Động đất và thuế quan: Colombia đối mặt bài toán kép giữa tái thiết 6,4 tỷ USD và áp lực từ Mỹ

Động đất chồng chất thuế quan: Colombia đối mặt bài toán kép

Colombia đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ khi trận động đất 7,4 độ richter ngày 10/8 khiến ít nhất 294 người thiệt mạng, hàng chục nghìn tòa nhà hư hại, trong khi nền kinh tế vốn đã chịu áp lực từ chính sách thuế quan mới của Mỹ. Tân Tổng thống Abelardo de la Espriella, nhậm chức đầu tháng 8, đã trực tiếp kêu gọi Tổng thống Donald Trump tạm hoãn thuế quan để hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh tái thiết ước tính cần 6,4 tỷ USD. Tuy nhiên, phản ứng từ Washington vẫn còn bỏ ngỏ, và thị trường đang dõi theo từng diễn biến.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Sự kiện này tác động đến thị trường qua ba kênh chính. Thứ nhất, kênh thương mại: Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Colombia, chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu. Việc thuế quan tăng từ 10% lên 12,5% từ cuối tháng 7, dù loại trừ cà phê và dầu thô, vẫn ảnh hưởng đến các mặt hàng chế biến, dệt may và nông sản khác, làm giảm dòng ngoại tệ và thâm hụt ngân sách. Thứ hai, kênh tài khóa: Chi phí tái thiết 6,4 tỷ USD tương đương khoảng 1,8% GDP, buộc chính phủ phải tăng vay nợ hoặc cắt giảm chi tiêu, gây áp lực lên lãi suất trái phiếu chính phủ và tỷ giá hối đoái. Thứ ba, kênh tâm lý: Rủi ro địa chính trị gia tăng khiến dòng vốn ngoại rút khỏi tài sản rủi ro, đẩy đồng peso Colombia (COP) xuống và làm tăng chi phí bảo hiểm rủi ro (CDS).

COP và tài sản liên quan: mức độ định giá

Đồng COP đã mất khoảng 8% giá trị so với USD từ đầu năm, phản ánh một phần rủi ro từ thuế quan và bất ổn chính trị. Tuy nhiên, mức độ định giá cho thảm họa động đất vẫn chưa đầy đủ, vì quy mô thiệt hại và nhu cầu tài chính mới được công bố. Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY giảm 0,31% xuống 99,636, và vàng tăng 0,59% lên 4.375,58 USD/ounce, cho thấy dòng tiền đang tìm đến nơi trú ẩn an toàn. Điều này có thể hỗ trợ vàng trong ngắn hạn, nhưng tác động lên COP sẽ rõ rệt hơn nếu Mỹ không nhượng bộ. Đối với các cặp tiền chính, EUR/USD tăng 0,33% lên 1,1567, nhưng không có mối liên hệ trực tiếp với Colombia ngoài tâm lý risk-on/off.

Phản ứng của chính phủ và triển vọng đàm phán

Tổng thống de la Espriella, người theo đường lối thân Mỹ, đã tham gia liên minh "Shield of the Americas" do Trump dẫn đầu và có kế hoạch liên minh quân sự với Mỹ và Israel. Điều này có thể là con bài mặc cả trong đàm phán thuế quan, nhưng Trump nổi tiếng là người cứng rắn, và việc tạm hoãn thuế cho Colombia có thể tạo tiền lệ cho các nước khác. Bộ trưởng Tài chính Miguel Gomez cho biết chính phủ chưa xem xét tăng thuế để bù đắp chi phí tái thiết, đồng nghĩa với việc phải vay nợ thêm, làm tăng gánh nặng nợ công vốn đã ở mức cao. Nếu đàm phán thất bại, Colombia có thể phải tìm đến IMF hoặc các thị trường vốn quốc tế với chi phí cao hơn.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên theo dõi phản ứng chính thức từ Washington trong những ngày tới, đặc biệt là tuyên bố từ Nhà Trắng về việc có chấp nhận yêu cầu tạm hoãn thuế hay không. Ngoài ra, các số liệu kinh tế Trung Quốc công bố ngày 17/8 (giá nhà, sản lượng công nghiệp, doanh số bán lẻ) có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường toàn cầu, gián tiếp tác động đến dòng vốn vào các thị trường mới nổi như Colombia. Cuối cùng, diễn biến của giá dầu thô - mặt hàng xuất khẩu chính của Colombia - cũng là yếu tố quan trọng quyết định thu nhập ngoại tệ và khả năng phục hồi của COP.