Kinh tế Nga rạn nứt dù hưởng lợi từ chiến tranh Iran: thâm hụt ngân sách và các cuộc tấn công của Ukraine đang bào mòn tăng trưởng

Kinh tế Nga: Tăng trưởng chậm lại, thâm hụt ngân sách nới rộng

Bốn năm sau khi xung đột Nga-Ukraine bùng nổ, nền kinh tế Nga đang bộc lộ những dấu hiệu kiệt sức rõ rệt. Tăng trưởng GDP được dự báo sẽ chậm lại mức yếu nhất kể từ năm 2022, trong khi thâm hụt ngân sách ngày càng nới rộng. Các lệnh trừng phạt của phương Tây cùng với việc Ukraine liên tục mở rộng các cuộc tấn công tầm xa vào cơ sở hạ tầng năng lượng và quân sự của Nga đang bào mòn nền tảng kinh tế vốn được cho là khá vững chắc.

Số liệu mới nhất cho thấy Moscow vẫn còn hơn 300 tỷ USD dự trữ có thể tiếp cận, nhưng dòng tiền từ xuất khẩu năng lượng – huyết mạch chính của ngân sách – đang phải đối mặt với nguy cơ bị siết chặt hơn nữa. Thị trường đang theo dõi sát sao các dấu hiệu cho thấy sức chịu đựng của nền kinh tế Nga, bởi bất kỳ sự suy yếu nào cũng có thể tác động đến nguồn cung năng lượng toàn cầu và làm thay đổi cục diện thị trường.

Chiến tranh Iran: Cú huých ngắn hạn hay con dao hai lưỡi?

Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã vô tình mang lại một khoản lợi nhuận bất ngờ cho Nga khi giá năng lượng tăng cao, giúp Moscow có thêm nguồn thu từ xuất khẩu dầu khí. Tuy nhiên, lợi ích này có thể chỉ là tạm thời. Mỹ đã phản ứng quyết liệt khi Thượng viện thông qua việc áp thuế lên tới 100% đối với các quốc gia mua năng lượng từ Nga. Động thái này nhằm cắt đứt dòng doanh thu của Moscow, biến lợi thế từ giá dầu cao thành một thách thức địa chính trị mới.

Nếu các mức thuế này được thực thi, Nga sẽ phải đối mặt với việc giảm sút đáng kể doanh thu từ xuất khẩu năng lượng, trong khi chi tiêu quân sự vẫn ở mức cao. Điều này có thể đẩy thâm hụt ngân sách vốn đã rộng thêm trầm trọng, buộc Moscow phải tìm kiếm các nguồn thu khác hoặc cắt giảm chi tiêu công, gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế trong trung hạn.

Tác động đến thị trường tài chính và các kênh truyền dẫn

Những diễn biến trên có thể tác động đến thị trường tài chính qua nhiều kênh:

• Giá năng lượng: Nga là một trong những nhà sản xuất dầu khí lớn nhất thế giới. Nếu nền kinh tế suy yếu hoặc xuất khẩu bị cản trở bởi thuế quan, nguồn cung toàn cầu có thể thắt chặt, đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao. Điều này có lợi cho các đồng tiền của các nước xuất khẩu năng lượng như NOK, CAD, nhưng lại gây áp lực lên các nước nhập khẩu như Nhật Bản (JPY) và Ấn Độ.
• Đồng USD: Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, đồng USD thường được hưởng lợi như một kênh trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng tăng mạnh, điều này có thể làm gia tăng áp lực lạm phát tại Mỹ, ảnh hưởng đến chính sách của Fed và gây biến động cho đồng bạc xanh.
• Vàng: Vàng thường tăng giá trong thời kỳ bất ổn. Hiện tại, giá vàng đang ở mức 4408 USD/ounce, tăng 0.90% trong phiên gần nhất, phản ánh tâm lý tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.
• Các đồng tiền của Nga (RUB): Mặc dù không phải là đồng tiền giao dịch phổ biến, nhưng sự suy yếu của nền kinh tế Nga có thể ảnh hưởng đến tâm lý thị trường đối với các tài sản liên quan đến Nga và khu vực.

Mức độ định giá và những gì cần theo dõi

Thị trường dường như đã phản ánh một phần những rủi ro này khi giá vàng tăng và đồng USD mạnh lên trong phiên gần nhất. Tuy nhiên, mức độ định giá vẫn chưa rõ ràng khi các thông tin về thuế quan của Mỹ mới chỉ dừng ở việc Thượng viện thông qua, chưa phải là luật chính thức.

Nhà giao dịch cần theo dõi sát sao các diễn biến sau:

• Diễn biến tại Thượng viện Mỹ: Việc thông qua dự luật thuế quan và các biện pháp trừng phạt tiếp theo sẽ là yếu tố quyết định.
• Dữ liệu kinh tế Mỹ: Báo cáo ngân sách tháng 7 (dự kiến công bố lúc 01:00 hôm nay) và chỉ số PPI (19:30) có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Fed.
• Phản ứng của Nga: Moscow có thể có những biện pháp đáp trả, như cắt giảm sản lượng dầu hoặc tăng cường quan hệ với các nước khác, tạo ra những biến động mới trên thị trường năng lượng.

Tóm lại, nền kinh tế Nga đang đứng trước ngã rẽ quan trọng. Việc Mỹ siết chặt các biện pháp trừng phạt có thể đẩy Moscow vào thế khó, nhưng cũng có thể gây ra những cú sốc nguồn cung trên thị trường năng lượng toàn cầu, ảnh hưởng đến mọi tài sản tài chính.