Anh cảnh báo tăng trưởng 0,3% nếu Hormuz đóng cửa: Địa chính trị trở thành rủi ro vĩ mô

Cú sốc năng lượng kéo dài: Kịch bản xấu nhất cho kinh tế Anh

Chính phủ Anh vừa công bố kịch bản hợp lý xấu nhất về tác động của chiến tranh Iran lên nền kinh tế nước này. Theo mô hình nội bộ được trình lên Thủ tướng Andy Burnham và Bộ trưởng Tài chính John Healey, nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa đến hết năm 2026, GDP của Anh năm 2027 có thể chỉ tăng 0,3% - một con số gần như đình trệ, thấp hơn rất nhiều so với dự báo 1,6% của Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách (OBR) đưa ra hồi tháng 3. Kịch bản này giả định không có thỏa thuận hòa bình lâu dài nào giữa Mỹ và Iran trước năm mới.

Con số này phản ánh mức độ nghiêm trọng của cú sốc năng lượng: giá dầu và nhiên liệu tăng cao, chuỗi cung ứng bị đứt gãy. Ngay trong năm 2026, tăng trưởng dự kiến chỉ đạt 0,9%, thấp hơn mức 1,1% mà OBR dự báo. Như vậy, rủi ro địa chính trị không còn là câu chuyện biệt lập mà đã lan tỏa trực tiếp vào bức tranh kinh tế vĩ mô của một nền kinh tế lớn.

Kênh truyền dẫn tới thị trường: Lạm phát, lãi suất và đồng bảng

Tác động rõ ràng nhất là qua kênh lạm phát. Theo mô hình, lạm phát của Anh có thể đạt đỉnh 4,3% trong quý 1/2027, so với mức 2,6% hiện tại. Điều này đặt Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) vào thế khó: phải lựa chọn giữa việc ưu tiên kiềm chế lạm phát hay hỗ trợ tăng trưởng. Nếu lạm phát tăng vọt, BoE khó có thể cắt giảm lãi suất, thậm chí có thể phải tính đến việc thắt chặt chính sách tiền tệ, gây áp lực lên đồng bảng Anh (GBP) và trái phiếu chính phủ.

Đối với thị trường ngoại hối, đồng bảng có thể chịu áp lực kép: tăng trưởng yếu làm giảm dòng vốn đầu tư, trong khi lạm phát cao khiến lãi suất thực âm, làm giảm sức hấp dẫn của tài sản định danh bằng GBP. Ngược lại, đồng USD có thể được hưởng lợi từ vai trò trú ẩn an toàn, nhưng cũng chịu tác động từ giá dầu tăng. Vàng, vốn đã tăng 1,48% lên 4.433 USD/ounce trong phiên giao dịch gần nhất, tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng thủ rủi ro địa chính trị.

Định giá của thị trường: Mức độ nào đã phản ánh?

Hiện tại, thị trường dường như mới phản ánh một phần rủi ro này. Chỉ số DXY ở mức 99,7, EUR/USD quanh 1,155, cho thấy đồng USD vẫn tương đối ổn định. Tuy nhiên, mức tăng mạnh của vàng và biến động của USD/JPY (159,1) cho thấy nhà đầu tư đã bắt đầu định giá rủi ro địa chính trị. Nhưng nếu kịch bản xấu nhất của Anh xảy ra, tác động lên GBP và các tài sản rủi ro có thể còn lớn hơn nhiều so với mức hiện tại.

Cần lưu ý rằng, thị trường thường có xu hướng phản ứng thái quá với các kịch bản cực đoan. Tuy nhiên, việc chính phủ Anh công bố mô hình này cho thấy rủi ro không còn là giả thuyết xa vời. Các nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến tại Hormuz và các tín hiệu ngoại giao giữa Mỹ và Iran, cũng như dữ liệu lạm phát của Mỹ sắp công bố (dự báo 3,4% so với cùng kỳ) để đánh giá mức độ lan tỏa của cú sốc giá năng lượng.

Theo dõi tiếp: Dữ liệu và phản ứng chính sách

Trong ngắn hạn, giới đầu tư sẽ tập trung vào số liệu GDP quý 2 của Anh dự kiến công bố vào thứ Năm tuần này, với dự báo tăng trưởng 0,4% so với quý trước. Nếu con số thực tế thấp hơn, nó sẽ củng cố lo ngại về đà suy yếu của nền kinh tế. Bên cạnh đó, phản ứng của BoE trước áp lực lạm phát sẽ là chìa khóa quyết định xu hướng của GBP. Cuối cùng, bất kỳ dấu hiệu nào về việc nối lại đàm phán hoặc mở cửa Hormuz sẽ là chất xúc tác tích cực, giúp giảm bớt áp lực lên thị trường năng lượng và các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro.