Áp lực kinh tế đè nặng Iran: Lạm phát và mất giá tiền tệ có thể thay đổi cục diện đàm phán?

Sức ép kinh tế lên Iran: Lạm phát và mất giá tiền tệ

Cuộc chiến kéo dài 5 tháng với Mỹ và Israel đã đẩy nền kinh tế Iran, vốn đã suy yếu vì trừng phạt và quản lý yếu kém, đến bờ vực sụp đổ. Lạm phát leo thang, đồng rial mất giá nghiêm trọng, và người dân phải vật lộn với giá cả tăng vọt. Theo IMF, lạm phát năm nay có thể lên tới 69%, mức cao nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo 1979. Giá khoai tây tăng từ 540.000 rial (0,39 USD) lên 720.000 rial (0,52 USD) chỉ trong một tuần, giá trứng tăng từ 4.000.000 rial (2,90 USD) lên 5.700.000 rial (4,15 USD). Một gia đình 4 người phải chi khoảng 70% thu nhập cho lương thực cơ bản, trong khi lương tối thiểu chỉ khoảng 100 USD/tháng.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Áp lực kinh tế lên Iran có thể tác động đến thị trường tài chính qua nhiều kênh:

• Giá dầu và năng lượng: Iran kiểm soát eo biển Hormuz, nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Việc đóng cửa hoặc hạn chế eo biển này đã gây chấn động thị trường năng lượng, đẩy giá dầu lên cao. Nếu áp lực kinh tế buộc Iran nhượng bộ, eo biển có thể được mở lại, làm giảm giá dầu, tác động đến lạm phát toàn cầu và chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.
• Đồng USD và vàng: Căng thẳng địa chính trị thường đẩy dòng tiền vào tài sản trú ẩn an toàn như vàng và USD. Hiện tại, DXY ở mức 99.524 (-0.42%) và vàng ở 4392.42 (+0.98%), cho thấy thị trường đang phản ứng với rủi ro địa chính trị. Nếu tình hình leo thang, vàng có thể tiếp tục tăng, trong khi USD có thể mạnh lên.
• Tiền tệ của các nước trong khu vực: Các đồng tiền như đồng rial Iran, đồng AED, SAR có thể biến động mạnh. Tuy nhiên, tác động trực tiếp đến các cặp tiền chính như EUR/USD, USD/JPY có thể gián tiếp qua giá dầu và tâm lý rủi ro.

Định giá và phản ứng thị trường

Hiện tại, thị trường đã phần nào định giá rủi ro địa chính trị từ Iran. Giá vàng tăng gần 1% trong phiên gần nhất, cho thấy nhu cầu trú ẩn an toàn vẫn cao. Đồng USD nhẹ giảm (-0.42%) có thể do kỳ vọng Fed nới lỏng chính sách, nhưng nếu căng thẳng leo thang, USD có thể tăng trở lại. EUR/USD tăng 0.47% lên 1.1583, phản ánh tâm lý chấp nhận rủi ro tương đối, nhưng diễn biến này có thể đảo chiều nếu khủng hoảng Iran trở nên trầm trọng hơn.

Mức độ đã được định giá: Thị trường dường như đã tính đến một phần rủi ro từ Iran, nhưng chưa phản ánh đầy đủ kịch bản sụp đổ kinh tế hoàn toàn của Iran. Nếu tình hình xấu đi, có thể gây sốc giá dầu và biến động mạnh trên thị trường ngoại hối.

Các mốc giá quan trọng

• Vàng: 4392.42 USD/oz – mức cao kỷ lục, có thể tiếp tục tăng nếu rủi ro địa chính trị gia tăng.
• DXY: 99.524 – mức hỗ trợ quan trọng, nếu phá vỡ có thể đẩy EUR/USD lên cao hơn.
• EUR/USD: 1.1583 – vùng kháng cự gần 1.16, nếu vượt qua có thể thấy xu hướng tăng tiếp.

Điều cần theo dõi

Nhà giao dịch nên theo dõi sát diễn biến đàm phán giữa Iran và Mỹ, đặc biệt là các tín hiệu về việc mở lại eo biển Hormuz. Bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể ảnh hưởng đến giá dầu và tâm lý thị trường. Ngoài ra, các dữ liệu kinh tế Mỹ như CPI, PMI cũng sẽ tác động đến kỳ vọng chính sách Fed, qua đó ảnh hưởng đến USD và vàng. Cuối cùng, theo dõi phản ứng của chính quyền Iran trước áp lực kinh tế – nếu có dấu hiệu nhượng bộ, thị trường có thể phản ứng tích cực; ngược lại, nếu Iran cứng rắn, rủi ro leo thang sẽ đẩy giá vàng và dầu lên cao hơn.