Hết hạn ngừng bắn Mỹ-Iran: lợi suất trái phiếu và dầu tăng vọt, thị trường định giá lại rủi ro địa chính trị như thế nào?

Hết hạn ngừng bắn: Cú sốc địa chính trị mới

Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran đã chính thức hết hạn vào ngày 18/8, và Tehran tuyên bố sẵn sàng chuyển sang tư thế quân sự "hoàn toàn tấn công". Đây là diễn biến được thị trường theo dõi sát sao, nhưng phản ứng lần này khác hẳn các đợt leo thang trước: không có tín hiệu hòa hoãn từ phía Washington. Trước đây, mỗi khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt 4,65%, thị trường thường đón nhận những phát biểu trấn an từ chính quyền Trump về khả năng sớm chấm dứt chiến tranh. Lần này, sự im lặng hoặc khẳng định không gia hạn của Tổng thống Trump khiến giới đầu tư phải định giá lại hoàn toàn rủi ro.

Kênh truyền dẫn: Lợi suất trái phiếu và giá dầu

Tác động rõ rệt nhất là lên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã chạm 5,321%, mức cao nhất trong gần 20 năm, trong khi kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,724%. Đà bán tháo lan rộng sang Nhật Bản khi lợi suất JGB 10 năm chạm 2,94%, cao nhất ba thập kỷ. Nguyên nhân không chỉ đến từ rủi ro địa chính trị mà còn từ lo ngại chi tiêu quân sự kéo dài sẽ đẩy lạm phát và thâm hụt ngân sách Mỹ lên cao, buộc Fed phải giữ lãi suất cao lâu hơn. Dữ liệu kinh tế Mỹ yếu hơn dự kiến, như doanh số bán lẻ giảm bất ngờ, càng làm phức tạp bức tranh.

Giá dầu Brent tăng phiên thứ ba liên tiếp, lên 91,20 USD/thùng, phản ánh rủi ro nguồn cung từ khu vực Trung Đông. Việc Iran đe dọa tấn công có thể làm gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thế giới. Thị trường chứng khoán châu Á phản ứng tiêu cực: Nikkei 225 giảm 1,6%, trong khi KOSPI xóa sạch mức tăng hơn 3% đầu phiên. Hợp đồng tương lai S&P 500 cũng giảm 0,2%.

Đồng USD và vàng: Định giá lại rủi ro

Chỉ số DXY tăng nhẹ 0,1% lên 99,60, phục hồi từ mức thấp hai tháng. Đồng USD được hỗ trợ bởi dòng vốn trú ẩn an toàn, nhưng mức tăng khiêm tốn cho thấy nhà đầu tư vẫn nghi ngờ về sức mạnh kinh tế Mỹ. Vàng giảm 0,3% xuống 4.402,89 USD/ounce, chấm dứt chuỗi tăng hai phiên, khi lợi suất thực tăng làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý. Điều này cho thấy thị trường ưu tiên nắm giữ trái phiếu ngắn hạn hoặc tiền mặt hơn là vàng trong bối cảnh lãi suất cao. Các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như AUD, NZD có thể chịu áp lực, trong khi JPY được hỗ trợ bởi dòng vốn trú ẩn nhưng lợi suất JGB tăng cũng tạo ra sự phân hóa.

Mức độ định giá và triển vọng

Thị trường đã phản ánh một phần rủi ro địa chính trị qua việc lợi suất dài hạn tăng vọt và dầu tăng giá. Tuy nhiên, mức độ định giá vẫn chưa đầy đủ nếu xung đột thực sự bùng phát. Các nhà phân tích tại ING lưu ý rằng việc thiếu các tín hiệu hòa hoãn là điểm khác biệt lớn so với các giai đoạn trước, khiến thị trường khó kỳ vọng vào một giải pháp nhanh chóng. Nếu căng thẳng leo thang, lợi suất 10 năm có thể vượt 5%, dầu Brent có thể tiến tới vùng 95-100 USD, và DXY có thể tăng mạnh hơn. Ngược lại, nếu có bất kỳ dấu hiệu đàm phán mới, thị trường có thể đảo chiều nhanh.

Điều cần theo dõi

Nhà giao dịch nên chú ý đến các tín hiệu từ Washington và Tehran trong những ngày tới, đặc biệt là các tuyên bố về khả năng nối lại đàm phán. Bên cạnh đó, dữ liệu kinh tế Mỹ như ADP và giấy phép xây dựng công bố trong ngày sẽ cho biết Fed có thể hành động ra sao. Diễn biến của lợi suất trái phiếu dài hạn, đặc biệt là mốc 4,75% đối với kỳ hạn 10 năm, sẽ là chỉ báo quan trọng cho tâm lý thị trường. Ngoài ra, phản ứng của giá dầu trước các thông tin về nguồn cung sẽ quyết định mức độ lan tỏa của cú sốc địa chính trị tới lạm phát và chính sách tiền tệ toàn cầu.