Thuế trả đũa 20 tỷ USD của Canada: Chiến tranh thương mại Bắc Mỹ leo thang, thị trường đã định giá gì?

Canada đáp trả mạnh mẽ, leo thang thương mại Bắc Mỹ

Ngày 25/8, Canada chính thức công bố gói thuế trả đũa lên hàng hóa Mỹ trị giá 20 tỷ USD, áp dụng từ ngày 8/9. Mức thuế dao động 15-50% trên 700 sản phẩm, bao gồm thép, nhôm, sữa, thiết bị điện tử, và cả hàng tiêu dùng như máy rửa bát, máy giặt. Đây là phản ứng trực tiếp trước mức thuế 50% mà Tổng thống Trump áp lên khoảng 20 tỷ USD hàng Canada (tương đương 5,5% kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ) sau khi đàm phán sụp đổ vào phút chót.

Điểm đáng chú ý là các mức thuế trả đũa của Canada được thiết kế tương xứng với mức thuế Mỹ áp: 50% cho thép và nhôm, 25% cho thiết bị gia dụng, sữa và các sản phẩm phái sinh, 15% cho một số thiết bị điện. Các mặt hàng này chiếm khoảng 7,3% tổng kim ngạch nhập khẩu của Canada từ Mỹ tính theo số liệu 2024. Kèm theo đó, Ottawa công bố gói hỗ trợ 7,5 tỷ CAD (5,4 tỷ USD) cho doanh nghiệp và người lao động bị ảnh hưởng.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Căng thẳng thương mại Bắc Mỹ tác động đến thị trường qua ba kênh chính:

Kênh thứ nhất – chuỗi cung ứng và giá cả: Thuế quan làm tăng chi phí nhập khẩu, đặc biệt với các mặt hàng trung gian như thép, nhôm, linh kiện điện tử. Điều này có thể đẩy giá sản xuất và tiêu dùng tại Mỹ và Canada tăng, gây áp lực lên lạm phát. Các ngành sản xuất ô tô, máy móc, thiết bị gia dụng sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do phụ thuộc vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Kênh thứ hai – đồng tiền: USD/CAD là cặp tiền phản ứng trực tiếp. Khi căng thẳng leo thang, CAD thường chịu áp lực giảm do lo ngại tăng trưởng kinh tế Canada bị tổn hại. Tuy nhiên, mức độ đã được định giá cần xem xét kỹ. Chỉ số DXY hiện ở 98.91, không biến động mạnh, cho thấy thị trường có thể chưa phản ứng đầy đủ với rủi ro leo thang.

Kênh thứ ba – tài sản trú ẩn an toàn: Vàng và đồng USD có thể hưởng lợi nếu chiến tranh thương mại lan rộng. Vàng hiện ở 4637.34 USD/oz, giảm nhẹ 0.43%, nhưng nếu căng thẳng tiếp tục, dòng tiền trú ẩn có thể quay lại.

Mức độ đã được định giá và phản ứng thị trường

Hiện tại, thị trường dường như chưa phản ánh đầy đủ rủi ro từ cuộc chiến thương mại này. DXY và EUR/USD gần như đi ngang, cho thấy nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi các dữ liệu kinh tế quan trọng trong ngày, đặc biệt là chỉ số PCE lõi và đơn đặt hàng hàng hóa lâu bền của Mỹ. Nếu lạm phát lõi tăng cao hơn dự báo 0.2%, kết hợp với căng thẳng thương mại, khả năng Fed phải giữ lãi suất cao lâu hơn sẽ tăng, hỗ trợ USD và gây áp lực lên vàng.

Oxford Economics ước tính thuế quan mới của Mỹ nâng thuế suất hiệu lực lên hàng xuất khẩu Canada từ 5.1% lên 6.9%. Các ngành nhựa, máy móc điện, gỗ và giấy đóng góp nhiều nhất vào mức tăng này. Các tỉnh Quebec, New Brunswick và Ontario sẽ chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Rủi ro leo thang và tác động dây chuyền

Nguy cơ lớn nhất là leo thang qua lại không có điểm dừng. Ngay hôm 24/8, Trump đã đe dọa tăng thuế lên ô tô Canada lên 50% từ năm 2027 đối với phần giá trị không xuất xứ Mỹ. Ontario Premier Doug Ford đe dọa áp phụ phí xuất khẩu điện, còn Trump tiếp tục có những phát ngôn khiêu khích như đổi tên hồ Ontario thành "Lake America".

Nếu các biện pháp trả đũa mở rộng sang lĩnh vực năng lượng, tác động sẽ nghiêm trọng hơn nhiều. Canada là nhà cung cấp dầu thô lớn nhất cho Mỹ, và bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể đẩy giá dầu tăng, ảnh hưởng đến lạm phát toàn cầu. Điều này giải thích tại sao dữ liệu tồn kho dầu thô API công bố tối nay (dự báo 1.8 triệu thùng, kỳ trước -0.328 triệu) sẽ được theo dõi sát sao.

Điều người giao dịch cần theo dõi tiếp

• Diễn biến đàm phán Mỹ-Canada: Bất kỳ dấu hiệu nào về việc nối lại đối thoại hoặc áp thêm thuế mới sẽ tạo ra biến động lớn.
• Dữ liệu lạm phát Mỹ: Chỉ số PCE lõi công bố lúc 19:30 hôm nay (giờ Việt Nam) sẽ là thước đo quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng chính sách Fed.
• Phản ứng của chuỗi cung ứng: Giá thép, nhôm, và các hàng hóa công nghiệp khác sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng thực tế đến chi phí sản xuất.
• Tỷ giá USD/CAD: Nếu vượt qua các mốc kháng cự quan trọng, có thể báo hiệu thị trường đang định giá rủi ro leo thang.

Các mốc giá cần chú ý: USD/CAD quanh vùng 1.36-1.37 (mức kỹ thuật), vàng 4600 USD/oz là hỗ trợ tâm lý, DXY 99.00 là ngưỡng kháng cự gần.