Chênh lệch lãi suất Fed-BoJ và khủng hoảng eo biển Hormuz: Động lực then chốt của USD/JPY giữa tháng 7/2026

Bối cảnh vĩ mô

Tỷ giá USD/JPY đang giao dịch quanh mức 162.00 vào ngày 13/7/2026, sau khi chạm đỉnh 40 năm tại 162.84 vào ngày 1/7. Hai động lực chính chi phối cặp tiền này trong tháng 7 là chênh lệch lãi suất ngày càng lớn giữa Fed và BoJ, cùng với tác động từ cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz.

Chênh lệch lãi suất - Động lực cốt lõi cho xu hướng tăng

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh đang duy trì lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,50%-3,75%. Dù thị trường định giá xác suất 79,5% Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 28-29/7, áp lực tăng lãi suất vẫn hiện hữu khi lạm phát lõi PCE đang ở mức khoảng 3,4% - cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2%. Chủ tịch Warsh đã nhiều lần khẳng định cam kết bảo vệ mục tiêu lạm phát 2% và không loại trừ khả năng đảo ngược các đợt cắt giảm lãi suất năm ngoái.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã thực hiện bước đi lịch sử vào ngày 16/6/2026 khi nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 1,00% - mức cao nhất kể từ năm 1995. Dưới sự chủ trì của Phó Thống đốc Uchida (Thống đốc Ueda vắng mặt vì lý do sức khỏe), BoJ đã bỏ phiếu 7-1 ủng hộ tăng lãi suất, cho thấy quyết tâm "không tụt hậu phía sau đường cong" trước áp lực lạm phát gia tăng.

Tuy nhiên, dù BoJ đã mạnh tay thắt chặt, chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật vẫn ở mức 250-275 điểm cơ bản. Đây là yếu tố cốt lõi thúc đẩy dòng vốn carry trade: nhà đầu tư vay Yên với lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản bằng USD có lợi suất cao hơn. Dòng vốn này tạo áp lực giảm giá liên tục lên đồng Yên và là động lực cấu trúc cho xu hướng tăng của USD/JPY.

Cú sốc năng lượng từ eo biển Hormuz

Kể từ cuối tháng 2/2026, sau các cuộc không kích của Mỹ-Israel vào Iran, Tehran đã phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược mà qua đó khoảng 90% lượng dầu nhập khẩu của Nhật Bản đi qua. Giá dầu Brent tăng vọt từ khoảng 70 USD/thùng lên gần 110-120 USD/thùng.

Hậu quả đối với nền kinh tế Nhật Bản là nghiêm trọng:

• Nhập khẩu dầu thô giảm 47% trong giai đoạn tháng 3-5/2026 so với cùng kỳ
• Cán cân thương mại thâm hụt 378,6 tỷ Yên trong tháng 5/2026
• Dự báo tăng trưởng GDP tài khóa 2026 bị hạ từ 0,8% xuống 0,5%
• 40% doanh nghiệp Nhật Bản cân nhắc thu hẹp hoạt động nếu giá dầu tiếp tục neo cao

Viện Nghiên cứu Daiwa cảnh báo: nếu giá dầu WTI chạm 150 USD/thùng và nhập khẩu dầu khí từ Hormuz giảm 10%, GDP Nhật Bản có thể rơi vào suy thoái ở mức -1,0%.

Chi phí nhập khẩu năng lượng tăng cao làm trầm trọng thêm thâm hụt thương mại của Nhật Bản, buộc các công ty phải bán Yên để thanh toán hóa đơn nhập khẩu bằng USD - một kênh áp lực giảm giá bổ sung lên đồng Yên.

Thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran: Yếu tố giảm nhiệt?

Gần đây, thông tin về thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran đã phần nào hạ nhiệt giá dầu, đưa USD/JPY điều chỉnh từ đỉnh 162.84 về vùng 161.30-161.25 trước khi hồi phục lên 162.00. Tuy nhiên, thị trường vẫn thận trọng bởi quá trình mở lại eo biển đối mặt nhiều thách thức: rà phá thủy lôi, phí bảo hiểm hàng hải tăng cao, và cơ sở hạ tầng hậu cần bị hư hại.

Kết luận

Trong ngắn hạn, USD/JPY tiếp tục được hỗ trợ bởi chênh lệch lãi suất lớn và áp lực từ giá năng lượng. Dù BoJ có thể tăng lãi suất thêm lên 1,25% vào tháng 10/2026, khoảng cách với lãi suất Fed vẫn quá lớn để đảo ngược xu hướng. Rủi ro giảm giá chính đến từ khả năng can thiệp tiền tệ của Tokyo và tiến triển trong đàm phán hòa bình Trung Đông.