Thuế đối ứng Canada 20 tỷ USD có hiệu lực: leo thang thương mại Bắc Mỹ và rủi ro lan tỏa

Canada đáp trả 'đồng đô-la một đô-la': chiến tranh thương mại Bắc Mỹ nóng lên

Kể từ 12:01 sáng nay theo giờ ET, Canada chính thức áp thuế đối ứng lên gần 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, với mức thuế từ 15% đến 50%. Đây là bước đi đáp trả trực tiếp các mức thuế mà Washington áp lên hàng Canada từ tháng 7, bao gồm máy móc, dệt may và hàng tiêu dùng. Phạm vi hàng hóa bị ảnh hưởng lên tới hơn 700 sản phẩm, từ thép, thiết bị gia dụng, nông sản cho đến sữa.

Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố sẽ đáp trả 'đô-la một đô-la' để bảo vệ người lao động và doanh nghiệp nước này. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn giữ lập trường cứng rắn, thậm chí đe dọa cấm Bombardier bán máy bay tại Mỹ nếu không chuyển sản xuất về nước. Căng thẳng còn lan sang cả những vấn đề biểu tượng như việc đổi tên hồ Ontario thành 'Lake America'.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Đòn thuế quan này tác động đến thị trường qua ba kênh chính:

1. Rủi ro lạm phát tại Mỹ: Theo Viện Kinh tế Thế giới Kiel, các nhà nhập khẩu và người tiêu dùng Mỹ phải gánh 96% chi phí thuế quan. Với việc Canada là khách hàng lớn nhất của xe hơi sản xuất tại Mỹ, thuế đối ứng sẽ đẩy giá xe tăng, góp phần giữ lạm phát dai dẳng. Điều này khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó cắt giảm lãi suất nhanh như kỳ vọng, tạo áp lực lên lợi suất trái phiếu Mỹ.

2. Rủi ro tăng trưởng: Thương mại Bắc Mỹ bị đứt gãy sẽ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô và hàng tiêu dùng. Các doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc vào thị trường Canada sẽ chịu thiệt hại, có thể kéo theo giảm đầu tư và việc làm.

3. Tâm lý né tránh rủi ro: Xung đột thương mại leo thang làm gia tăng bất ổn, thúc đẩy dòng vốn chảy vào các tài sản an toàn như vàng và đồng franc Thụy Sĩ.

Tác động lên USD, vàng và các cặp tiền chính

Trên thị trường hiện tại, chỉ số DXY đang ở mức 98.84, giảm nhẹ 0.06%, cho thấy đồng USD vẫn chưa có phản ứng mạnh. Tuy nhiên, nếu căng thẳng kéo dài, USD có thể chịu áp lực vì ba lý do: (1) Fed có thể phải cân nhắc giảm lãi suất nếu tăng trưởng chậm lại, (2) thâm hụt thương mại Mỹ có thể xấu đi, (3) vai trò trú ẩn an toàn của USD bị suy giảm khi chính Mỹ là nguồn cơn bất ổn.

Vàng đã tăng 0.66% lên 4.435 USD/ounce, phản ánh nhu cầu trú ẩn. Nếu leo thang tiếp, vàng có thể tiến tới vùng kháng cự 4.500 USD.

Với EUR/USD, cặp tiền này ít bị ảnh hưởng trực tiếp nhưng có thể được hưởng lợi nếu USD yếu đi do căng thẳng thương mại. Tuy nhiên, nền kinh tế châu Âu cũng dễ bị tổn thương nếu chuỗi cung ứng toàn cầu gián đoạn.

USD/JPY giảm 0.51% xuống 153.56, cho thấy đồng yên được mua vào như tài sản trú ẩn. Nếu thị trường lo ngại suy thoái, cặp tiền này có thể giảm sâu hơn.

Mức độ định giá và kỳ vọng thị trường

Thị trường dường như đã định giá một phần rủi ro này khi USD suy yếu nhẹ và vàng tăng. Tuy nhiên, mức độ leo thang hiện tại vẫn chưa quá nghiêm trọng so với kịch bản chiến tranh thương mại toàn diện. Các cuộc đàm phán hồi tháng 8 thất bại cho thấy khả năng đạt thỏa thuận trong ngắn hạn là thấp.

Điều đáng chú ý là gói hỗ trợ 5.42 tỷ USD của Canada cho doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể giảm thiểu tác động tiêu cực lên nền kinh tế Canada, nhưng không giải quyết được gốc rễ của cuộc chiến thuế quan.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên chú ý đến các dữ liệu kinh tế sắp tới, đặc biệt là cán cân thương mại Trung Quốc công bố lúc 10:00 sáng nay (dự báo thặng dư 119.1 tỷ USD), có thể ảnh hưởng đến tâm lý rủi ro toàn cầu. Ngoài ra, cán cân thương mại khu vực đồng euro (dự báo 16 tỷ EUR) cũng là chỉ báo quan trọng.

Về địa chính trị, cần theo dõi phản ứng của Mỹ: liệu Trump có trả đũa thêm bằng các biện pháp phi thuế quan như đe dọa với Bombardier hay không. Bất kỳ dấu hiệu leo thang nào cũng có thể đẩy vàng lên cao hơn và làm USD suy yếu thêm.