Kurdistan mất 70% thương mại: Iraq hứng chịu cú sốc kép từ chiến tranh Mỹ-Iran

Kurdistan Iraq: Nạn nhân không chiến tuyến trong cuộc chiến Mỹ-Iran

Kể từ khi chiến tranh Mỹ-Iran bùng nổ vào tháng 2, vùng bán tự trị Kurdistan của Iraq đã trở thành mục tiêu của hơn 1.000 vụ tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái, chủ yếu từ các lực lượng thân Iran. Thủ hiến Masrour Barzani xác nhận khu vực này đã mất 70% hoạt động thương mại do xung đột leo thang. Con số này không chỉ phản ánh thiệt hại về cơ sở hạ tầng, mà còn cho thấy sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng và dòng chảy đầu tư – vốn là huyết mạch của nền kinh tế vốn đã mong manh của người Kurd.

Điều đáng chú ý là Kurdistan không tham chiến, nhưng lại nằm giữa vùng giao tranh giữa Mỹ và Iran. Các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự, cơ sở năng lượng và cả khu dân cư đã khiến hoạt động kinh tế tê liệt. Theo người phát ngôn KRG, thiệt hại lên tới 1,14 tỷ USD tính đến tháng 4 – một con số lớn đối với một khu vực đang trong cuộc khủng hoảng tài chính kéo dài do tranh chấp với chính quyền trung ương Baghdad về lương và doanh thu dầu mỏ.

Kênh truyền dẫn tới thị trường dầu mỏ: Eo biển Hormuz và sản lượng suy giảm

Tác động lan tỏa tới thị trường tài chính chủ yếu thông qua nguồn cung dầu. Iraq đã tuyên bố bất khả kháng đối với tất cả các mỏ dầu do các công ty nước ngoài vận hành, do việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến hầu hết xuất khẩu dầu thô bị đình trệ. Điều này đồng nghĩa với việc sản lượng dầu của Iraq – một trong những nước sản xuất lớn nhất OPEC – bị buộc phải cắt giảm mạnh, gây áp lực lên giá dầu toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, sản lượng dầu của Kurdistan đã giảm thảm hại từ 200.000 thùng/ngày xuống chỉ còn 30.000 thùng/ngày. Mỏ khí Khor Mor – nguồn cung điện chính cho khu vực – cũng bị ngừng hoạt động do pháo kích. Sự sụt giảm này không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu của KRG mà còn làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt năng lượng trong nước, đẩy Iraq tới bờ vực khủng hoảng tài chính chưa từng có.

Tác động tới thị trường tài chính: Đồng USD và vàng trong vùng nhiễu động

Đối với nhà giao dịch, diễn biến địa chính trị này đang được phản ánh qua biến động của các tài sản trú ẩn an toàn. Chỉ số DXY hiện ở mức 99.824, gần như đi ngang, cho thấy thị trường có thể đã định giá phần nào rủi ro từ Trung Đông. Tuy nhiên, vàng vẫn duy trì ở mức cao 4.388 USD/ounce, phản ánh nhu cầu phòng thủ vẫn mạnh. Nếu xung đột lan rộng, đặc biệt là nếu nguồn cung dầu từ Iraq bị cắt giảm hoàn toàn, giá dầu có thể tăng vọt, kéo theo lạm phát và buộc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ.

Đồng USD, vốn thường mạnh lên trong thời kỳ bất ổn, có thể sẽ được hưởng lợi nếu dòng vốn chảy vào nơi trú ẩn an toàn. Ngược lại, các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như AUD, NZD, hay các đồng tiền châu Á có thể chịu áp lực. EUR/USD hiện ở 1.15389, giảm nhẹ, cho thấy thị trường vẫn đang dè chừng trước những diễn biến khó lường từ Trung Đông.

Mức độ định giá và rủi ro tiềm ẩn

Mặc dù thị trường đã phản ứng một phần, nhưng mức độ định giá vẫn chưa đầy đủ. Các số liệu hiện tại cho thấy DXY và vàng chỉ biến động nhẹ, trong khi giá dầu chưa có dấu hiệu tăng đột biến. Điều này có thể là do thị trường kỳ vọng xung đột sẽ không kéo dài, hoặc các nước khác có thể bù đắp sản lượng. Tuy nhiên, nếu chiến tranh lan rộng hoặc kéo dài, đặc biệt là nếu các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iraq tiếp tục, nguồn cung toàn cầu sẽ bị đe dọa nghiêm trọng.

Theo các nhà phân tích, nếu xung đột tiếp diễn, thiệt hại đối với ngành năng lượng của Kurdistan có thể lên tới 100%. Điều này sẽ tạo ra một cú sốc cung lớn, đẩy giá dầu lên cao, gây áp lực lạm phát toàn cầu và buộc các ngân hàng trung ương, bao gồm cả Fed, phải cân nhắc lại lộ trình chính sách tiền tệ. Với việc lịch kinh tế sắp tới có dữ liệu về việc làm và doanh số nhà ở Mỹ, các nhà giao dịch cần theo dõi sát sao để đánh giá tác động kinh tế.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên chú ý đến các diễn biến tiếp theo từ Iraq, đặc biệt là tình hình tại eo biển Hormuz và các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ. Báo cáo tồn kho dầu thô API vào ngày 12/8 sẽ là chỉ báo quan trọng về mức độ thiếu hụt nguồn cung. Ngoài ra, các tín hiệu từ Fed về chính sách tiền tệ trong bối cảnh lạm phát có thể tăng trở lại sẽ quyết định xu hướng của USD và vàng. Nếu xung đột tiếp tục leo thang, thị trường có thể chứng kiến sự biến động mạnh hơn nữa.