tại Trung Quốc đại lục) tăng 69%. Đây là những con số tăng trưởng mạnh, cho thấy nguồn cung công cụ đầu tư bằng yuan đang bắt kịp nhu cầu.

Ý nghĩa với chính sách tiền tệ và dòng vốn

PBOC đang đi theo chiến lược hai tầng: mở rộng hạ tầng kỹ thuật trong khi vẫn kiểm soát chặt tài khoản vốn. Tháng 6, Thống đốc Phan Công Thắng công bố chương trình thí điểm giao dịch ngoại hối yuan offshore tại Khu thương mại tự do Thượng Hải. Đầu tháng 7, trong chuyến thăm Hong Kong, ông công bố 11 biện pháp chính sách nhằm củng cố vai trò trung tâm yuan offshore của thành phố này.

Việc Standard Chartered trở thành một trong những ngân hàng nước ngoài đầu tiên được kết nạp làm thành viên trực tiếp của nền tảng Cross-border e-CNY Transfer Services (CBETS) — sáng kiến do PBOC hậu thuẫn, dùng blockchain để tăng tốc và bảo mật thanh toán yuan kỹ thuật số xuyên biên giới — cho thấy hạ tầng thanh toán đang được nâng cấp song song với hạ tầng tài trợ vốn.

Điểm mấu chốt với nhà giao dịch: đây không phải câu chuyện yuan tăng giá hay giảm giá trong ngắn hạn. Đây là câu chuyện thay đổi cấu trúc dòng vốn, nơi nhu cầu yuan đến từ quyết định phân bổ tài sản của doanh nghiệp, không phải từ đầu cơ. Loại dòng tiền này chậm hơn nhưng bền vững hơn.

Bối cảnh thị trường và tác động lên các đồng tiền chính

Tại thời điểm 13:57 ngày 18/09/2026 giờ Việt Nam, chỉ số DXY neo quanh 100,256 (+0,02%) — mức thấp tương đối so với lịch sử gần đây. Vàng giao dịch ở 4.391,88 USD/oz (+1,17%), mức cao phản ánh dòng tiền tìm nơi trú ẩn ngoài hệ thống USD. EUR/USD ở 1,14833 (+0,07%), trong khi USD/JPY leo lên 156,815 (+0,55%) — đồng yen tiếp tục chịu áp lực từ chênh lệch lãi suất.

Sự kết hợp giữa vàng tăng mạnh và DXY đi ngang cho thấy nhà đầu tư đang không bán USD một cách ồ ạt, nhưng cũng không mua thêm. Đây là trạng thái "chờ đợi" điển hình khi thị trường đang định giá lại rủi ro địa chính trị mà chưa có chất xúc tác rõ ràng.

Với EUR, chỉ số giá sản xuất (PPI) công bố lúc 13:00 dự báo tăng 4,1% so với cùng kỳ, cao hơn mức 3% kỳ trước. Nếu số thực tế vượt dự báo, áp lực lên ECB trong việc duy trì lập trường thắt chặt sẽ tăng, có thể hỗ trợ euro. Bài phát biểu của Chủ tịch Lagarde lúc 17:30 sẽ là sự kiện quan trọng để thị trường đánh giá hướng đi tiếp theo.

Với USD, sản lượng công nghiệp công bố lúc 20:15 dự báo tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức 0,2% kỳ trước. Bài phát biểu của Bowman (Fed) lúc 20:30 có thể cung cấp thêm tín hiệu về lộ trình lãi suất.

Điều cần theo dõi

Ba yếu tố đáng chú ý trong những tuần tới. Thứ nhất, dữ liệu PPI của eurozone và phát biểu của Lagarde hôm nay sẽ định hình kỳ vọng về chính sách ECB, từ đó ảnh hưởng đến cặp EUR/USD. Thứ hai, lãi suất cho vay cơ bản (LPR) kỳ hạn 1 năm của Trung Quốc công bố ngày 21/09, dự báo giữ nguyên ở 3,0%. Nếu PBOC giữ nguyên như dự báo, thị trường sẽ tập trung vào các biện pháp phi lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Thứ ba, diễn biến của chỉ số DXY quanh mốc 100 — nếu phá vỡ rõ ràng xuống dưới ngưỡng này, áp lực chuyển dịch kho bạc khỏi USD có thể tăng tốc.

Về dài hạn, câu hỏi lớn hơn là liệu xu hướng dịch chuyển kho bạc của các tập đoàn đa quốc gia có tiếp tục ngay cả khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt. Nếu có, đây sẽ là thay đổi cấu trúc trong hệ thống tiền tệ quốc tế, không chỉ là phản ứng tạm thời.