Colombia mở lại khai thác dầu khí: Cú hích 4 tỷ USD và bài toán an ninh, thể chế

Colombia đảo chiều chính sách năng lượng

Sau bốn năm dưới chính quyền cánh tả áp dụng các biện pháp hạn chế khai thác dầu khí, Colombia đang bước vào giai đoạn mở cửa trở lại dưới thời chính quyền cánh hữu mới. Việc dỡ bỏ lệnh cấm thăm dò và cấm fracking (bẻ gãy thủy lực) được kỳ vọng sẽ thu hút khoảng 4 tỷ USD đầu tư vào lĩnh vực dầu khí trong bốn năm tới. Đây là một sự thay đổi lớn, không chỉ với riêng Colombia mà còn có ý nghĩa đối với thị trường năng lượng khu vực và toàn cầu, trong bối cảnh nguồn cung vẫn đang thắt chặt.

Tuy nhiên, việc chuyển từ chính sách "xanh" sang ưu tiên khai thác nhiên liệu hóa thạch không đơn giản như một công tắc bật/tắt. Các nhà đầu tư tiềm năng sẽ theo dõi sát sao cách chính phủ mới xử lý các rào cản pháp lý, cải thiện an ninh và đảm bảo sự ổn định chính trị lâu dài.

Cơ hội 4 tỷ USD và những rào cản thể chế

Theo ước tính, các công ty dầu khí có thể đổ tới 4 tỷ USD vào Colombia trong giai đoạn 2026-2030. Số vốn này sẽ giúp quốc gia Nam Mỹ tận dụng trữ lượng dầu khí đáng kể, trong bối cảnh nước này vẫn phụ thuộc tới 75% vào nhiên liệu hóa thạch cho nhu cầu năng lượng (số liệu năm 2024). Tuy nhiên, để hiện thực hóa cơ hội này, chính phủ của Tổng thống Abelardo de la Espriella phải nhanh chóng gỡ bỏ các nút thắt về quy trình tham vấn, thủ tục hành chính và chậm trễ trong cấp phép môi trường – những vấn đề mà bà Luz Stella Murgas, Chủ tịch hiệp hội khí đốt tự nhiên Naturgas, đã chỉ ra.

Quốc hội Colombia hiện đang chia rẽ sâu sắc, gây khó khăn cho việc sửa đổi luật liên quan đến fracking, thuế tài nguyên, và quy trình cấp phép. Chính phủ có thể sử dụng sắc lệnh để đơn giản hóa thủ tục, nhưng điều này tiềm ẩn rủi ro bị khiếu kiện pháp lý. Nhà phân tích rủi ro chính trị Sergio Guzmán nhấn mạnh rằng các nhà đầu tư sẽ cần "sự chắc chắn về tài khóa dài hạn" trước khi rót vốn – một yếu tố không thể đạt được nếu thiếu sự đồng thuận chính trị.

An ninh và xung đột cộng đồng: rủi ro lớn nhất

Bên cạnh các vấn đề thể chế, an ninh là mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư. Trong năm 2025, cơ sở hạ tầng dầu khí của Colombia đã hứng chịu 580 vụ tấn công và phong tỏa từ các nhóm vũ trang địa phương. Chính phủ mới có thể áp dụng các biện pháp mạnh để trấn áp, nhưng điều này có thể dẫn đến làn sóng tấn công mới nhằm vào các công trình trọng yếu.

Ngoài ra, việc mở lại các dự án fracking có thể làm gia tăng căng thẳng với các cộng đồng địa phương vốn phản đối khai thác tài nguyên. Luật sư và nhà hoạt động khí hậu Mariana Terán Ramirez lo ngại rằng tiếng nói của cộng đồng có thể bị gạt ra ngoài lề trong quá trình ra quyết định. Đây là một rủi ro xã hội mà các nhà đầu tư quốc tế, vốn ngày càng chú trọng tiêu chuẩn ESG, sẽ cân nhắc kỹ lưỡng.

Tác động vòng hai lên thị trường năng lượng và tiền tệ

Việc Colombia quay lại khai thác dầu khí có thể góp phần gia tăng nguồn cung dầu thô toàn cầu trong trung hạn, đặc biệt nếu các khoản đầu tư được giải ngân đúng kế hoạch. Tuy nhiên, tác động trước mắt là không đáng kể, do thời gian từ lúc cấp phép đến khi khai thác thương mại thường kéo dài nhiều năm. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ chú ý nhiều hơn đến dữ liệu tồn kho dầu thô của Mỹ (API vào ngày 10/9) và các tín hiệu từ OPEC+, thay vì những thay đổi chính sách tại Colombia.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, tin tức từ Colombia có thể tạo ra tâm lý tích cực nhẹ, nhưng không đủ mạnh để thay đổi xu hướng chính. Đáng chú ý, chỉ số DXY hiện ở mức 99.159, và vàng đang giao dịch quanh 4430 USD/oz – những biến động này phản ánh kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Fed nhiều hơn là các yếu tố cung cầu dầu mỏ.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong những tuần tới, giới giao dịch nên theo dõi các động thái cụ thể của chính phủ Colombia trong việc ban hành sắc lệnh mới về cấp phép, cũng như phản ứng của các công ty dầu khí quốc tế. Bên cạnh đó, các báo cáo tồn kho dầu thô của Mỹ và số liệu PPI công bố ngày 10/9 sẽ là những yếu tố quan trọng định hình hướng đi ngắn hạn của giá dầu và các đồng tiền nhạy cảm với hàng hóa.