Xuất khẩu Trung Quốc vẫn là trụ đỡ, nhưng nhập khẩu yếu hé lộ nội tại chưa phục hồi

Tăng trưởng xuất khẩu vẫn mạnh, nhưng chi tiết đáng chú ý hơn bề mặt

Số liệu thương mại tháng 8 của Trung Quốc công bố sáng nay tiếp tục khẳng định xuất khẩu là trụ đỡ chính của nền kinh tế. Xuất khẩu tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái (theo USD), đúng dự báo và cao hơn mức 23,9% của tháng 7. Cán cân thương mại thặng dư 119,09 tỷ USD, gần như khớp với dự báo 119,05 tỷ USD.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất lại nằm ở phía nhập khẩu: tăng 28,2%, thấp hơn mức 30% mà thị trường kỳ vọng, dù vẫn cải thiện so với 27,5% của tháng trước. Việc nhập khẩu hụt dự báo cho thấy sự phục hồi của nhu cầu nội địa – điều mà giới đầu tư đã hy vọng – vẫn chưa diễn ra với tốc độ như mong muốn.

Nội tại yếu – gánh nặng ngày càng dồn lên xuất khẩu

Sự phân hóa giữa xuất khẩu mạnh và nhập khẩu chưa đạt kỳ vọng phản ánh một thực tế rõ ràng: nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang dựa quá nhiều vào nhu cầu bên ngoài trong khi tiêu dùng nội địa, đầu tư và thị trường bất động sản tiếp tục trì trệ. Tăng trưởng GDP quý 2 chỉ đạt 4,3%, dưới mục tiêu 4,5–5% của cả năm. Sản xuất công nghiệp và bán lẻ đều chậm lại trong quý 3, đầu tư tài sản cố định giảm sâu hơn, còn lĩnh vực bất động sản vẫn chưa thoát khỏi suy thoái kéo dài nhiều năm.

Động lực xuất khẩu chủ yếu đến từ ô tô, bán dẫn và các sản phẩm công nghệ cao – những ngành được hưởng lợi từ làn sóng AI. Trong khi đó, các ngành phục vụ thị trường nội địa vẫn chịu áp lực giảm phát giá sản xuất và nhu cầu yếu. Thủ tướng Lý Cường đã thừa nhận tình trạng này khi kêu gọi ổn định nhu cầu bên ngoài, đồng thời chỉ ra rằng nhu cầu trong nước không đủ và môi trường quốc tế ngày càng bất định.

Ý nghĩa với chính sách tiền tệ và tăng trưởng toàn cầu

Việc xuất khẩu tiếp tục mạnh làm giảm áp lực buộc Bắc Kinh phải tung ra các biện pháp kích thích quy mô lớn nhằm nâng thu nhập hộ gia đình, cải thiện an sinh việc làm hay cứu thị trường bất động sản. Điều này lý giải vì sao các gói hỗ trợ tài khóa thời gian qua vẫn tương đối hạn chế, như công cụ tài trợ 800 tỷ nhân dân tệ cho hạ tầng.

Nhưng sự phụ thuộc vào xuất khẩu để hấp thụ năng lực sản xuất dư thừa tiềm ẩn rủi ro lớn. Trung Quốc đang phải đối mặt với sức ép từ Mỹ và EU trong việc thu hẹp thặng dư thương mại. Nếu nhu cầu toàn cầu suy yếu hoặc các biện pháp thuế quan bị siết chặt, tăng trưởng của Trung Quốc sẽ gặp khó khăn, kéo theo tác động tiêu cực đến các nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa sang Trung Quốc.

Tác động lên thị trường và AUD

Đối với đồng AUD – thường được xem như một kênh đầu tư phản ánh chu kỳ hàng hóa của Trung Quốc – số liệu này mang ý nghĩa trái chiều. Thặng dư thương mại lớn có thể là tín hiệu tích cực, nhưng việc nhập khẩu thấp hơn dự báo lại là dấu hiệu yếu hơn cho kênh nhu cầu hàng hóa, khiến các nhà giao dịch phải thận trọng bớt lạc quan.

Trên thị trường hiện tại, DXY ở mức 98,8, vàng tăng 0,79% lên 4.440 USD/oz, USD/JPY giảm 0,68% xuống 153,28. Những biến động này phản ánh tâm lý tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn, khi giới đầu tư lo ngại về sức khỏe của nền kinh tế toàn cầu nói chung và khả năng phục hồi của Trung Quốc nói riêng.

Điều cần theo dõi tiếp

Ngoài con số nhập khẩu, giới giao dịch nên chú ý đến các cuộc đàm phán về việc cắt giảm thuế quan song phương giữa Bắc Kinh và Washington, trị giá 30 tỷ USD hàng hóa mỗi bên, trước thềm hội nghị thượng đỉnh vào cuối tháng này. Bất kỳ tiến triển cụ thể nào cũng có thể tác động mạnh hơn đến tâm lý thị trường so với chính số liệu thương mại hôm nay. Ngoài ra, các số liệu bán lẻ và đầu tư của Trung Quốc trong những tuần tới sẽ là thước đo quan trọng để đánh giá liệu nhu cầu nội địa có thực sự cải thiện hay không.