Iran và Oman bàn làn vận tải tạm thời qua Hormuz: bước đệm hòa dịu hay giải pháp tình thế?

Iran và Oman: Nỗ lực mở lại Hormuz

Ngày 25/8, Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã tới Tehran hội đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi về kế hoạch thiết lập hành lang vận tải tạm thời qua eo biển Hormuz, cùng dự án rà phá thủy lôi tại tuyến đường biển chiến lược này. Tuyên bố chung sau cuộc gặp nhấn mạnh hai bên đã thảo luận một khuôn khổ theo giai đoạn, có thể là cơ sở thực tế để tiến tới thỏa thuận lâu dài.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz từng là điểm nóng từ khi chiến tranh Trung Đông bùng phát hồi cuối tháng 2, khi Iran phong tỏa eo biển và Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân đáp trả. Giao thông qua tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu vẫn gần như tê liệt, gây chao đảo thị trường dầu mỏ.

Việc Iran và Oman, hai quốc gia ven eo biển, tìm kiếm giải pháp tạm thời có thể được xem là tín hiệu giảm căng thẳng, nhưng cũng cần thận trọng khi xét tới những điều kiện mà Tehran đưa ra.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Eo biển Hormuz là huyết mạch của thị trường năng lượng toàn cầu. Bất kỳ diễn biến nào liên quan tới việc mở lại hay tiếp tục phong tỏa đều tác động trực tiếp tới giá dầu, từ đó lan tỏa tới lạm phát và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn. Với nhà giao dịch, kênh truyền dẫn chính là:

• Giá dầu và đồng USD: Giá dầu tăng thường gây áp lực lạm phát, ảnh hưởng tới kỳ vọng lãi suất của Fed, qua đó tác động tới chỉ số DXY và các cặp tiền chéo.
• Vàng: Vàng thường được hưởng lợi khi căng thẳng địa chính trị leo thang, nhưng nếu căng thẳng hạ nhiệt, dòng tiền có thể rời khỏi kim loại quý.
• Tiền tệ nhạy cảm với dầu: Các đồng tiền như CAD, NOK, và các loại tiền tệ của các nước xuất khẩu dầu có thể biến động mạnh.
• Ngoại tệ của khu vực: Đồng rial Iran và rial Oman không được giao dịch rộng rãi, nhưng tác động gián tiếp qua dầu mỏ là rõ rệt.

Hiện tại, thị trường đang có phản ứng khá dè dặt. DXY quanh mốc 98.92, vàng ổn định ở vùng 4.654 USD/oz, EUR/USD và USD/JPY ít biến động. Điều này cho thấy các nhà đầu tư chưa vội định giá kỳ vọng hòa dịu, có lẽ vì những bất đồng còn lớn.

Mức độ định giá và rủi ro

Diễn biến mới nhất cho thấy hai nước đã nhất trí về tọa độ địa lý của tuyến đường tạm thời, nhưng Iran vẫn khẳng định eo biển sẽ không mở cửa hoàn toàn cho tới khi Mỹ đáp ứng các yêu cầu: dỡ bỏ phong tỏa hải quân, gỡ bỏ trừng phạt dầu mỏ, và giải phóng tài sản bị đóng băng. Đây là những điều kiện khó có thể được đáp ứng nhanh chóng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố trên Truth Social rằng mọi quả thủy lôi trong vùng biển quốc tế của eo biển đã được gỡ hoặc phá hủy, đồng thời cảnh báo sẽ tiêu diệt bất kỳ tàu nào đặt mìn mới. Tuy nhiên, tuyên bố này không được xác nhận độc lập và có thể mang tính chất chiến tranh tâm lý.

Với các nhà giao dịch, mức độ định giá hiện tại có thể vẫn ở mức thấp. Nếu chỉ là giải pháp tình thế, thị trường sẽ không phản ứng mạnh. Nhưng nếu tiến trình này dẫn tới một thỏa thuận mở lại một phần eo biển, giá dầu có thể giảm vài phần trăm, kéo theo lạm phát kỳ vọng giảm, qua đó ảnh hưởng tới chính sách của Fed. Ngược lại, nếu đàm phán đổ vỡ, rủi ro leo thang có thể đẩy dầu và vàng tăng vọt.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên chú ý tới các mốc sau:

• Tuyên bố chính thức về hành lang tạm thời: Ngoại trưởng Oman hy vọng sẽ sớm công bố, nhưng thời điểm cụ thể vẫn chưa rõ. Một thông báo chính thức có thể là chất xúc tác ngắn hạn.
• Phản ứng của Mỹ: Washington có thể ủng hộ hoặc bác bỏ thỏa thuận, ảnh hưởng lớn tới triển vọng.
• Dữ liệu dầu thô API và PCE: Lịch kinh tế tối nay có công bố tồn kho dầu thô API và chỉ số giá PCE lõi của Mỹ. Nếu dữ liệu lạm phát nóng, kết hợp với căng thẳng địa chính trị, có thể tạo ra biến động mạnh trên thị trường.
• Đồng USD và vàng: Nếu căng thẳng giảm, DXY có thể mạnh lên nhờ dòng vốn trú ẩn an toàn giảm, trong khi vàng có thể chịu áp lực điều chỉnh.

Tóm lại, cuộc gặp giữa Iran và Oman là một bước đi tích cực, nhưng vẫn còn quá sớm để khẳng định hòa dịu. Thị trường cần thêm những tín hiệu cụ thể từ cả Tehran lẫn Washington trước khi định giá lại rủi ro.