Sáu tháng xung đột Trung Đông: Thị trường tài chính đã thích nghi, nhưng rủi ro vẫn chưa biến mất

Bức tranh năng lượng: Giá dầu tăng, nhưng áp lực vẫn còn ở phía trước

Kể từ khi Mỹ và Israel không kích Iran vào cuối tháng 2, nguồn cung năng lượng toàn cầu đã bị đảo lộn nghiêm trọng. Brent từng vượt 120 USD/thùng vào tháng 4 và hiện vẫn neo quanh 90 USD, cao hơn đáng kể so với mức 70 USD của năm ngoái. Điều đáng chú ý là giá dầu diesel tăng mạnh hơn do thiếu hụt sản phẩm chưng cất trung gian, kết hợp với sự cố nhà máy lọc dầu Nga do Ukraine tấn công và mất dòng xuất khẩu từ Vùng Vịnh.

Kênh truyền dẫn chính tới thị trường tài chính là lạm phát. Giá nhiên liệu tăng đẩy chi phí vận tải và sản xuất lên cao, gây áp lực lên lạm phát toàn cầu. Điều này giải thích vì sao Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khó có thể cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn, và đồng USD được hỗ trợ. Tuy nhiên, với mùa đông sắp tới ở Bắc bán cầu, nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đe dọa và cơ sở hạ tầng năng lượng Nga gặp rủi ro, giá dầu sưởi ấm có thể tăng vọt, đẩy lạm phát lên cao hơn nữa.

Chứng khoán: AI đã cứu thị trường, nhưng sự tự mãn có thể là rủi ro

Bất chấp chiến tranh, chỉ số MSCI toàn cầu (47 quốc gia) đã đạt mức cao kỷ lục 105 nghìn tỷ USD trong tháng này, tăng 9% kể từ khi xung đột bùng nổ. Nguyên nhân chính là dòng vốn khổng lồ đổ vào lĩnh vực AI, lên tới hàng nghìn tỷ USD. Các nhà phân tích cho rằng nhà đầu tư đang có cái nhìn khá thoải mái, kỳ vọng chiến tranh sẽ kết thúc trong năm nay.

Tuy nhiên, sự tách rời giữa chứng khoán và rủi ro địa chính trị là điều bất thường. Nếu xung đột kéo dài hoặc leo thang, tâm lý này có thể đảo ngược nhanh chóng. Cổ phiếu khu vực Vùng Vịnh đã hoạt động kém hơn, phản ánh rủi ro trực tiếp. Nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến chiến sự và các dữ liệu kinh tế, đặc biệt là lạm phát, để đánh giá liệu đà tăng này có bền vững.

Nơi trú ẩn an toàn: Không còn là điểm đến đáng tin cậy

Điều đáng chú ý là các tài sản trú ẩn truyền thống như trái phiếu chính phủ, vàng và USD đã không hoạt động như kỳ vọng. USD tăng 1,4% so với rổ tiền tệ chính kể từ khi chiến tranh bắt đầu, nhưng phần lớn là do yen Nhật suy yếu. Trái phiếu kho bạc Mỹ mất 3,5% trên cơ sở tổng lợi suất vì lạm phát cao làm giảm kỳ vọng cắt giảm lãi suất, cùng với lo ngại về chủ tịch Fed mới Kevin Warsh và kế hoạch mua lại nợ bất ngờ của Washington.

Vàng giảm gần 25% từ đầu chiến tranh đến tháng 7, nhưng đã phục hồi hơn 15% trong tháng này do lo ngại về sự mất giá của USD. Sự biến động của vàng cho thấy vai trò trú ẩn của nó đã bị suy giảm, ít nhất là trong ngắn hạn. Nhà đầu tư cần thận trọng khi sử dụng các tài sản này để phòng ngừa rủi ro địa chính trị, vì phản ứng của chúng có thể không theo quy luật thông thường.

Bài học cho nhà giao dịch: Theo dõi sát các kênh truyền dẫn

Sáu tháng qua cho thấy tác động của địa chính trị không đồng nhất. Dầu mỏ và nhiên liệu tinh chế là kênh truyền dẫn rõ ràng nhất tới lạm phát và chính sách tiền tệ. Chứng khoán có thể tạm thời bỏ qua rủi ro nhờ các yếu tố kỹ thuật như AI, nhưng điều này không kéo dài. Các tài sản trú ẩn truyền thống đã mất đi độ tin cậy, buộc nhà giao dịch phải đa dạng hóa hơn.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tập trung vào dữ liệu lạm phát khu vực đồng euro (dự báo 2,9% so với cùng kỳ) và PMI sản xuất Trung Quốc (dự báo 49,7) vào cuối tuần này. Những con số này sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất và biến động tỷ giá. Ngoài ra, nhà giao dịch cần theo dõi diễn biến ở eo biển Hormuz và các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng Nga, vì bất kỳ sự leo thang nào cũng có thể đẩy giá dầu và lạm phát lên cao, làm thay đổi cục diện thị trường.

Kết luận: Sự thích nghi không có nghĩa là an toàn

Thị trường đã cho thấy khả năng thích nghi đáng kinh ngạc, nhưng điều đó không có nghĩa là rủi ro đã biến mất. Sáu tháng xung đột đã định hình lại các mối tương quan và chiến lược đầu tư. Nhà giao dịch cần linh hoạt, theo dõi sát các kênh truyền dẫn cụ thể và sẵn sàng điều chỉnh danh mục khi tình hình thay đổi. Bài học lớn nhất là không nên quá tin vào các mô hình truyền thống khi địa chính trị trở thành yếu tố chi phối.