Chiến tranh vùng Vịnh đẩy giá dầu và lạm phát: NHTW có phải đảo ngược chính sách?

Dầu mỏ và lạm phát: Mối lo lan tỏa từ vùng Vịnh

Cuộc chiến tại vùng Vịnh đã đẩy giá dầu thô tăng 26% kể từ tháng 2, kéo theo lạm phát tiêu dùng tại nhiều nền kinh tế lớn vượt mục tiêu. Theo phân tích của UBS, tác động này không chỉ dừng ở giá năng lượng trực tiếp mà còn lan tỏa sâu vào chi phí vận tải và sản xuất, tạo ra áp lực lạm phát thứ cấp khó kiểm soát.

Tại Mỹ, năng lượng chiếm khoảng 7% rổ hàng hóa tiêu dùng, trong khi ở EU con số này là gần 11%. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào trọng số trực tiếp, chúng ta sẽ bỏ qua ảnh hưởng gián tiếp: năng lượng nằm trong giá vé máy bay, chi phí giao hàng, và mọi khâu trung gian của chuỗi cung ứng. Một hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc bán ở châu Âu thực chất đã "nhập khẩu" cả lượng dầu dùng trong sản xuất và vận chuyển, vượt xa mức tiêu thụ nội địa trực tiếp.

Giá dầu thô không phản ánh hết bức tranh

Điểm đáng chú ý trong phân tích của UBS là việc chỉ theo dõi giá dầu thô sẽ bỏ lỡ diễn biến của giá dầu tinh chế. Do các nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh bị hư hại, giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng gần 50% kể từ tháng 2, trong khi giá dầu thô chỉ tăng 26%. Điều này tạo ra sự chênh lệch lớn giữa chi phí năng lượng đầu vào và giá thành sản phẩm cuối cùng.

Đáng chú ý, giá năng lượng cho phương tiện tại Trung Quốc chỉ tăng 5%, cho thấy chi phí dầu mỏ nhúng trong hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ thấp hơn so với hàng sản xuất nội địa. Điều này hàm ý rằng lạm phát do chiến tranh có thể không đồng đều giữa các khu vực, tạo ra thách thức cho các ngân hàng trung ương (NHTW) trong việc đánh giá áp lực giá tổng thể.

Bài toán khó cho NHTW: Tách yếu tố chiến tranh khỏi lạm phát

UBS nhấn mạnh rằng việc tách riêng ảnh hưởng của chiến tranh khỏi lạm phát tổng thể là vô cùng phức tạp. Ngay cả khi loại trừ trực tiếp giá năng lượng và thực phẩm khỏi lạm phát lõi, tác động gián tiếp vẫn hiện hữu trong chi phí vận chuyển, logistics và sản xuất. Điều này khiến các NHTW khó có thể xác định chính xác mức độ "tạm thời" của cú sốc giá.

Với việc lạm phát tại các nền kinh tế lớn đang vượt mục tiêu chủ yếu do hậu quả giá dầu, các NHTW đang đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu tiếp tục nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng, họ có nguy cơ để lạm phát neo cao. Ngược lại, nếu thắt chặt để kiềm chế giá, họ có thể kìm hãm đà phục hồi kinh tế vốn đã mong manh. Điều này đặc biệt nhạy cảm với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, vốn nhạy cảm với biến động giá dầu và chính sách tiền tệ.

Hàm ý cho thị trường và các đồng tiền hàng hóa

Đối với nhà giao dịch, diễn biến giá dầu và lạm phát sẽ là yếu tố then chốt định hình kỳ vọng chính sách tiền tệ. Dữ liệu lạm phát Canada công bố ngày 17/8 sẽ là thước đo quan trọng, với dự báo CPI YoY tăng lên 2.9% từ mức 2.8% trước đó. Nếu con số thực tế vượt dự báo, khả năng Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) phải tạm dừng chu kỳ nới lỏng sẽ tăng lên, hỗ trợ đồng CAD.

Tương tự, đồng AUD và NOK cũng sẽ chịu áp lực từ biến động giá dầu và lập trường của NHTW tương ứng. Trong bối cảnh DXY đang suy yếu (99.64, giảm 0.31%), vàng đã tăng lên 4,375 USD/ounce (+0.59%), phản ánh tâm lý tìm nơi trú ẩn an toàn và lo ngại lạm phát kéo dài.

Theo dõi tiếp điều gì?

Nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến giá dầu thô và dầu tinh chế, đặc biệt là giá diesel, cũng như các bình luận từ quan chức NHTW về cách họ đánh giá tác động của chiến tranh đến lạm phát. Dữ liệu lạm phát Canada vào thứ Hai sẽ là tín hiệu quan trọng đầu tiên, cùng với chỉ số Empire State và NAHB của Mỹ để đánh giá sức khỏe kinh tế. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy lạm phát dai dẳng hơn dự kiến có thể buộc các NHTW phải điều chỉnh lại lộ trình, tạo ra biến động lớn trên thị trường ngoại hối và hàng hóa.