Thâm hụt ngân sách Mỹ tháng 8 hạ nhiệt còn 167 tỷ USD, nhưng lũy kế gần 2.000 tỷ vẫn đè nặng trái phiếu

Con số thực tế và nguyên nhân đằng sau

Thâm hụt ngân sách liên bang Mỹ trong tháng 8 được công bố ở mức 167 tỷ USD, thấp hơn rất nhiều so với mức dự báo 404 tỷ USD mà thị trường đặt ra trước đó. Đây là một bất ngờ theo hướng tích cực, nhưng cần đọc kỹ bản chất trước khi kết luận rằng tình hình tài khóa đang được cải thiện.

Nguyên nhân chính nằm ở hiện tượng dịch chuyển thời điểm chi tiêu. Tháng 7 vừa qua ghi nhận mức thâm hụt 432 tỷ USD, gần chạm kỷ lục theo tháng, khi một phần đáng kể các khoản chi đã được đẩy lên sớm hơn dự kiến. Khi dòng chi tiêu đó được giải ngân xong trong tháng 7, tháng 8 đương nhiên ghi nhận mức thâm hụt thấp hơn hẳn. Nói cách khác, đây chủ yếu là hiệu ứng thời vụ và kỹ thuật kế toán, không phải dấu hiệu thắt lưng buộc bụng thực sự.

Nhìn vào các thành phần cấu thành, bức tranh có phần sáng hơn. Chi tiêu trong tháng 8 ở mức 527 tỷ USD, giảm mạnh so với 689 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, thu ngân sách đạt 360 tỷ USD, cao hơn mức 344 tỷ USD của tháng 8 năm trước. Riêng thu từ thuế quan đạt 12,836 tỷ USD. Sự kết hợp giữa chi thấp hơn và thu cao hơn đã tạo ra khoảng trống thâm hụt hẹp hơn đáng kể trong tháng.

Nhưng lũy kế cả năm tài khóa mới là câu chuyện thật

Điểm đáng lưu ý nhất không nằm ở con số tháng 8, mà ở bức tranh tổng thể. Lũy kế thâm hụt từ đầu năm tài khóa đến nay đã lên tới 1.966 tỷ USD, gần như không thay đổi so với mức 1.973 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Nói cách khác, dù tháng 8 có đẹp đến đâu, tốc độ bội chi của cả năm tài khóa vẫn đang giữ nguyên ở mức xấp xỉ 2.000 tỷ USD.

Đây là điểm mấu chốt mà giới giao dịch trái phiếu cần bám sát. Một tháng hụt thu ít hơn không làm thay đổi nhu cầu phát hành nợ của Bộ Tài chính Mỹ để bù đắp khoản thiếu hụt khổng lồ. Nguồn cung trái phiếu vẫn phải duy trì ở mức cao, và đó chính là áp lực cấu trúc đè lên lợi suất dài hạn. Thị trường có thể phản ứng tích cực trong ngắn hạn với con số 167 tỷ USD, nhưng đà tăng của lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 30 năm khó đảo chiều chỉ vì một tháng dữ liệu.

Ý nghĩa với chính sách tiền tệ và đồng USD

Về mặt chính sách, con số này không đủ để thay đổi lập trường của Cục Dự trữ Liên bang. Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa vận hành trên hai đường ray khác nhau, và Fed không ra quyết định lãi suất dựa trên biến động thâm hụt theo tháng. Tuy nhiên, áp lực tài khóa kéo dài có thể gián tiếp ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát và lợi suất dài hạn, qua đó tác động đến điều kiện tài chính tổng thể.

Trên thị trường tiền tệ, chỉ số DXY đang đứng ở 99,094, gần như đi ngang trong phiên. Việc đồng bạc xanh không tăng dù thâm hụt thấp hơn dự báo cho thấy thị trường đã nhận diện đây là yếu tố tạm thời. EUR/USD giao dịch quanh 1,15978, giảm nhẹ 0,12%, trong khi USD/JPY ở mức 153,468, giảm 0,62% — đồng yên đang mạnh lên bất chấp lợi suất Mỹ vẫn neo cao. Vàng ở 4.346,23 USD, tăng 0,68%, phản ánh dòng tiền vẫn tìm đến tài sản trú ẩn khi lo ngại về nợ công và bất ổn địa chính trị chưa tan biến.

Điều gì cần theo dõi tiếp theo

Trong những ngày tới, giới giao dịch nên chú ý đến hai bài phát biểu của Chủ tịch ECB Lagarde vào 17:15 ngày 12/09 và 22:15 ngày 14/09, vì bất kỳ tín hiệu nào về lộ trình lãi suất của Eurozone đều có thể làm dịch chuyển EUR/USD và gián tiếp ảnh hưởng đến chỉ số DXY. Bên cạnh đó, dữ liệu Trung Quốc về chỉ số giá nhà và sản lượng công nghiệp vào ngày 15/09 sẽ cho thấy sức khỏe của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, qua đó tác động đến tâm lý rủi ro toàn cầu.

Quan trọng hơn, cần theo dõi diễn biến lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ trong các phiên đấu giá sắp tới. Nếu nhu cầu trái phiếu yếu đi trong bối cảnh nguồn cung vẫn lớn, đó sẽ là tín hiệu rõ ràng hơn nhiều so với con số thâm hụt tháng 8 về áp lực thực sự mà tình hình tài khóa đang tạo ra cho thị trường.