Dầu Syria hồi sinh đang làm suy yếu ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông

Syria tái chiếm các mỏ dầu chiến lược

Sau chiến dịch quân sự hồi tháng 1 nhằm vào lực lượng SDF, Damascus đã giành lại quyền kiểm soát các mỏ dầu quan trọng nhất ở Deir ez-Zor, bao gồm mỏ Omar (lớn nhất), mỏ dầu Tanak và mỏ khí đốt Conoco. Tổng công ty Dầu khí Syria (SPC) đã nhanh chóng khôi phục hoạt động vận chuyển dầu thô từ Omar và Tanak về nhà máy lọc dầu Baniyas. Đến tháng 2 và tháng 3, các mỏ Rmeilan và Sweidiya ở Hasakah cũng được bàn giao cho chính phủ, với sản lượng bắt đầu chảy về các nhà máy lọc dầu Homs và Baniyas. Đây là bước đi quan trọng giúp Damascus khôi phục ngành năng lượng vốn bị tàn phá sau hơn một thập kỷ nội chiến.

Sự trở lại của các công ty phương Tây

Không chỉ dừng lại ở việc khôi phục sản xuất hiện có, Syria còn mở cửa cho các tập đoàn năng lượng quốc tế. ConocoPhillips đã ký thỏa thuận với SPC và Novaterra Energy vào tháng 6 để cải tạo các mỏ khí đốt trên bờ và phát triển sản lượng mới, nhắm mục tiêu bổ sung 4-5 triệu mét khối khí mỗi ngày trong năm đầu tiên. Trong khi đó, Chevron ký thỏa thuận đánh giá thăm dò dầu khí ngoài khơi với SPC và Power International Holding của Qatar vào tháng 2. Đến tháng 5, TotalEnergies, QatarEnergy và ConocoPhillips đạt thỏa thuận riêng để đánh giá Lô 3 ngoài khơi gần Latakia. Sự hiện diện của các công ty Mỹ, Pháp và Qatar đánh dấu sự rời bỏ vai trò của Nga trong lĩnh vực năng lượng Syria.

Nga mất chỗ đứng chiến lược

Theo thỏa thuận cuối tuần qua, Syria sẽ giành lại quyền kiểm soát hai căn cứ quân sự chủ chốt của Nga tại Hmeimim và Tartous, cùng với cảng thương mại Tartous. Moscow sẽ phải bàn giao căn cứ không quân Hmeimim và các cơ sở dân sự trong vòng ba tháng, trong khi hợp đồng quản lý cảng Tartous với STG Stroytransgaz cũng bị hủy bỏ. Thay vào đó, Syria đã ký thỏa thuận 30 năm trị giá 800 triệu USD với DP World của UAE để phát triển cảng này. Ngày 12/8, Syria đã bắt đầu nhận lúa mì và xi măng tại cầu cảng số 4 trước đây do Nga sử dụng. Điều này cho thấy Damascus đang từng bước giảm sự phụ thuộc vào Moscow, dù Nga vẫn còn một số đòn bẩy thông qua nguồn cung dầu thô.

Tác động đến thị trường năng lượng và địa chính trị

Việc Syria khôi phục sản xuất dầu khí và thu hút đầu tư phương Tây có thể làm thay đổi cục diện năng lượng khu vực. Dù sản lượng hiện tại của Syria còn khiêm tốn so với các nước láng giềng, nhưng tiềm năng thăm dò ngoài khơi Đông Địa Trung Hải là rất lớn. Điều này có thể tạo thêm nguồn cung mới cho thị trường dầu mỏ toàn cầu trong dài hạn, đồng thời làm suy yếu ảnh hưởng của Nga tại Trung Đông. Trên thị trường hiện tại, vàng tăng 0.81% lên 4385 USD/ounce, trong khi DXY giảm 0.36% xuống 99.593, phản ánh tâm lý né tránh rủi ro địa chính trị. Nếu Syria thành công trong việc giảm nhập khẩu dầu từ Nga để đổi lấy việc Mỹ gỡ bỏ lệnh trừng phạt, dòng chảy thương mại năng lượng khu vực sẽ có sự điều chỉnh đáng kể.

Theo dõi tiếp

Nhà giao dịch cần theo dõi tiến trình bàn giao căn cứ Nga và các thỏa thuận năng lượng mới giữa Syria với các công ty phương Tây. Bất kỳ dấu hiệu nào về việc Mỹ nới lỏng trừng phạt Syria cũng có thể thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng nước này, tác động đến giá dầu và đồng USD. Ngoài ra, phản ứng của Nga trước việc mất ảnh hưởng tại Syria sẽ là yếu tố then chốt, có thể gây ra những biến động khó lường trên thị trường năng lượng và kim loại quý.