Mỹ siết thêm ngân hàng Iran: chiến dịch cô lập kinh tế leo thang, tác động tới dòng chảy dầu và đồng USD ở Trung Đông

Mỹ siết thêm ngân hàng Iran: chiến dịch cô lập kinh tế leo thang

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent vừa xác nhận Washington sẽ áp đặt lệnh trừng phạt lên một ngân hàng Iran khác trong tuần này, chỉ vài ngày sau khi cắt đứt hoạt động của ngân hàng Basque Misr (Ai Cập) khỏi hệ thống tài chính Mỹ vì bị cáo buộc giao dịch với chính phủ Iran. Phát biểu với AP, ông Bessent nhấn mạnh: "Đây sẽ là bạo lực tài chính nếu cần thiết", đồng thời cho biết bước tiếp theo có thể là loại một tổ chức hoàn toàn khỏi hệ thống thanh toán USD.

Đây là phần mở rộng của chiến dịch "Operation Economic Outcast" nhằm gây sức ép kinh tế tối đa lên Tehran giữa lúc các cuộc đàm phán ngừng bắn rơi vào bế tắc. Tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ đã trừng phạt gần 60 cá nhân và tổ chức bị cáo buộc hỗ trợ Iran trong việc tạo doanh thu từ dầu mỏ, mua vũ khí và tiến hành các hoạt động mạng. Iran đã bác bỏ các lệnh trừng phạt mới, Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính Ali Madanizadeh tuyên bố chúng sẽ thất bại.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Lệnh trừng phạt ngân hàng Iran tác động đến thị trường qua ba kênh chính:

1. Dòng chảy dầu mỏ: Iran là nhà sản xuất dầu lớn, và việc siết chặt ngân hàng khiến các giao dịch thanh toán dầu qua USD gặp trở ngại. Điều này đẩy rủi ro gián đoạn nguồn cung, hỗ trợ giá dầu và gây áp lực lạm phát toàn cầu. Trong bối cảnh EIA dự báo nguồn cung thắt chặt, bất kỳ cú sốc nào cũng có thể đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 90 USD/thùng.

2. Vai trò của USD: Việc Mỹ sử dụng hệ thống tài chính như vũ khí củng cố vị thế đồng bạc xanh nhưng cũng thúc đẩy xu hướng phi USD hóa ở các nước đang phát triển. Trong ngắn hạn, DXY có thể được hỗ trợ nhờ dòng vốn trú ẩn an toàn, nhưng về dài hạn, các nước như Trung Quốc và Nga có thể đẩy nhanh việc sử dụng đồng nội tệ trong thương mại.

3. Tâm lý rủi ro khu vực: Căng thẳng leo thang khi Iran phóng tên lửa vào hai căn cứ Mỹ ở Jordan sau cuộc tấn công vào đảo Larak. Điều này làm gia tăng bất ổn địa chính trị, khiến dòng vốn chảy khỏi các tài sản rủi ro tại Trung Đông, hỗ trợ vàng và đồng USD.

Đồng tiền và tài sản chịu tác động

• USD/JPY: Đồng yên Nhật thường được hưởng lợi từ nhu cầu trú ẩn an toàn trong bối cảnh căng thẳng. Tỷ giá hiện ở 159.81, giảm 0.17% trong phiên, cho thấy yên đang mạnh lên nhẹ.
• Vàng: Giá vàng đạt 4422 USD/ounce, giảm 0.78% trong phiên, nhưng nếu căng thẳng leo thang, kim loại quý này có thể quay đầu tăng như một kênh trú ẩn truyền thống.
• EUR/USD: Đồng euro ít bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng nếu giá dầu tăng mạnh, lạm phát khu vực có thể tăng, ảnh hưởng đến chính sách của ECB. Tỷ giá hiện ở 1.15901, tăng nhẹ 0.10%.
• DXY: Chỉ số USD đứng ở 99.599, giảm nhẹ 0.08%, cho thấy thị trường chưa phản ứng mạnh với tin tức, nhưng nếu chiến dịch trừng phạt mở rộng sang Trung Quốc, đồng bạc xanh có thể biến động lớn.

Mức độ đã được định giá

Thị trường dường như đã phản ánh một phần rủi ro địa chính trị, khi vàng vẫn ở mức cao trên 4400 USD/ounce và DXY duy trì trên 99. Tuy nhiên, việc Mỹ nhắm vào các ngân hàng nước thứ ba như Basque Misr cho thấy chiến dịch trừng phạt đang mở rộng, có thể chưa được định giá đầy đủ. Nếu Mỹ áp đặt thêm trừng phạt lên các ngân hàng Trung Quốc, như lời đe dọa của ông Bessent, thị trường sẽ phản ứng mạnh hơn nhiều.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch cần chú ý đến cuộc họp G20 tại Asheville, nơi Bessent dự kiến gặp gỡ các bộ trưởng tài chính, đặc biệt là Trung Quốc. Bất kỳ tín hiệu nào về việc mở rộng trừng phạt sang Bắc Kinh sẽ là cú sốc lớn. Bên cạnh đó, phản ứng của Iran – có thể là tấn công vào tàu thuyền hoặc cơ sở hạ tầng dầu mỏ – sẽ quyết định mức độ lan tỏa của rủi ro. Cuối cùng, dữ liệu lạm phát khu vực Eurozone công bố tối nay sẽ cho biết liệu giá năng lượng tăng có bắt đầu thấm vào lạm phát lõi hay không.