Dòng dầu vòng qua Hormuz: Bản đồ thương mại đang vẽ lại và giá chưa dừng

Hormuz thu hẹp, dòng dầu đổi hướng

Căng thẳng tại Trung Đông đang tạo ra một cuộc tái cấu trúc thương mại dầu mỏ chưa từng có. Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển gần 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trước khi xung đột bùng phát, giờ chỉ còn khoảng 6-8 triệu thùng lưu thông. Sự sụt giảm này không chỉ là hệ quả của các cuộc tấn công trực tiếp, mà còn phản ánh một thực tế mới: các quốc gia xuất khẩu đang chủ động tìm đường vòng, và các nhà nhập khẩu đang ráo riết tìm nguồn cung thay thế.

Saudi Arabia đã đảo ngược dòng chảy trên đường ống Đông-Tây để đưa dầu ra cảng Yanbu trên Biển Đỏ, tránh đi qua Hormuz. UAE cũng chuyển hướng sang cảng Fujairah nằm ngoài eo biển. Tuy nhiên, cả hai nước đều gặp phải giới hạn về công suất: cảng Yanbu không thể xử lý lượng dầu lớn như các cảng ở Vịnh Ba Tư, và ADNOC của UAE phải đến năm sau mới có thể tăng gấp đôi công suất đường ống tới Fujairah. Qatar, nhà sản xuất LNG lớn nhất khu vực, vẫn đang vật lộn với tình trạng bất khả kháng sau khi trung tâm Ras Laffan bị hư hại.

Những nút thắt này cho thấy một sự thật phũ phàng: các tuyến đường thay thế không thể thay thế Hormuz trong ngắn hạn. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng mới cần thời gian, và chi phí vận chuyển tăng cao là điều tất yếu. Điều này sẽ tiếp tục đẩy giá dầu lên, bất chấp những nỗ lực ngoại giao hay tuyên bố hòa giải từ phía Mỹ.

Chi phí nhập khẩu tăng vọt, lạm phát lo ngại

Tác động lan tỏa đã rõ ràng. Theo CREA, tổng hóa đơn nhập khẩu năng lượng toàn cầu đã tăng thêm 330 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 8 so với dự kiến. Đây là một cú sốc lớn đối với các nền kinh tế nhập khẩu dầu, đặc biệt là các nước đang phát triển ở châu Á. Giá dầu và khí đốt tăng cao sẽ thổi vào lạm phát, buộc các ngân hàng trung ương phải tính toán lại lộ trình chính sách tiền tệ.

Đối với các đồng tiền hàng hóa, bức tranh có hai mặt. CAD và NOK, vốn gắn chặt với xuất khẩu dầu, có thể được hỗ trợ nhờ giá dầu cao. Tuy nhiên, nếu lạm phát toàn cầu tăng mạnh, Fed có thể phải giữ lãi suất cao lâu hơn, khiến USD mạnh lên và gây áp lực lên các đồng tiền này. AUD, với vị thế là đồng tiền hàng hóa nhưng phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu khoáng sản hơn là dầu, có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực từ tăng trưởng toàn cầu chậm lại do chi phí năng lượng cao.

Giá vàng và USD: Kênh trú ẩn an toàn

Trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, vàng vẫn là nơi trú ẩn truyền thống. Giá vàng hiện ở mức 4430 USD/ounce, giảm nhẹ 0.96% trong phiên gần nhất, nhưng xu hướng tăng vẫn còn nguyên khi các nhà đầu tư tìm kiếm sự an toàn. Chỉ số DXY ở mức 99.159, tăng nhẹ, cho thấy đồng USD vẫn được hỗ trợ bởi vai trò trú ẩn an toàn, bất chấp lo ngại về thâm hụt ngân sách Mỹ.

Sự kết hợp giữa giá dầu cao và USD mạnh tạo ra một thách thức cho các nước nhập khẩu dầu: họ phải trả nhiều hơn cho năng lượng bằng đồng nội tệ yếu hơn. Điều này có thể dẫn đến lạm phát nhập khẩu, buộc các ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế mới nổi phải thắt chặt chính sách tiền tệ nhanh hơn, gây áp lực lên tăng trưởng.

Theo dõi sát dữ liệu tồn kho và PPI

Tuần tới, thị trường sẽ chú ý đến báo cáo tồn kho dầu thô API vào ngày 10/9 và chỉ số PPI của Mỹ cùng ngày. Dự báo PPI tháng 8 tăng 0.3% so với tháng trước, sau khi đứng yên ở mức 0% trong tháng 7. Nếu PPI vượt dự báo, điều đó sẽ củng cố lo ngại lạm phát, có thể khiến Fed duy trì quan điểm hawkish và hỗ trợ USD. Ngược lại, nếu PPI thấp hơn, kỳ vọng Fed hạ lãi suất sẽ tăng lên, gây áp lực lên USD và có lợi cho vàng.

Ngoài ra, diễn biến tại Hormuz và các tuyến đường thay thế sẽ là yếu tố quyết định. Nếu căng thẳng leo thang, giá dầu có thể vượt qua các mốc kháng cự quan trọng. Nhà giao dịch cần theo dõi sát sao các thông tin về năng lực xuất khẩu của Saudi Arabia và UAE, cũng như phản ứng của Trung Quốc và Ấn Độ - hai nhà nhập khẩu lớn nhất - trước chi phí năng lượng tăng vọt.