Warsh diều hâu đẩy Fed vào thế đối đầu với Bộ Tài chính: thị trường đặt cược tăng lãi suất tháng 9, nhưng liệu có phá vỡ thỏa thuận ngầm giữa hai cơ quan?

Bài phát biểu Jackson Hole: cú hích diều hâu bất ngờ

Phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại hội nghị Jackson Hole hôm thứ Sáu đã gây bất ngờ cho giới phân tích bởi tính cụ thể và định hướng diều hâu rõ rệt. Deutsche Bank nhận xét rằng bài phát biểu này "nghiêng hẳn về hướng diều hâu", nhấn mạnh rủi ro lạm phát và cam kết đưa lạm phát về mục tiêu 2%. Kết quả là theo công cụ FedWatch của CME, xác suất thị trường đặt cược cho việc Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 9 đã tăng từ khoảng 56% lên 60,4% chỉ trong một phiên.

Điều đáng chú ý là Warsh không chỉ dừng lại ở việc nhắc lại quan điểm chung chung. Ông nhấn mạnh đến sự nhạy cảm của chính sách tiền tệ với dữ liệu lạm phát ngắn hạn, ngụ ý rằng nếu quá trình giảm lạm phát không diễn ra nhanh như kỳ vọng, Fed có thể phải hành động. Nomura mô tả đây là một thông điệp "rõ ràng và cứng rắn", cho thấy Fed sẵn sàng thắt chặt thêm nếu cần thiết.

Phản ứng thị trường: vàng lao dốc, đồng USD mạnh lên

Thị trường đã phản ứng ngay lập tức. Vàng, vốn đã tăng khoảng 14% trong tháng 8 – mức tăng mạnh nhất trong thế kỷ này – đã giảm 0,86% xuống còn 4.418,31 USD/ounce trong phiên giao dịch đầu tuần. Susquehanna nhận định rằng lời cam kết của Warsh về việc đưa lạm phát về 2% và khả năng tăng lãi suất thêm đã củng cố đồng USD, đảo ngược một phần "thương vụ phá giá tiền tệ" (debasement trade) vốn đã đẩy giá vàng lên cao.

Chỉ số DXY duy trì quanh mốc 99,58, trong khi EUR/USD nhích nhẹ lên 1,15925. Đáng chú ý, USD/JPY giảm 0,2% xuống 159,76, cho thấy đồng yên mạnh lên dù chênh lệch lãi suất vẫn nghiêng về USD. Điều này phản ánh kỳ vọng của thị trường rằng Fed có thể hành động quyết liệt hơn, khiến các nhà đầu tư thận trọng hơn với các vị thế carry trade.

Fed và Bộ Tài chính: cuộc chiến ngầm trên thị trường trái phiếu

Điểm mấu chốt mà giới phân tích chú ý là việc Warsh tái khẳng định lãi suất ngắn hạn vẫn là công cụ chính của chính sách tiền tệ. Theo Gavekal Research, điều này ngụ ý Fed sẽ tiếp tục rút ngắn thời gian đáo hạn bình quân của bảng cân đối kế toán, tức là bán ra trái phiếu dài hạn và mua vào trái phiếu ngắn hạn. Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ hồi đầu tháng 8 đã công bố kế hoạch tăng cường mua lại trái phiếu dài hạn, nhằm ngăn lợi suất dài hạn tăng quá cao.

Điều này tạo ra một thế đối đầu rõ ràng: Fed muốn thắt chặt điều kiện tài chính thông qua việc để lợi suất dài hạn tăng, còn Bộ Tài chính lại muốn giữ chi phí vay dài hạn ở mức thấp. Nếu Fed tiếp tục giảm nắm giữ trái phiếu dài hạn, lợi suất dài hạn sẽ chịu áp lực tăng, vô hiệu hóa nỗ lực của Bộ Tài chính. Đây là một cuộc xung đột tiềm ẩn có thể gây ra biến động lớn trên thị trường trái phiếu.

Nghi ngờ về tính khả thi của việc tăng lãi suất

Không phải ai cũng tin rằng Fed sẽ thực sự tăng lãi suất. Matthew J. Maley, chiến lược gia trưởng tại Miller Tabak + Co., cho rằng "không có cơ sở thực nghiệm nào cho việc tăng lãi suất". Ông chỉ ra rằng dữ liệu thị trường lao động đã yếu đi, trong khi lạm phát có dấu hiệu cải thiện tốt hơn dự kiến kể từ cuộc họp FOMC gần nhất. Maley còn nghi ngờ động cơ của Warsh: "Ông ấy có vẻ đang thổi phồng lạm phát để có thể nhận công khi các chỉ số lạm phát chính thức hạ nhiệt".

UOB cũng thận trọng khi cho rằng đây có thể chỉ là "nói mà không làm" (talking without action). Mặc dù vậy, Deutsche Bank vẫn duy trì dự báo Fed sẽ tăng tổng cộng 50 điểm cơ bản trong năm nay, với các đợt tăng vào tháng 9 và tháng 12.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Thị trường dường như đang quá tập trung vào khả năng tăng lãi suất trong tháng 9 mà bỏ qua một thông điệp quan trọng khác: Warsh nhấn mạnh đến việc củng cố tính độc lập của Fed. James Ooi từ Tiger Brokers nhận định rằng việc Warsh nhấn mạnh mục tiêu lạm phát 2% có thể được đọc như một nỗ lực trấn an thị trường rằng chính sách tiền tệ sẽ không khuất phục trước áp lực tài khóa.

Điều này có nghĩa là nếu Bộ Tài chính tiếp tục gây sức ép, Fed có thể sẽ càng cứng rắn hơn để bảo vệ uy tín. Vì vậy, thị trường có thể đang đánh giá thấp rủi ro Fed tăng lãi suất vào tháng 9, không phải vì lạm phát cao, mà vì Fed muốn khẳng định vị thế của mình trước áp lực chính trị.

Hướng theo dõi tiếp theo

Trong những ngày tới, nhà giao dịch cần đặc biệt chú ý đến dữ liệu lạm phát sơ bộ của Khu vực đồng euro (dự kiến công bố lúc 19:00 hôm nay, dự báo 2,9% so với cùng kỳ năm trước) và các dữ liệu kinh tế Mỹ như bảng lương phi nông nghiệp. Nếu lạm phát tại Mỹ tiếp tục hạ nhiệt, khả năng Fed tăng lãi suất sẽ giảm và thị trường có thể điều chỉnh lại kỳ vọng. Ngược lại, nếu lạm phát vẫn dai dẳng, cuộc đối đầu giữa Fed và Bộ Tài chính sẽ càng trở nên căng thẳng, tạo ra biến động mạnh trên thị trường trái phiếu và ảnh hưởng đến tỷ giá USD.